جدیدترین
برگه را کامل دارید؟ یا عکس یا PDF برگه را بدهید.
کشت ادرار آزمایشی جدا از آزمایش معمولی ادرار است. جواب برگه کشت را انتخاب کنید.
منابع: StatPearls (Urinalysis)
محدودیت: خون قاعدگی، ورزش سنگین و نمونهگیری نادرست جواب را تغییر میدهند؛ تفسیر نهایی با پزشک است.
نتیجه آموزشی است و جای معاینه و نظر پزشک را نمیگیرد. روش تهیه محتوای فهیم طب
تفسیر آزمایش ادرار با شناختن سه بخش برگه شروع میشود: ظاهر، تست نواری و بررسی میکروسکوپی.[۱][۲] بسیاری از کلمههای برگه خبر بدی نیستند؛ Clear یعنی شفاف، Negative یعنی منفی و Not seen یعنی دیده نشد. معنی هر کلمه را در ابزار بالای همین صفحه جستوجو کنید یا همه ردیفها را وارد کنید.
مبنای علمی: StatPearls، American Family Physician و MedlinePlus · بهروزرسانی: ۱۵ آبان ۱۴۰۵
این جدول پرجستوجوترین کلمههای برگه را توضیح میدهد و نقطه شروع تفسیر آزمایش ادرار است. یک کلمه بهتنهایی نتیجه نمیدهد و باید بقیه ردیفها و علائم را هم دید. اگر کلمه شما اینجا نیست، آن را در ابزار بنویسید یا معنی کلمات آزمایش ادرار را ببینید.
| کلمه روی برگه | معنی | یعنی چه؟ |
|---|---|---|
| Appearance | ظاهر یا شفافیت | نام ردیف است؛ حالت طبیعی شفاف یا نیمهشفاف روشن است[۱] |
| Clear | شفاف | طبیعی[۱] |
| Semi Clear، Slightly Cloudy، Hazy | کمی کدر | بهتنهایی تشخیص نیست؛ کنار WBC و Nitrite بخوانید |
| Cloudy، Turbid | کدر | میتواند از فسفات، گلبول سفید یا باکتری باشد[۱][۲] |
| Yellow | زرد | رنگ طبیعی ادرار[۱][۳] |
| Negative، Neg | منفی | پیدا نشد؛ در بیشتر ردیفها طبیعی |
| Positive، Pos | مثبت | پیدا شد؛ معنی آن به ردیف بستگی دارد |
| Trace | مقدار خیلی کم | کمتر از 1+؛ اگر تکرار شد، پیگیری کنید |
| 1+ تا 4+ | درجه مقدار | از کم تا خیلی زیاد؛ تعداد نیست |
| Not seen، None | دیده نشد | برای Bacteria و Yeast طبیعی |
| Few، Rare | کم | معنی آن به نام ردیف بستگی دارد |
| Moderate، Mod | متوسط | معنی آن به نام ردیف بستگی دارد |
| Many، Plenty | زیاد | برای Bacteria و WBC بررسی پزشک میخواهد |
| Specific Gravity، SG | وزن مخصوص | غلظت ادرار؛ ۱٫۰۰۳ تا ۱٫۰۳۰[۲] |
| HPF، LPF | میدان دید میکروسکوپ | واحد شمارش؛ HPF بزرگنمایی زیاد و LPF کم |
| No Growth | رشدی دیده نشد | جواب کشت ادرار؛ معمولاً علیه عفونت باکتریایی[۴] |
| Resistant | مقاوم | این آنتیبیوتیک برای این میکروب مناسب نیست[۵] |
Appearance در آزمایش ادرار شفافیت نمونه را گزارش میکند و معنی Appearance همان ظاهر است. StatPearls حالت طبیعی را شفاف یا نیمهشفاف روشن میداند.[۱] کدورت همیشه به معنی عفونت نیست: American Family Physician فسفات در ادرار قلیایی را علت شایع کدورت میداند، هرچند گلبول سفید هم میتواند ادرار را کدر کند.[۲]
وقتی روی برگه Appearance در آزمایش ادرار Clear نوشته شده است، ادرار شفاف است و این حالت طبیعی به شمار میرود.[۱] در مقابل، Turbid در آزمایش ادرار یعنی کدر و Cloudy هم معنی نزدیکی دارد.
