جدیدترین
نوع آزمایش را انتخاب کنید و عدد را از برگه آزمایش یا دستگاه تست قند وارد کنید.
قند خون ناشتا باید چند باشد و عدد برگه آزمایش شما در کدام محدوده است؟ قند ناشتای ۷۰ تا ۹۹ طبیعی است، ۱۰۰ تا ۱۲۵ پیش‌دیابت و ۱۲۶ یا بیشتر در محدوده دیابت. همین سه مرز برای ۳۰ سالگی و ۶۰ سالگی یکی است، ولی در بارداری مرز پایین‌تر است. عدد آزمایش را در ابزار بالای همین صفحه وارد کنید؛ «قند ناشتا» از پیش انتخاب شده است و فقط باید مشخص کنید دیابت دارید، ندارید یا باردارید. در ادامه جدول عدد به عدد قند ناشتا از ۷۰ تا ۳۰۰، معنی عددهای پرتکرار مثل ۱۰۰، ۱۲۰، ۱۳۰ و ۱۴۰، مدت ناشتایی و علت‌های بالا بودن قند صبح آمده است.
مبنای علمی: انجمن دیابت آمریکا (ADA)، MedlinePlus، NIDDK، CDC، معیارهای IADPSG و کارآزمایی DPP · به‌روزرسانی: ۶ آبان ۱۴۰۵
قند ناشتا مقدار گلوکز خون بعد از دست‌کم ۸ ساعت نخوردن است. MedlinePlus محدوده طبیعی آن را ۷۰ تا ۹۹ میلی‌گرم در دسی‌لیتر (۳٫۹ تا ۵٫۵ میلی‌مول در لیتر) می‌داند و یادآوری می‌کند که محدوده آزمایشگاه‌ها کمی با هم فرق دارد.[۱] ADA قند ناشتا را این‌طور دسته‌بندی می‌کند:[۲]
| قند ناشتا (mg/dL) | mmol/L | دسته |
|---|---|---|
| کمتر از ۱۰۰ | کمتر از ۵٫۶ | طبیعی |
| ۱۰۰ تا ۱۲۵ | ۵٫۶ تا ۶٫۹ | پیش‌دیابت (اختلال قند ناشتا) |
| ۱۲۶ یا بیشتر | ۷٫۰ یا بیشتر | دیابت، اگر در آزمایش دوم هم تکرار شود |
منبع: ADA و MedlinePlus. برای تبدیل mmol/L به mg/dL عدد را در ۱۸ ضرب کنید.
ADA تأکید می‌کند که هر آزمایش تشخیصی معمولاً باید در روز دوم تکرار شود. اگر قند خیلی بالا باشد یا علائم کلاسیک قند بالا همراه یک آزمایش مثبت باشد، ممکن است تکرار لازم نباشد.[۲] پس یک قند ناشتای ۱۱۰ یا ۱۳۰ به‌تنهایی برای برچسب بیماری کافی نیست، ولی نادیده گرفتنش هم درست نیست.
جدول زیر برای بزرگسالی است که باردار نیست و دیابت شناخته‌شده ندارد. اگر دیابت دارید، ستون آخر را با هدف درمان خودتان بسنجید (بخش «قند ناشتای فرد دیابتی»). برای عدد دقیق خود از ابزار بالای صفحه استفاده کنید.
| قند ناشتا (mg/dL) | معنی | اقدام |
|---|---|---|
| کمتر از ۷۰ | پایین‌تر از محدوده طبیعی | اگر دیابت ندارید، علت با پزشک بررسی شود؛ اگر دیابت دارید، افت قند است و طبق قاعده ۱۵-۱۵ درمان می‌شود.[۴][۸] |
| ۷۰ تا ۹۹ (مثل ۸۵، ۹۳، ۹۹) | طبیعی | نیازی به اقدام نیست.[۱] |
| ۱۰۰ تا ۱۰۹ (مثل ۱۰۰، ۱۰۲، ۱۰۵، ۱۰۷) | پیش‌دیابت | تکرار آزمایش یا HbA1c؛ اصلاح سبک زندگی. |
| ۱۱۰ تا ۱۲۵ (مثل ۱۱۱، ۱۱۴، ۱۲۰) | پیش‌دیابت | تکرار آزمایش یا HbA1c و پیگیری با پزشک. |
| ۱۲۶ تا ۱۹۹ (مثل ۱۳۰، ۱۴۰، ۱۵۰، ۱۷۰) | محدوده دیابت | آزمایش تأییدی در روز دیگر و مراجعه به پزشک.[۲] |
| ۲۰۰ تا ۲۴۹ | قند بالا در محدوده دیابت | مراجعه به پزشک در همین روزها؛ به علائمی مثل تشنگی، پرادراری و کاهش وزن توجه کنید. |
| ۲۵۰ تا ۲۹۹ | قند خیلی بالا | طبق CDC قند هر ۴ تا ۶ ساعت و کتون ادرار بررسی شود.[۷] |
| ۳۰۰ و بالاتر | خطر فوری | اگر قند در این حد بماند یا استفراغ، تنفس دشوار یا بوی میوه از دهان دارید، فوراً به اورژانس بروید.[۷] |
مرزهای ۱۰۰ و ۱۲۶ از ADA است؛ آستانه‌های ۲۵۰ و ۳۰۰ از راهنمای کتواسیدوز CDC است. اقدام‌های بدون شماره منبع، جمع‌بندی همین منابع‌اند. معادل mmol/L در جدول بخش قبل آمده است.
