نویسنده: تیم تحریریه فهیم‌طب | بازبینی علمی و محتوایی: تیم علمی فهیم‌طب | انتشار: ۱ فروردین ۱۴۰۴ | آخرین به‌روزرسانی: ۱۸ آبان ۱۴۰۵ فهیم‌طب | تحریریه و بازبینی علمی | انتشار: ۱ فروردین ۱۴۰۴ | آپدیت: ۱۸ آبان ۱۴۰۵
توجه: مطالب فهیم‌طب برای آگاهی عمومی است و جایگزین معاینه، تشخیص یا درمان پزشک نیست. توجه: جایگزین تشخیص و درمان پزشک نیست.

اسید اوریک خطرناک چند است؟ عدد نرمال، علائم، عوارض و علت اسید اوریک بالا

عدد Uric Acid را از برگه آزمایش خون وارد کنید تا با محدوده نرمال و مرزهای مهم مقایسه شود و قدم بعدی را ببینید.

واحد را کنار عدد روی برگه ببینید؛ بیشتر برگه‌ها mg/dL هستند.

جنس
سال
شرایطی که تفسیر را تغییر می‌دهد (اختیاری)
محدوده نرمال روی برگه آزمایش (اختیاری؛ با همان واحد عدد)

محدوده پیش‌فرض: مرد ۲٫۵ تا ۷ و زن ۱٫۵ تا ۶ mg/dL (StatPearls و EBM Consult)؛ کودک ۲٫۵ تا ۵٫۵. اگر محدوده برگه را وارد کنید، همان ملاک است. این ابزار تشخیص نیست و جای معاینه پزشک را نمی‌گیرد.

عدد واحدی وجود ندارد که اسید اوریک را برای همه خطرناک کند. StatPearls سطح بالاتر از ۶ میلی‌گرم در دسی‌لیتر در زنان و ۷ در مردان را هیپراوریسمی می‌داند[۲] و یک منبع آزمایشگاهی بالاتر از ۱۲ را مقدار بحرانی ذکر کرده است.[۳] بیشتر کسانی که اسید اوریک بالا دارند علامتی ندارند و به دارو نیاز پیدا نمی‌کنند؛[۲] اهمیت عدد با نقرس، سنگ کلیه، بیماری کلیه یا درمان سرطان تغییر می‌کند. عدد برگه آزمایش را در ابزار بالای همین صفحه وارد کنید تا با محدوده نرمال و این مرزها مقایسه شود.

فهرست مطالب

مبنای علمی: MedlinePlus، NIAMS، NHS، Cleveland Clinic، StatPearls و EBM Consult · به‌روزرسانی: ۱۸ آبان ۱۴۰۵

خلاصه اسید اوریک خطرناک و بالا
  • بالاتر از ۶ در زنان و ۷ در مردان، هیپراوریسمی نامیده می‌شود.[۲]
  • بالاتر از ۹ بیشتر با نقرس همراه است و بالاتر از ۱۲ در یک منبع مقدار بحرانی است.[۳]
  • بیشتر افراد بدون علامت‌اند و بسیاری هرگز نقرس نمی‌گیرند.[۲][۵]
  • علامت اصلی وقتی پیدا می‌شود که نقرس یا سنگ کلیه ایجاد شود.[۴]
  • درمان فقط به عدد بستگی ندارد و هدف رایج در نقرس کمتر از ۶ mg/dL است.[۱][۲]
اسید اوریک خطرناک چند است؛ تصویرسازی آموزشی لوله آزمایش خون و بلور اورات

اسید اوریک خطرناک چند است؛ تصویر آموزشی

اسید اوریک خطرناک چند است؟

منابع برای «خطرناک» یک مرز قطعی نگذاشته‌اند؛ این جدول مرزهایی را کنار هم گذاشته که در منابع آمده است:

عدد اسید اوریک (mg/dL)معنیقدم بعدی
تا ۶ در زنان و تا ۷ در مردانمعمولاً زیر مرز هیپراوریسمی[۲]محدوده چاپ‌شده روی برگه ملاک است
بالاتر از ۶ در زنان و ۷ در مردانهیپراوریسمی؛ بالاتر از ۶٫۸ هیپراوریسمی مزمن هم نامیده می‌شود[۲][۳]بررسی علت با پزشک؛ بدون علامت معمولاً دارو لازم نیست
۹ و بالاترحدود ۸۰ تا ۹۰ درصد این افراد نقرس می‌گیرند[۳]در روزهای نزدیک به پزشک مراجعه کنید
بالاتر از ۱۲مقدار بحرانی در یک منبع آزمایشگاهی[۳]همان روز با پزشک تماس بگیرید

اسید اوریک خطرناک؛ این جدول جمع‌بندی ماست و جای نظر پزشک را نمی‌گیرد.