Semi Clear در آزمایش ادرار یعنی نیمهشفاف یا کمی کدر. بعضی آزمایشگاهها همین حالت را Slightly Cloudy، Hazy یا Semi Turbid مینویسند. منابع این مقاله مرز مشخصی میان این واژهها نگذاشتهاند و هر آزمایشگاه آن را با چشم و روش خودش گزارش میکند.
این یافته بهتنهایی تشخیص نیست. اگر WBC، Nitrite و Bacteria طبیعیاند و علامتی ندارید، معمولاً نگرانکننده نیست. اگر سوزش ادرار، تب یا درد پهلو دارید، جواب را به پزشک نشان دهید.

تفسیر آزمایش ادرار؛ تصویر آموزشی
Yellow در آزمایش ادرار یعنی رنگ زرد و این رنگ طبیعی ادرار است. MedlinePlus رنگ طبیعی را از تقریباً بیرنگ تا زرد تیره میداند.[۳] زرد تیره میتواند از غلیظ بودن ادرار باشد و با کمآبی یا ورزش دیده میشود.[۱]
رنگ قرمز میتواند از خون یا از غذاهایی مانند لبو باشد.[۲] بعضی داروها هم رنگ ادرار را عوض میکنند، بدون اینکه بیماری در کار باشد؛ داروهای مصرفی را به پزشک بگویید.[۳] ادرار قرمز، قهوهای یا نارنجی را کنار Blood، RBC و Bilirubin بسنجید.
معنی Negative در آزمایش ادرار «منفی» است و Neg هم همان را میگوید؛ Positive یا Pos یعنی مثبت. Trace مقدار خیلی کمی است و علامتهای 1+ تا 4+ درجه مقدار را نشان میدهند. قند، کتون، پروتئین و بیلیروبین معمولاً در ادرار پیدا نمیشوند؛ پس منفی بودنشان طبیعی است.[۳]
منفی بودن همیشه به معنی نبودن مشکل نیست. Nitrite منفی عفونت ادراری را رد نمیکند و ویتامین C میتواند آن را کاذب منفی کند.[۲] مثبت بودن هم همیشه بیماری نیست: کمآبی، ورزش و خون قاعدگی میتوانند Blood را مثبت کنند.[۲]
معنی Not seen در آزمایش ادرار این است که آن مورد زیر میکروسکوپ دیده نشده است. None، Absent و Nil هم همین معنی را دارند و Seen یا Present برعکس آن است. برای Bacteria که در نمونه طبیعی نباید باشد، Not seen همان حالت مطلوب است.[۱]
معنی Few در آزمایش ادرار «کم»، معنی Moderate در آزمایش ادرار «متوسط» و معنی Many در آزمایش ادرار «زیاد» است. Rare هم از Few کمتر است. منابع این مقاله مرز عددی مشترکی برای این واژهها ندادهاند؛ معنی آنها را از نام ردیف بگیرید:
| ردیف | Few | Moderate یا Many |
|---|---|---|
| Bacteria | در نمونه طبیعی نباید باشد؛ با علائم و WBC بسنجید[۱] | هم با عفونت و هم با آلودگی نمونه دیده میشود؛ بررسی پزشک[۱] |
| Epithelial Cells | معمولاً مهم نیست[۱] | بیشتر به آلودگی نمونه اشاره میکند؛ شاید تکرار لازم باشد[۱][۲] |
| WBC یا RBC | عدد HPF را ببینید؛ صفر تا ۵ طبیعی ذکر شده است[۱] | بیشتر از ۵ عدد نیاز به بررسی دارد |
| Crystals | لزوماً بیماری نیست[۱] | نوع کریستال، pH و درد پهلو را بسنجید |
| Mucus | بهتنهایی چیزی را تشخیص نمیدهد | بهتنهایی چیزی را تشخیص نمیدهد |
یعنی باکتری به مقدار متوسط دیده شده است. اگر نمونه تمیز است، سوزش ادرار دارید و WBC یا Nitrite هم بالاست، احتمال عفونت بیشتر میشود. اگر Epithelial زیاد است، آلودگی نمونه مطرح است و شاید تکرار لازم باشد.[۱][۲]
Specific Gravity در آزمایش ادرار غلظت ادرار را نشان میدهد و SG در آزمایش ادرار همان است؛ روی برگه ممکن است S.G یا Sp.Gravity هم نوشته شود. American Family Physician محدوده ۱٫۰۰۳ تا ۱٫۰۳۰ را طبیعی ذکر میکند و StatPearls ۱٫۰۰۲ تا ۱٫۰۳۵ را.[۱][۲]
بالا بودن Specific Gravity در آزمایش ادرار بهتنهایی تشخیص نیست و یک عدد تنها با مصرف مایعات همان روز هم تغییر میکند. اگر برگه به شکل 1020 نوشته است، همان 1.020 است.