نه، خطر فوری ندارد. ۱۰۰ اولین عدد محدوده پیش‌دیابت در معیار ADA است؛[۲] یعنی هنوز دیابت نیست ولی از محدوده طبیعی بیرون آمده است. عددهای ۱۰۲، ۱۰۳، ۱۰۵ و ۱۰۶ هم همین معنی را دارند. ناشتایی ناقص، مثلاً یک چای شیرین یا قهوه صبح، می‌تواند عدد را به همین حدود برساند. آزمایش را با ناشتایی درست تکرار کنید یا HbA1c بدهید.
قند خون ناشتا
این عددها وسط محدوده پیش‌دیابت‌اند. پیش‌دیابت معمولاً علامتی ندارد، ولی نشان می‌دهد خطر رسیدن به دیابت نوع ۲ بالاست. در کارآزمایی DPP، برنامه سبک زندگی با هدف کاهش دست‌کم ۷ درصد وزن و ۱۵۰ دقیقه فعالیت در هفته، ابتلا به دیابت را در افراد پرخطر ۵۸ درصد کمتر کرد.[۱۱] خطر چند سال آینده را با تست ریسک دیابت نوع ۲ بسنجید.
قند ناشتای ۱۲۶ یا بیشتر معیار دیابت است، به شرط آنکه در آزمایش دوم هم تکرار شود یا با HbA1c برابر ۶٫۵ درصد یا بیشتر تأیید شود.[۲] عدد ۱۳۰ در کسی که دیابت ندارد در همین محدوده قرار می‌گیرد و پیگیری با پزشک لازم است، ولی اورژانس نیست. همین عدد در کسی که دیابت دارد مرز بالای هدف درمان است (بخش «قند ناشتای فرد دیابتی»).
این عددها به‌وضوح بالاتر از مرز ۱۲۶ هستند. اگر برای اولین بار دیده شده‌اند، پزشک معمولاً HbA1c یا آزمایش ناشتای دوم را برای تأیید درخواست می‌کند و درمان را شروع می‌کند. اگر تشنگی، پرادراری، کاهش وزن بی‌دلیل یا تاری دید هم دارید، این علائم را به پزشک بگویید؛ CDC آن‌ها را از علائم شایع دیابت می‌داند.[۱۰] فهرست کامل علائم را در علائم قند خون بالا آورده‌ایم.
قند ناشتای ۲۰۰ تا ۲۹۰ در محدوده دیابت است و پیگیری را عقب نیندازید. CDC برای قند ۲۵۰ یا بیشتر اندازه‌گیری هر ۴ تا ۶ ساعت و بررسی کتون ادرار را توصیه می‌کند و می‌گوید اگر قند در ۳۰۰ یا بالاتر بماند، یا استفراغ، تنفس دشوار یا بوی میوه از دهان وجود داشته باشد، باید فوراً به اورژانس رفت. به گفته همین منبع، کتواسیدوز گاهی اولین نشانه دیابت در کسی است که هنوز تشخیص نگرفته است.[۷] معنی عددهای خیلی بالا را در قند خون بالا چند است و چه زمانی خطرناک است جداگانه توضیح داده‌ایم.