اسید اوریک خطرناک؛ عددهای ۸، ۹، ۱۰ و ۱۲ یعنی چه؟

عددتفسیر
۸از مرز هیپراوریسمی زن و مرد بالاتر است؛ در برخی آزمایشگاه‌ها سقف مردان حدود ۸٫۵ است[۳]
۹به مرزی رسیده که یک منبع احتمال نقرس را در آن زیاد می‌داند
۱۰در همان گروه ۹ و بالاتر است؛ بهتر است در روزهای نزدیک ویزیت شوید
۱۲هنوز روی مرز است؛ بالاتر از آن مقدار بحرانی ذکر شده است

شدت بالا بودن عدد با شدت نقرس لزوماً همسو نیست.[۳] برای همین پزشک عدد را کنار علائم و سابقه شما می‌سنجد.

چرا اسید اوریک خطرناک فقط با یک عدد مشخص نمی‌شود؟

بسیاری از کسانی که اسید اوریک بالا دارند هرگز نقرس نمی‌گیرند[۵] و گاهی این عدد ۱۰ تا ۱۵ سال پیش از اولین حمله بالا بوده است.[۲] شیمی‌درمانی وضعیت متفاوتی است و در سندرم لیز تومور سطح بالاتر از ۹ درمان می‌شود.[۲][۳]

عدد نرمال اسید اوریک چند است؟

محدوده نرمال در منابع یکسان نیست و همین اختلاف دلیل تفاوت عددهای آزمایشگاه‌هاست:

منبعزنان (mg/dL)مردان (mg/dL)
MedlinePlus[۱]۳ تا ۷٫۱۴ تا ۸٫۶
EBM Consult، جدول اول[۳]۱٫۵ تا ۶۲٫۵ تا ۸
EBM Consult، جدول دوم[۳]۲٫۷ تا ۷٫۳۴ تا ۸٫۵

در کودکان ۲٫۵ تا ۵٫۵ mg/dL ذکر شده است. هر ۱ mg/dL حدود ۵۹٫۵ µmol/L است.

عدد چاپ‌شده روی برگه آزمایشگاه شما ملاک است.[۱] اگر عدد پایین‌تر از محدوده است، علت‌های اسید اوریک پایین را بخوانید. Urea یا BUN در برگه با اسید اوریک فرق دارد و تفسیر آن در اوره خون آمده است.

علائم اسید اوریک بالا؛ اسید اوریک بالا نشانه چیست؟

هیپراوریسمی معمولاً خودش علامتی ندارد و بسیاری وقتی متوجه آن می‌شوند که نقرس یا سنگ کلیه پیدا کرده‌اند.[۴] علامت‌ها بیشتر از همین عوارض می‌آیند:

  • حمله نقرس: درد ناگهانی و شدید مفصل، اغلب شست پا، با ورم، قرمزی و گرمی که معمولاً شب شروع می‌شود و طی یک تا دو هفته بهتر می‌شود.[۵][۶]
  • توفوس: توده‌های سخت زیر پوست و اطراف مفصل که با گذشت زمان می‌توانند دردناک شوند.[۵]
  • سنگ کلیه: درد پهلو یا پایین کمر، تهوع، خون در ادرار و ادرار دردناک یا مکرر.[۴]
علائم اسید اوریک بالا؛ رسوب بلور اورات در مفصل روی طرح آموزشی