Culture در آزمایش ادرار یا Urine Culture همان کشت ادرار است؛ آزمایشی جدا از آزمایش معمولی که میسنجد آیا باکتری یا قارچ در نمونه رشد میکند. جواب آن معمولاً ۲۴ تا ۴۸ ساعت طول میکشد.[۴]
معنی No Growth در آزمایش ادرار یا No Bacterial Growth این است که در کشت میکروبی رشد نکرده است و معمولاً علیه عفونت باکتریایی است. این جواب همیشه قطعی نیست، چون مصرف آنتیبیوتیک پیش از نمونهگیری میتواند آن را کاذب منفی کند.[۴] اگر علائم دارید، جواب را با پزشک بررسی کنید؛ علت علائم ممکن است چیز دیگری باشد.
یعنی تا ۲۴ ساعت رشدی دیده نشده است. زمان جواب نهایی در هر آزمایشگاه فرق میکند؛ برای نمونه، راهنمای یک آزمایشگاه جواب No Growth را بین ۱۸ تا ۴۸ ساعت نهایی میکند.[۷] روی برگه ببینید کلمه Final یا Preliminary نوشته شده است و اگر مطمئن نیستید، از همان آزمایشگاه بپرسید.
Colony Count تعداد میکروب رشدکرده در هر میلیلیتر است و برای نمونه 100,000 CFU/mL نوشته میشود. این عدد را با علائم بسنجید، چون در فرد علامتدار حتی عدد کم میتواند به عفونت اشاره کند.[۲] اگر چند نوع میکروب رشد کند، تفسیر سخت میشود و این جواب میتواند به آلودگی نمونه برگردد.[۴][۷]
| کلمه | معنی | یعنی چه؟ |
|---|---|---|
| Sensitive، Susceptible | حساس | آنتیبیوتیک جلوی رشد میکروب را گرفته و میتواند گزینه درمان باشد[۵] |
| Intermediate | بینابینی | ممکن است با مقدار یا دفعات بیشتر اثر کند[۵] |
| Resistant | مقاوم | آنتیبیوتیک جلوی رشد میکروب را نگرفته و گزینه مناسبی نیست[۵] |
این جدول برای فهم برگه است. انتخاب آنتیبیوتیک و مقدار آن با پزشک است و نباید آن را خودسرانه شروع یا قطع کرد.
| ردیف | حالت طبیعی | اگر مثبت باشد |
|---|---|---|
| Protein | مقدار قابل توجهی ندارد[۱] | با تکرار و بررسی کلیه سنجیده میشود؛ پروتئین در ادرار |
| Glucose | منفی[۱] | معمولاً وقتی قند خون حدود ۱۸۰ میلیگرم در دسیلیتر شود پیدا میشود[۱]؛ قند خون ناشتا را ببینید |
| Ketone | منفی[۱] | در دیابت، بهویژه با تهوع یا استفراغ، بررسی فوری میخواهد |
| Blood | منفی[۱] | کمآبی، ورزش و خون قاعدگی هم آن را مثبت میکنند؛ RBC را هم ببینید[۲] |
| Leukocyte Esterase | منفی[۱] | میتواند به گلبول سفید و عفونت اشاره کند؛ آلودگی نمونه هم مثبتش میکند[۲] |
| Nitrite | منفی[۱] | به باکتری قابل توجه اشاره میکند؛ منفی بودن عفونت را رد نمیکند[۲] |
| Bilirubin | وجود ندارد[۱] | با آزمایش خون بررسی شود؛ تفسیر آزمایش بیلیروبین |
| Urobilinogen | ۰٫۱ تا ۱ میلیگرم در دسیلیتر[۱] | مقدار بالا را با آزمایش کبد و خون بسنجید |
| pH | ۴٫۵ تا ۸؛ معمولاً ۵٫۵ تا ۶٫۵[۱][۲] | ادرار قلیایی در عفونت و ادرار اسیدی در سنگ اسید اوریک مطرح میشود[۲] |
عبارت 3-5/HPF یعنی در هر میدان دید با بزرگنمایی زیاد، ۳ تا ۵ عدد دیده شده است. StatPearls برای RBC و WBC صفر تا ۵ عدد را طبیعی میداند، ولی برگه هر آزمایشگاه مرز خودش را دارد.[۱] ابزار این صفحه RBC سه عدد به بالا را برای پیگیری نشان میدهد تا یافته خفیف از چشم نیفتد.