معیار ADA برای قند ناشتا بر حسب سن تقسیم نشده است؛ مرزهای ۱۰۰ و ۱۲۶ برای همه بزرگسالانی که باردار نیستند یکی است.[۲] جدول‌هایی که برای هر دهه از عمر عدد جداگانه‌ای می‌دهند، معیار تشخیصی رسمی نیستند.
| سن | قند ناشتای طبیعی | پیش‌دیابت | دیابت |
|---|---|---|---|
| ۳۰ سالگی | ۷۰ تا ۹۹ | ۱۰۰ تا ۱۲۵ | ۱۲۶ یا بیشتر |
| ۴۰ سالگی | ۷۰ تا ۹۹ | ۱۰۰ تا ۱۲۵ | ۱۲۶ یا بیشتر |
| ۵۰ سالگی | ۷۰ تا ۹۹ | ۱۰۰ تا ۱۲۵ | ۱۲۶ یا بیشتر |
| ۶۰ سالگی و بالاتر | ۷۰ تا ۹۹ | ۱۰۰ تا ۱۲۵ | ۱۲۶ یا بیشتر |
واحد: mg/dL. طبیعی از MedlinePlus؛ پیش‌دیابت و دیابت از ADA.
آنچه با سن تغییر می‌کند احتمال پیش‌دیابت و دیابت است، نه مرز طبیعی. در سالمندی که دیابت دارد، هدف درمان ممکن است با هدف جوان‌ترها فرق کند؛ NIDDK می‌گوید هدف‌های قند در کسانی که بیماری‌های دیگر دارند ممکن است متفاوت باشد و تیم درمان آن را تعیین می‌کند.[۶] قند ناشتای کودکان را پزشک کودک تفسیر می‌کند.
برای کسی که دیابت دارد، سؤال «طبیعی است یا نه» جای خود را به «در هدف هست یا نه» می‌دهد. NIDDK برای بیشتر افراد مبتلا به دیابت قند ۸۰ تا ۱۳۰ پیش از غذا را هدف می‌داند، که قند ناشتای صبح هم در همین دسته است.[۶] قند بالای ۱۸۰ برای این افراد زیاد محسوب می‌شود و اگر زیاد تکرار شود، باید با تیم درمان درباره تغییر برنامه غذایی، فعالیت یا دارو صحبت کرد.[۶] قند زیر ۷۰ افت قند است و درمان فوری دارد؛ علائم و روش درمان آن در قند خون پایین آمده است.[۸]
در بارداری مرز قند ناشتا پایین‌تر است. طبق معیار IADPSG در تست تحمل ۷۵ گرم گلوکز، قند ناشتای ۹۲ یا بیشتر (۵٫۱ میلی‌مول در لیتر) به‌تنهایی برای تشخیص دیابت بارداری کافی است؛ دو مرز دیگر این تست قند یک ساعته ۱۸۰ و دو ساعته ۱۵۳ است.[۹] CDC آزمایش دیابت بارداری را بین هفته ۲۴ و ۲۸ توصیه می‌کند، چون این نوع دیابت معمولاً علامتی ندارد.[۱۰] برای دانستن هفته بارداری از محاسبه سن بارداری استفاده کنید و در ابزار بالای صفحه گزینه «بارداری» را بزنید.
MedlinePlus می‌گوید برای آزمایش‌های ناشتا معمولاً ۸ تا ۱۲ ساعت ناشتایی لازم است و زمان دقیق را پزشک یا آزمایشگاه تعیین می‌کند. اگر نوبت آزمایش صبح زود باشد، بیشتر این مدت در خواب می‌گذرد.[۳] برای خود قند ناشتا، MedlinePlus Encyclopedia دست‌کم ۸ ساعت نخوردن را شرط می‌داند.[۱]
همه آزمایش‌های قند ناشتایی نمی‌خواهند. قند تصادفی و HbA1c در هر ساعتی از روز گرفته می‌شوند.[۳] چربی خون و پنل متابولیک پایه هم معمولاً ناشتا گرفته می‌شوند؛ جزئیات چربی خون را در آزمایش چربی خون ببینید.
شایع‌ترین علت قند بالا، چه ناشتا و چه غیر ناشتا، پیش‌دیابت و دیابت است. MedlinePlus این علت‌ها را هم ذکر می‌کند:[۴]
ADA یکی از توضیح‌ها را «پدیده سحرگاهی» می‌داند: بدن هر روز حدود ساعت ۴ تا ۵ صبح موجی از هورمون‌ها ترشح می‌کند که قند را بالا می‌برد.[۵] بیماری، عفونت و استرس هم قند را بالا می‌برند.[۵] اگر قند ناشتای شما با وجود قند مناسب شب بالاست، عددهای قبل از خواب و ناشتای چند روز را یادداشت کنید و به پزشک نشان دهید.