رسوب بلور اورات در مفصل؛ طرح آموزشی

علائم اسید اوریک بالا در زنان

منابعی که بررسی کردیم علامت جداگانه‌ای برای زنان ذکر نکرده‌اند. نقرس در مردان حدود چهار برابر شایع‌تر است[۴] و بعد از یائسگی احتمال آن بیشتر می‌شود.[۵][۶] مرز هیپراوریسمی زنان هم پایین‌تر است.[۲]

عوارض اسید اوریک بالا

عارضهتوضیح
نقرسرسوب بلور اورات در مفصل و حمله‌های دردناک؛ بدون درمان ممکن است بیشتر و طولانی‌تر شود[۵]
توفوس و آسیب مفصلتوده‌های بلور ممکن است به استخوان و بافت نرم آسیب بزنند و مفصل را تغییر شکل دهند[۵]
سنگ کلیهاز عوارض شناخته‌شده اسید اوریک بالا[۴][۵]
آسیب کلیهدر نقرس طولانی‌مدت ممکن است رخ دهد[۵]

عوارض اسید اوریک بالا بر پایه NIAMS و Cleveland Clinic.

اسید اوریک بالا با فشار خون بالا، بیماری کلیه، بیماری قلبی، دیابت و کبد چرب هم ارتباط دارد.[۴][۵] ارتباط به این معنی نیست که اسید اوریک علت قطعی این بیماری‌هاست.

علت بالا بودن اسید اوریک

دستهعلت‌ها
تولید بیشتررژیم پرپورین، آبجو و الکل، فروکتوز و نوشیدنی شیرین، چاقی، پسوریازیس، لوسمی و شیمی‌درمانی[۱][۲]
دفع کمترنارسایی کلیه، کم‌آبی، اسیدوز و کم‌کاری تیروئید[۱][۲]
داروهاادرارآورها، آسپرین با دوز کم، سیکلوسپورین، تاکرولیموس و نیاسین[۱][۵]
سایرسابقه خانوادگی، مسمومیت بارداری، مسمومیت با سرب و کمبود ویتامین B12[۱][۴]

در برگه اگر کراتینین هم بالاست، کراتینین خون را هم بررسی کنید. برای غذا و نوشیدنی، راهنمای دشمن اسید اوریک را ببینید.

چه کسانی بیشتر در معرض اسید اوریک بالا هستند؟

مردان، افراد مسن‌تر، زنان بعد از یائسگی، کسانی که چاقی یا فشار خون بالا یا بیماری کلیه دارند، کسانی که الکل مصرف می‌کنند یا سابقه خانوادگی نقرس دارند و مصرف‌کنندگان ادرارآور بیشتر در معرض نقرس و اسید اوریک بالا هستند.[۵][۶]

اسید اوریک بالا چه زمانی درمان می‌خواهد؟

StatPearls می‌نویسد بیشتر افراد بدون علامت به دارو نیاز ندارند، مگر کسانی که برای پیشگیری از سندرم لیز تومور در شرایط شیمی‌درمانی تحت درمان‌اند.[۲] کسی که علامتی ندارد ممکن است فقط نیاز به آزمایش دوره‌ای داشته باشد.[۴]

حمله‌های مکرر نقرس (دو بار یا بیشتر در سال)، توفوس، آسیب مفصل و بعضی انواع سنگ کلیه از دلایل شروع درمان کاهنده است.[۲] هدف رایج درمان نقرس کمتر از ۶ mg/dL و گاهی کمتر از ۵ است.[۱] انتخاب دارو با پزشک است؛ انواع آن در داروهای کاهنده اسید اوریک آمده است. کم کردن خوراکی‌های پرپورین، محدود کردن الکل و نوشیدنی شیرین و نوشیدن مایعات کافی هم بخشی از برنامه است.[۴]

این موارد مراجعه زودتر می‌خواهند
  • مفصلی که ناگهان دردناک و متورم شده و تب، لرز یا بی‌اشتهایی هم دارید؛ همان روز[۶]
  • اسید اوریک بالاتر از ۱۲ یا عدد بالا در طول شیمی‌درمانی؛ همان روز[۳]
  • ورم، قرمزی یا گرمی تازه مفصل[۴]
  • مشکل در ادرار کردن یا درد هنگام ادرار[۴]

