جدیدترین
عدد تستوسترون تام (Total Testosterone) را با همان واحدی که روی برگه آزمایش آمده وارد کنید.
تستوسترون بالا یعنی چه و از چه عددی شروع می‌شود؟ مرز آن در مرد و زن خیلی فرق دارد: عددی که برای زن بالاست، برای مرد پایین است. در مردان، علتی که پیش از همه باید بررسی شود مصرف آمپول، مکمل یا داروی آنابولیک است و بیشتر عوارضی که مردم با عنوان «علائم تستوسترون بالا» جست‌وجو می‌کنند، مثل کم شدن اسپرم، ریزش مو و بزرگ شدن سینه، به همین مصرف مربوط است. در زنان، عدد بالا معمولاً با پرمویی، جوش و قاعدگی نامنظم خودش را نشان می‌دهد و شایع‌ترین علتش سندرم تخمدان پلی‌کیستیک است.
عدد آزمایش خود را در ابزار بالای همین صفحه وارد کنید؛ جنس، سن و واحد را بزنید تا عدد با محدوده نرمال مقایسه شود.
مبنای علمی: MedlinePlus، NIDA، راهنماهای Endocrine Society و StatPearls · به‌روزرسانی: ۶ آبان ۱۴۰۵
خلاصه کلیدی
تستوسترون بالا یعنی عدد آزمایش از سقف محدوده مرجع همان جنس و سن بیشتر است. MedlinePlus این محدوده‌ها را برای تستوسترون تام ذکر می‌کند؛ محدوده هر آزمایشگاه کمی فرق دارد و ملاک اول، محدوده چاپ‌شده روی برگه است.[۲]
| گروه | محدوده نرمال (ng/dL) | بالا از (ng/dL) | بالا از (ng/mL) |
|---|---|---|---|
| مرد ۱۷ تا ۵۰ سال | ۲۴۹ تا ۸۳۶ | بیش از ۸۳۶ | بیش از ۸٫۴ |
| مرد بالای ۵۰ سال | ۱۹۳ تا ۷۴۰ | بیش از ۷۴۰ | بیش از ۷٫۴ |
| زن ۱۷ تا ۵۰ سال | ۸٫۴ تا ۴۸٫۱ | بیش از ۴۸٫۱ | بیش از ۰٫۴۸ |
| زن بالای ۵۰ سال | ۲٫۹ تا ۴۰٫۱ | بیش از ۴۰٫۱ | بیش از ۰٫۴۰ |
منبع: MedlinePlus Encyclopedia. هر ۱ ng/mL برابر ۱۰۰ ng/dL است؛ مثلاً ۹ ng/mL همان ۹۰۰ ng/dL است.
بیشتر آزمایشگاه‌ها تستوسترون تام را می‌سنجند که هم بخش متصل به پروتئین را شامل می‌شود و هم بخش آزاد؛ تستوسترون آزاد کمتر درخواست می‌شود.[۱] خون‌گیری باید صبح، بین ساعت ۷ تا ۱۰ باشد، چون تستوسترون در این ساعت‌ها در بالاترین مقدار است.[۱] عددی که فقط کمی بالاتر از سقف است، به‌تنهایی تشخیص نیست؛ پزشک آن را کنار علائم، داروها و آزمایش‌های دیگر می‌سنجد. برای کودکان و نوجوانان زیر ۱۷ سال، عدد طبیعی به مرحله بلوغ بستگی دارد و ابزار بالای صفحه فقط با محدوده برگه آزمایشگاه کار می‌کند.
MedlinePlus سه علت را برای این وضعیت در مردان ذکر می‌کند: مصرف استروئید، تومور بیضه و اختلال غده فوق‌کلیه مانند هایپرپلازی مادرزادی آدرنال.[۱] اگر آمپول، قرص یا مکمل تستوسترون یا داروی آنابولیک مصرف می‌کنید، این اولین توضیح عدد بالاست و باید آن را به پزشک بگویید. اگر مصرفی ندارید، عدد بالا را جدی بگیرید؛ هر توده، بزرگ شدن یا درد بیضه را بدون تأخیر به پزشک نشان دهید.