قهوه، چای شیرین، آبمیوه، آدامس یا سیگار پیش از آزمایش، عدد ناشتا را بالاتر از واقع نشان می‌دهد.[۳] اگر عدد شما کمی بالاتر از ۱۰۰ است و ناشتایی‌تان کامل نبوده، اول آزمایش را درست تکرار کنید.
| آزمایش | زمان | طبیعی | محدوده دیابت |
|---|---|---|---|
| قند ناشتا (FBS) | بعد از ۸ ساعت ناشتایی | ۷۰ تا ۹۹ | ۱۲۶ یا بیشتر |
| قند غیر ناشتا یا تصادفی (RBS) | هر ساعتی از روز | بیشتر وقت‌ها ۱۲۵ یا کمتر | ۲۰۰ یا بیشتر همراه با علائم |
| قند دو ساعت بعد از ۷۵ گرم گلوکز (OGTT) | دو ساعت بعد از نوشیدن محلول | کمتر از ۱۴۰ | ۲۰۰ یا بیشتر |
واحد: mg/dL. منبع: MedlinePlus Encyclopedia و ADA.
قند دو ساعت بعد از یک وعده معمولی با تست ۷۵ گرمی یکی نیست و برای تشخیص به کار نمی‌رود. برای کسی که دیابت دارد، NIDDK قند کمتر از ۱۸۰ را حدود دو ساعت بعد از شروع غذا هدف می‌داند.[۶] عدد قند بعد از غذا یا قند تصادفی را هم می‌توانید در ابزار بالای صفحه وارد کنید.
قند خون ناشتا باید چند باشد؟
قند ناشتای طبیعی ۷۰ تا ۹۹ میلی‌گرم در دسی‌لیتر است. ۱۰۰ تا ۱۲۵ پیش‌دیابت و ۱۲۶ یا بیشتر، اگر در آزمایش دوم تکرار شود، دیابت است.
آیا قند خون ناشتا ۱۰۰ خطرناک است؟
خطر فوری ندارد. ۱۰۰ اولین عدد محدوده پیش‌دیابت است. اگر ناشتایی کامل نبوده، آزمایش را تکرار کنید یا HbA1c بدهید.
آیا قند خون ناشتا ۱۳۰ خطرناک است؟
اورژانس نیست. در کسی که دیابت ندارد، ۱۳۰ در محدوده دیابت است و باید با آزمایش دوم یا HbA1c تأیید شود. در کسی که دیابت دارد، ۱۳۰ مرز بالای هدف قند پیش از غذاست.
قند خون ناشتا ۱۴۰ یعنی دیابت؟
قند ناشتای ۱۴۰ بالاتر از مرز ۱۲۶ است. اگر در آزمایش دوم یا با HbA1c برابر ۶٫۵ درصد یا بیشتر تأیید شود، دیابت تشخیص داده می‌شود.
قند خون ناشتا نرمال در سن ۶۰ سالگی چقدر است؟
همان ۷۰ تا ۹۹ است. معیار ADA برای قند ناشتا بر حسب سن تقسیم نشده و مرزهای ۱۰۰ و ۱۲۶ برای همه بزرگسالانی که باردار نیستند یکی است. هدف درمان در سالمند دیابتی را پزشک تعیین می‌کند.
برای آزمایش قند چند ساعت باید ناشتا بود؟
معمولاً ۸ تا ۱۲ ساعت و دست‌کم ۸ ساعت. در این مدت فقط آب ساده مجاز است؛ قهوه، آبمیوه، آدامس، سیگار و ورزش عدد را تغییر می‌دهند.
قند ناشتا در بارداری چند باید باشد؟
طبق معیار IADPSG در تست ۷۵ گرمی، قند ناشتای ۹۲ یا بیشتر به‌تنهایی برای تشخیص دیابت بارداری کافی است. این آزمایش معمولاً بین هفته ۲۴ و ۲۸ انجام می‌شود.
علت بالا بودن قند خون ناشتا چیست؟
شایع‌ترین علت پیش‌دیابت و دیابت است. پدیده سحرگاهی، بیماری و عفونت، استرس، برخی داروها، پرکاری تیروئید و ناشتایی ناقص هم قند ناشتا را بالا می‌برند.
اگر درباره این مقاله سوالی دارید یا تجربه‌ای در این زمینه داشته‌اید، می‌توانید نظر خود را ثبت کنید. پیام شما پس از بررسی نمایش داده خواهد شد.
جدیدترین