آزمایش اسید اوریک چگونه انجام می‌شود؟

اسید اوریک با آزمایش خون اندازه‌گیری می‌شود.[۴][۶] گاهی ادرار ۲۴ ساعته هم درخواست می‌شود؛ در فرد دارای هیپراوریسمی، دفع بیش از ۸۰۰ میلی‌گرم در روز به تولید زیاد و کمتر از ۶۰۰ به دفع کم اشاره دارد.[۳] بالا بودن عدد به‌تنهایی تشخیص نقرس نیست[۳] و اگر نتیجه روشن نباشد، ممکن است از مایع مفصل نمونه گرفته شود.[۶]

ابزار فهیم طب
تفسیر کل برگه آزمایش
عکس یا PDF برگه را بدهید تا اسید اوریک کنار کراتینین و بقیه عددها بررسی شود.
تفسیر رایگان آزمایش

پرسش‌های رایج درباره اسید اوریک خطرناک

اسید اوریک خطرناک چند است؟

مرز واحدی برای همه وجود ندارد. بالاتر از ۶ در زنان و ۷ در مردان هیپراوریسمی است، بالاتر از ۹ با نقرس بیشتر همراه است و بالاتر از ۱۲ در یک منبع آزمایشگاهی مقدار بحرانی ذکر شده است.

اسید اوریک ۱۰ خطرناک است؟

این عدد از محدوده نرمال بالاتر است و یک منبع آزمایشگاهی می‌گوید بیشتر کسانی که اسید اوریک بالاتر از ۹ دارند نقرس می‌گیرند. عدد ۱۰ به‌تنهایی تشخیص نیست، ولی بهتر است در روزهای نزدیک نتیجه را به پزشک نشان دهید.

اسید اوریک چند باشد باید دارو خورد؟

شروع دارو فقط به عدد بستگی ندارد. بیشتر افراد بدون علامت به دارو نیاز ندارند؛ حمله‌های مکرر نقرس، توفوس، آسیب مفصل و بعضی انواع سنگ کلیه از دلایل شروع دارو هستند و تصمیم با پزشک است.

اسید اوریک بالا باشه چی میشه؟

بسیاری از افراد علامتی ندارند. اگر بلور اورات تشکیل شود، نقرس و سنگ کلیه ممکن است ایجاد شود و بیماری طولانی‌مدت می‌تواند به مفصل و کلیه آسیب بزند.

آیا اسید اوریک بالا همیشه نقرس می‌دهد؟

نه. بسیاری از کسانی که اسید اوریک بالا دارند هرگز نقرس نمی‌گیرند. در بعضی افراد هم این عدد ۱۰ تا ۱۵ سال پیش از نقرس بالا بوده است.

اسید خون بالا چیست؟

در جست‌وجوها احتمالاً منظور اسید اوریک خون است. اگر پزشک از اسیدوز گفته باشد، موضوع دیگری است و تفسیر آن با پزشک است.

اسید اوره بالا یعنی چه؟

اسید اوریک و اوره دو ماده جدا هستند و در برگه آزمایش عددهای جدا دارند. Urea یا BUN را با محدوده اوره بسنجید و Uric Acid را با محدوده اسید اوریک.

اسید اوریک پایین خطرناک است؟

اسید اوریک پایین می‌تواند به رژیم کم‌پورین، بعضی داروها یا برخی بیماری‌ها مربوط باشد. برای تصمیم، علت آن با پزشک بررسی می‌شود.

اسید اوریک و سرطان چه ارتباطی دارند؟

لوسمی و شیمی‌درمانی از علت‌های اسید اوریک بالا هستند و این عدد در درمان سرطان می‌تواند با سندرم لیز تومور مرتبط باشد. در این شرایط نتیجه را همان روز به تیم درمان خبر دهید.

منابع علمی
این مطلب چقدر برایتان مفید بود؟
میانگین ۱ از ۵ · ۱ رأی

نظر یا سوال شما

اگر درباره این مقاله سوالی دارید یا تجربه‌ای در این زمینه داشته‌اید، می‌توانید نظر خود را ثبت کنید. پیام شما پس از بررسی نمایش داده خواهد شد.

ایمیل شما نمایش داده نمی‌شود. دیدگاه‌ها پس از بررسی منتشر می‌شوند.