MedlinePlus برای بالا بودن طبیعی تستوسترون در مرد بالغ علامت مشخصی فهرست نمی‌کند.[۱] علائمی که بیشتر جست‌وجو می‌شوند، در منابع به مصرف استروئید آنابولیک نسبت داده شده‌اند. NIDA این عوارض را برای مردان و برای هر دو جنس ذکر می‌کند:[۳]
| اثر | برمی‌گردد؟ |
|---|---|
| کاهش تولید اسپرم | بله، با قطع مصرف |
| کوچک شدن بیضه‌ها و کم شدن تستوسترون خود بدن | بله، با قطع مصرف |
| طاسی با الگوی مردانه | نه |
| بزرگ شدن سینه (ژنیکوماستی) | نه |
| جوش، کیست، پوست و موی چرب | در منبع ذکر نشده |
| پرخاشگری، تحریک‌پذیری، اضطراب، شیدایی یا افسردگی | در منبع ذکر نشده |
| فشار خون بالا، حمله قلبی، سکته، لخته خون | در منبع ذکر نشده |
| آسیب و تومور کبد، زردی | در منبع ذکر نشده |
منبع: NIDA. عوارض مصرف استروئید آنابولیک؛ NIDA می‌گوید بیشتر اثرها با قطع مصرف برمی‌گردند، ولی برخی ماندگارند.
تستوسترون تولید گلبول قرمز را هم بالا می‌برد و راهنمای Endocrine Society هماتوکریت بالا را از موانع درمان با تستوسترون می‌داند.[۴] اگر هموگلوبین یا هماتوکریت شما بالاست، آن را با ابزار بررسی عدد هموگلوبین هم بسنجید.
تستوسترونی که از بیرون، با آمپول یا مکمل، وارد بدن می‌شود تولید اسپرم را کم می‌کند و بیضه‌ها را کوچک می‌کند. NIDA این دو اثر را با قطع مصرف برگشت‌پذیر می‌داند.[۳] به همین دلیل راهنمای Endocrine Society درمان با تستوسترون را برای مردی که در آینده نزدیک قصد بچه‌دار شدن دارد توصیه نمی‌کند.[۴] اگر برای بارداری همسرتان اقدام می‌کنید، پیش از هر تصمیمی مصرف خود را با پزشک در میان بگذارید.
طاسی با الگوی مردانه در فهرست عوارض مصرف استروئید آنابولیک آمده و NIDA آن را برگشت‌ناپذیر می‌داند.[۳] اینکه تستوسترون طبیعی که کمی بالاتر از محدوده است، به‌تنهایی باعث ریزش مو شود، در این منابع نیامده است.
تستوسترون بالا
در کودکان و نوجوانان، آزمایش تستوسترون برای پیدا کردن علت بلوغ زودرس یا دیررس به کار می‌رود.[۱] عدد را باید با محدوده سنی آزمایشگاه و نظر پزشک کودک تفسیر کرد.
بالا بودن هورمون‌های مردانه در زنان را «هایپرآندروژنیسم» می‌نامند. MedlinePlus این نشانه‌ها را دلیل درخواست آزمایش تستوسترون در زنان می‌داند:[۱]
| علت | توضیح |
|---|---|
| سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) | شایع‌ترین علت پرمویی؛ حدود ۷۵٪ موارد[۵] |
| پرمویی ایدیوپاتیک | حدود ۱۰٪ موارد؛ هورمون‌ها و قاعدگی طبیعی‌اند[۵] |
| اختلال غده فوق‌کلیه، مانند هایپرپلازی مادرزادی آدرنال | اختلال ارثی[۱] |
| مشکل تخمدان، از جمله تومور | نادر؛ علائم سریع و شدید[۱][۵] |
| اختلال غده هیپوفیز | [۱] |
منبع: MedlinePlus و StatPearls.
StatPearls شروع دیرهنگام یا پیشرفت سریع علائم، نشانه‌های مردانه شدن مثل بم شدن صدا، و عدد خیلی بالای هورمون را علامت هشدار برای تومور تخمدان، فوق‌کلیه یا هیپوفیز می‌داند.[۵] MedlinePlus هم بم شدن صدا و ریزش موی شقیقه را از علائم معمول سندرم تخمدان پلی‌کیستیک نمی‌داند و آن‌ها را نشانه احتمال مشکل دیگری ذکر می‌کند.[۷] درمان در زنان، از اصلاح سبک زندگی تا قرص ضدبارداری و داروی ضدآندروژن، در هورمون تستوسترون؛ درمان تستوسترون بالا در زنان آمده است. اگر قاعدگی نامنظم دارید، سیکل قاعدگی چند روزه است را هم ببینید؛ پرولاکتین بالا هم می‌تواند قاعدگی را به هم بزند (پرولاکتین بالا).
