بیماری مزمن کلیه به‌تدریج و بی‌سروصدا در سراسر جهان در حال گسترش است؛ چون رشد جمعیت، افزایش سن جامعه و بیماری‌های متابولیک مثل دیابت و چاقی، هم‌زمان در حال افزایش‌اند.

بر اساس تحلیل‌های جدید، اکنون حدود ۸۰۰ میلیون نفر در جهان با کاهش عملکرد کلیه زندگی می‌کنند؛ موضوعی که بیماری مزمن کلیه را به یکی از علت‌های مهم مرگ‌ومیر تبدیل کرده است. مشکل اصلی اینجاست که مراحل اولیه این بیماری معمولاً علامت واضحی ندارند. به همین دلیل، آسیب کلیه ممکن است سال‌ها بی‌صدا پیشرفت کند تا زمانی که توان تصفیه خون کاهش پیدا کند و مواد زائد در بدن تجمع یابند.

افت عملکرد کلیه ارتباط نزدیکی با دیابت، فشار خون بالا و چاقی دارد. این عوامل به‌مرور به واحدهای ظریف تصفیه‌کننده کلیه فشار وارد می‌کنند و باعث آسیب تدریجی آن‌ها می‌شوند. از طرف دیگر، اختلال عملکرد کلیه خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی را هم افزایش می‌دهد و می‌تواند سهم مهمی در مرگ‌های مرتبط با قلب داشته باشد.

اگرچه بسیاری از افراد مبتلا هنوز در مراحل اولیه بیماری هستند، اما در بسیاری از کشورها و نظام‌های سلامت، آزمایش‌های روتین برای تشخیص زودهنگام به اندازه کافی انجام نمی‌شود؛ به همین دلیل بیماری اغلب دیر تشخیص داده می‌شود.

دسترسی جهانی به درمان‌های نجات‌بخش نیز برابر نیست. دیالیز و پیوند کلیه در مناطق کم‌درآمد کمتر در دسترس قرار دارد و همین موضوع بار بیماری را سنگین‌تر می‌کند.

پژوهش‌های جمعیتی جدید نشان می‌دهند که کم‌تشخیصی، ناتوانی ناشی از نارسایی کلیه و مرگ‌ومیر مرتبط با آن، ابعادی بسیار گسترده پیدا کرده است. اگر تشخیص زودهنگام، غربالگری و پاسخ‌های جدی در سطح نظام سلامت گسترش پیدا نکند، بیماری مزمن کلیه می‌تواند در سال‌های آینده به یکی از عوامل مهم افزایش مرگ‌ومیر جهانی تبدیل شود.

مقاله پژوهشی:
DOI: 10.1016/S0140-6736(25)01853-7