Casts در آزمایش ادرار ساختارهای لولهای هستند که از کلیه میآیند و معنی آن به نوعش بستگی دارد؛ Hyaline در تعداد کم میتواند طبیعی باشد، ولی بیشتر انواع دیگر بررسی پزشک میخواهند.[۱] توضیح انواع آن را در Cast در آزمایش ادرار بخوانید. کریستال هم لزوماً نشانه بیماری نیست و StatPearls همین را تأکید میکند.[۱] Triple Phosphate بیشتر با ادرار قلیایی و عفونت همراه است و Cystine به سیستینوری اشاره میکند.[۲]
کلمه «عفونت» روی برگه نوشته نمیشود. برای تفسیر آزمایش ادرار از نظر عفونت، Nitrite، Leukocyte Esterase، WBC و Bacteria را کنار علائمی مانند سوزش ادرار و تکرر ادرار میخوانند. Nitrite مثبت به باکتری قابل توجه اشاره میکند، ولی منفی بودن آن عفونت را رد نمیکند.[۲] اگر برگه کشت ادرار هم دارید، جواب قطعیتر همانجاست: رشد باکتری یا قارچ احتمالاً عفونت ادراری یا مثانه را نشان میدهد.[۴]
تفسیر آزمایش ادرار کودک با بزرگسال یکی نیست و این صفحه برای بزرگسالان نوشته شده است. در نوزادی که هنوز ادرارش را کنترل نمیکند، نمونه با کیسه جمعآوری گرفته میشود.[۶] جواب غیرطبیعی یا تب کودک را به پزشک کودکان نشان دهید.
در بارداری، پروتئین ادرار اهمیت بیشتری دارد. WHO فشار خون ۱۴۰/۹۰ یا بالاتر همراه پروتئین در ادرار بعد از هفته ۲۰ را معیار پرهاکلامپسی میداند و سردرد شدید، تاری دید و درد بالای شکم را از نشانههای شدید آن میشمارد.[۸] اگر باردارید، پروتئین مثبت یا باکتری برگه را زود به پزشک یا ماما نشان دهید.
منابع این مقاله برای آزمایش معمولی ادرار شرط ناشتایی ذکر نکردهاند و دستور آزمایشگاه شما ملاک است. اعتبار جواب بیشتر به نمونه بستگی دارد:
اگر جواب آزمایشگاه به صورت PDF یا عکس است، دو راه دارید: کلمهها را در ابزار همین صفحه بنویسید یا فایل را به تفسیر جواب آزمایش با عکس و PDF بدهید تا ردیفها خوانده شوند. در هر دو حالت، عددها را پیش از نتیجهگیری با برگه مقایسه کنید. جواب هر آزمایشگاه محدوده خودش را دارد و محدوده چاپشده روی برگه را جدی بگیرید.[۳]
تفسیر آزمایش ادرار جای معاینه را نمیگیرد. زمانبندی زیر راهنمای عمل ماست و عدد آن از منابع نیامده است:
تفسیر آزمایش ادرار را چگونه شروع کنیم؟
اول نوع برگه را ببینید: آزمایش معمولی (Urinalysis) یا کشت (Culture). بعد ظاهر، تست نواری و میکروسکوپی را جدا بخوانید و نتیجه را کنار علائم بسنجید.