تنها راه مطمئن آزمایش خون است؛ هیچ علامتی به‌تنهایی عدد تستوسترون را نشان نمی‌دهد. چند نکته برای اینکه جواب قابل اعتماد باشد:
عدد را در ابزار بالای صفحه وارد کنید. ابزار علائمی مثل جوش، بم شدن صدا، بزرگ شدن سینه و ناباروری را هم می‌پرسد و آزمایش‌های بعدی را پیشنهاد می‌دهد.
تستوسترون در هر دو جنس به تنظیم میل جنسی کمک می‌کند و در رشد عضله و استخوان نقش دارد. در مردان برای صفات مردانه در بلوغ، تولید اسپرم و موی صورت و بدن لازم است.[۱] این نقش‌ها مال تستوسترون در محدوده طبیعی است. منابع این صفحه برای عدد بالاتر از محدوده طبیعی فایده‌ای ذکر نمی‌کنند و آنچه برای بالا بردن مصنوعی آن ثبت شده، عوارض جدول بالاست.[۳] درباره راه‌های طبیعی و مکمل‌ها، بخش «افزایش هورمون تستوسترون» در هورمون تستوسترون را بخوانید.
تستوسترون بالا یعنی چه؟
یعنی عدد تستوسترون از سقف محدوده همان جنس و سن بیشتر است: در مردان ۱۷ تا ۵۰ سال بیش از ۸۳۶ و در زنان همین سن بیش از ۴۸٫۱ نانوگرم در دسی‌لیتر، طبق MedlinePlus. ملاک اصلی محدوده برگه آزمایشگاه است.
تستوسترون بالا در مردان باعث چه می‌شود؟
اگر علتش مصرف آمپول یا داروی آنابولیک باشد، کاهش اسپرم، کوچک شدن بیضه، طاسی، بزرگ شدن سینه، جوش، تغییر خلق، فشار خون بالا و آسیب کبد ممکن است. بالا بودن طبیعی در مرد بالغ در منابع علامت مشخصی ندارد.
علائم تستوسترون بالا در زنان چیست؟
پرمویی در صورت و بدن، جوش، ریزش مو با الگوی مردانه، تغییر صدا، قاعدگی نامنظم یا قطع آن و ناباروری.
از کجا بفهمیم تستوسترون بالایی داریم؟
فقط با آزمایش خون صبح، بین ساعت ۷ تا ۱۰. علائم می‌توانند دلیل آزمایش باشند، ولی خودشان عدد را نشان نمی‌دهند.
آیا تستوسترون عقیم می‌کند؟
تستوسترونی که با آمپول یا مکمل مصرف می‌شود تولید اسپرم را کم می‌کند. طبق NIDA این اثر با قطع مصرف برگشت‌پذیر است، ولی برای مردی که قصد بچه‌دار شدن دارد درمان با تستوسترون توصیه نمی‌شود.
آیا تستوسترون بالا در مردان باعث ریزش مو می‌شود؟
مصرف استروئید آنابولیک می‌تواند طاسی با الگوی مردانه بدهد که برگشت‌پذیر نیست. اینکه تستوسترون طبیعی کمی بالاتر از محدوده به‌تنهایی باعث ریزش مو شود، در منابع این صفحه نیامده است.
علت تستوسترون بالا در زنان چیست؟
شایع‌ترین علت سندرم تخمدان پلی‌کیستیک است که حدود ۷۵٪ موارد پرمویی را توضیح می‌دهد. اختلال غده فوق‌کلیه، مشکل تخمدان از جمله تومور و اختلال هیپوفیز علت‌های دیگرند.
درمان تستوسترون بالا چیست؟
به علت بستگی دارد: قطع مصرف آمپول یا مکمل با برنامه پزشک، جراحی در تومورها، و در زنان اصلاح سبک زندگی، قرص ضدبارداری و در صورت نیاز داروی ضدآندروژن.
اگر درباره این مقاله سوالی دارید یا تجربه‌ای در این زمینه داشته‌اید، می‌توانید نظر خود را ثبت کنید. پیام شما پس از بررسی نمایش داده خواهد شد.
جدیدترین