تفسیر آزمایش ادرار آنلاین چقدر قابل اعتماد است؟
برای فهمیدن معنی کلمهها و دیدن ردیفهای مهم مفید است، ولی تشخیص نمیدهد. جواب غیرطبیعی یا علامتدار را به پزشک نشان دهید.
Appearance در آزمایش ادرار چیست؟
Appearance یعنی ظاهر یا شفافیت ادرار. جواب آن معمولاً Clear، Semi Clear، Cloudy یا Turbid است و حالت طبیعی شفاف یا نیمهشفاف روشن است.
Semi Clear در آزمایش ادرار یعنی چه؟
یعنی ادرار نیمهشفاف یا کمی کدر است. این بهتنهایی تشخیص نیست و باید کنار Nitrite، WBC، Bacteria و علائم خوانده شود.
Yellow در آزمایش ادرار یعنی چه؟
یعنی رنگ ادرار زرد است و این رنگ طبیعی ادرار به شمار میرود.
معنی Negative در آزمایش ادرار چیست؟
Negative یعنی منفی؛ چیزی که آن ردیف میسنجد پیدا نشده است. در بیشتر ردیفهای شیمیایی حالت طبیعی همین است، ولی Nitrite منفی عفونت را رد نمیکند.
Not seen در آزمایش ادرار یعنی چه؟
یعنی آن مورد زیر میکروسکوپ دیده نشده است. None هم همین معنی را دارد و برای Bacteria و بیشتر Castها حالت طبیعی است.
معنی Few و Many در آزمایش ادرار چیست؟
Few یعنی کم، Moderate یعنی متوسط و Many یعنی زیاد. معنی آنها به نام ردیف بستگی دارد؛ برای نمونه Epithelial زیاد بیشتر به آلودگی نمونه اشاره میکند.
Bacteria Moderate در آزمایش ادرار چیست؟
یعنی باکتری به مقدار متوسط دیده شده است. این یافته هم با عفونت و هم با آلودگی نمونه دیده میشود و باید کنار WBC، Nitrite، Epithelial و علائم سنجیده شود.
Specific Gravity در آزمایش ادرار باید چند باشد؟
American Family Physician محدوده ۱٫۰۰۳ تا ۱٫۰۳۰ را طبیعی ذکر میکند. کمتر از ۱٫۰۱۰ به رقیق بودن و بیشتر از ۱٫۰۲۰ به غلیظ بودن نسبی ادرار اشاره میکند.
تفسیر آزمایش کشت ادرار No Growth چیست؟
No Growth یعنی در کشت، میکروبی رشد نکرده است و معمولاً علیه عفونت باکتریایی است. مصرف آنتیبیوتیک پیش از نمونهگیری میتواند جواب را کاذب منفی کند.
No Growth After 24 Hours یعنی چه؟
یعنی تا ۲۴ ساعت رشدی دیده نشده است. جواب کشت معمولاً ۲۴ تا ۴۸ ساعت طول میکشد؛ پس روی برگه ببینید جواب نهایی است یا نه.
Resistant در آزمایش ادرار یعنی چه؟
یعنی آن آنتیبیوتیک در آزمایش جلوی رشد میکروب را نگرفته و برای این میکروب گزینه مناسبی نیست. انتخاب دارو با پزشک است.
آزمایش ادرار به انگلیسی چه نوشته میشود؟
معمولاً Urinalysis، Urine Analysis، U/A یا Urine R/E. کشت ادرار هم Urine Culture یا Urine C/S نوشته میشود.
برای آزمایش ادرار ناشتا بودن لازم است؟
منابع این مقاله برای آزمایش معمولی ادرار شرط ناشتایی ذکر نکردهاند. دستور پزشک یا آزمایشگاه شما ملاک است.
عفونت ادراری در آزمایش چگونه نوشته میشود؟
کلمه «عفونت» روی برگه نوشته نمیشود. پزشک از Nitrite، Leukocyte Esterase، WBC و Bacteria همراه علائم و در صورت نیاز کشت ادرار نتیجه میگیرد.
جدیدترین
این مطلب طبق روش تهیه محتوای فهیم طب تهیه شده است.

کارشناس ارشد مهندسی پزشکی از دانشگاه تبریز و عضو بنیاد ملی نخبگان؛ نویسنده مقالهها و برنامهنویس ابزارهای فهیم طب.