نویسنده: تیم تحریریه فهیم‌طب | بازبینی علمی و محتوایی: تیم علمی فهیم‌طب | انتشار: ۱۷ آبان ۱۴۰۵ | آخرین به‌روزرسانی: ۱۸ آبان ۱۴۰۵ فهیم‌طب | تحریریه و بازبینی علمی | انتشار: ۱۷ آبان ۱۴۰۵ | آپدیت: ۱۸ آبان ۱۴۰۵
توجه: مطالب فهیم‌طب برای آگاهی عمومی است و جایگزین معاینه، تشخیص یا درمان پزشک نیست. توجه: جایگزین تشخیص و درمان پزشک نیست.

زگیل تناسلی چیست؟ علائم، شکل اولیه، نوع خفیف، علت و راه تشخیص

جواب برگه آزمایش را وارد کنید تا گروه خطر هر تیپ و قدم بعدی را ببینید. برگه را کنار دستتان بگذارید.

جنسیت
در برگه چه نوشته شده؟
سابقه و شرایط خاص (اختیاری)

برجستگی کوچکی در ناحیه تناسلی یا اطراف مقعد دیده‌اید و نمی‌دانید زگیل است یا نه؟ زگیل تناسلی ضایعه‌ای خوش‌خیم روی پوست یا مخاط است که حدود ۹۰ درصد موارد آن از انواع ۶ و ۱۱ ویروس HPV ناشی می‌شود.[۱][۵] بسیاری از مبتلایان علامتی جز خود برجستگی ندارند و گاهی ضایعه آن‌قدر کوچک است که دیده نمی‌شود.[۱][۷] شکل ظاهری زگیل، معنی «خفیف»، زمان ظاهر شدن، راه تشخیص و نشانه‌هایی که معاینه زودتر می‌خواهند در ادامه آمده است. اگر آزمایش HPV داده‌اید، جواب برگه را در ابزار بالای همین صفحه وارد کنید تا گروه خطر هر تیپ و قدم بعدی را ببینید.

فهرست مطالب

مبنای علمی: CDC، NHS، سازمان جهانی بهداشت و راهنمای ۲۰۲۴ انجمن سلامت جنسی و HIV بریتانیا (BASHH) · به‌روزرسانی: ۱۷ آبان ۱۴۰۵

خلاصه کلیدی
  • عامل حدود ۹۰ درصد زگیل‌ها HPV نوع ۶ یا ۱۱ است که جزو انواع سرطان‌زا نیستند.[۱][۵]
  • بیشتر زگیل‌ها علامتی ندارند؛ گاهی خارش، درد یا خونریزی می‌دهند.[۱][۲]
  • تشخیص معمولاً با معاینه است و آزمایش HPV برای تشخیص زگیل توصیه نمی‌شود.[۱]
  • زگیل ممکن است ماه‌ها یا سال‌ها بعد از ابتلا ظاهر شود و زمان ابتلا را نمی‌توان مشخص کرد.[۱]
  • ویروس بدون زگیل قابل دیدن هم منتقل می‌شود.[۱][۳]
  • درمان، زگیل را برمی‌دارد ولی ویروس را از بین نمی‌برد و عود در ۳ ماه اول شایع است.[۱]
زگیل تناسلی؛ تصویرسازی آموزشی ویروس HPV زیر ذره‌بین

زگیل تناسلی؛ تصویر آموزشی

زگیل تناسلی چیست؟

زگیل تناسلی رشد خوش‌خیم سلول‌های پوست یا مخاط در ناحیه تناسلی و مقعد است.[۵] نام انگلیسی آن Genital warts یا Anogenital warts است و نوع برجسته آن را Condylomata acuminata می‌نامند.[۵]

HPV گروهی بزرگ از ویروس‌هاست[۴] و هر نوع آن زگیل نمی‌دهد. حتی همه کسانی که HPV نوع ۶ یا ۱۱ می‌گیرند هم زگیل نمی‌گیرند؛ راهنمای BASHH ظاهر شدن زگیل را در ۱۵ تا ۶۴ درصد این افراد ذکر کرده است.[۵] زگیل دست و پا معمولاً کار انواع دیگری از HPV است.[۶]

علائم زگیل تناسلی

علامت اصلی، برجستگی کوچکی است که تکی یا گروهی دیده می‌شود و ممکن است ظاهری شبیه گل‌کلم پیدا کند.[۲] بسیاری از زگیل‌ها علامت دیگری ندارند، ولی بسته به اندازه و محل می‌توانند خارش یا درد بدهند.[۱]

ویژگیآنچه در زگیل تناسلی دیده می‌شود
اندازهمعمولاً تا ۵ میلی‌متر؛ گاهی آن‌قدر کوچک که دیده نمی‌شود[۵][۷]
تعدادتکی یا گروهی؛ اغلب چندتایی[۲][۵]
شکل زگیل تناسلیمسطح، برجسته، پایه‌دار یا گل‌کلمی[۱][۳]
لمسنرم یا سفت؛ گاهی کمی زبر[۲][۶]
رنگ زگیل تناسلیهمرنگ پوست، سفید، قرمز، قهوه‌ای روشن یا تیره‌تر از پوست اطراف[۲][۶]
خونریزیبیشتر وقتی ضایعه آسیب ببیند یا هنگام رابطه[۶][۷]

علائم زگیل تناسلی بر پایه توصیف CDC، NHS و BASHH؛ این جدول برای تشخیص از روی ظاهر کافی نیست.

محل زگیل در منابع این‌گونه آمده است:

  • در زنان: فرج، ورودی و دیواره واژن و دهانه رحم[۱][۷]
  • در مردان: زیر پوست ختنه‌گاه، تنه آلت و کیسه بیضه[۱]
  • در هر دو جنس: اطراف و داخل مقعد، پرینه (فاصله تناسلی تا مقعد) و مجرای ادرار[۱]
  • خارج از ناحیه تناسلی: لب، مخاط دهان و گلو[۵]

درد هنگام رابطه و مشکلات ادراری، مانند خون در ادرار، سختی در دفع یا جریان بریده‌بریده ادرار، هم می‌تواند همراه زگیل باشد.[۲]

شکل اولیه و شروع زگیل تناسلی

منابعی که بررسی کردیم مرحله جداگانه‌ای به نام «شکل اولیه» تعریف نکرده‌اند. آنچه معمولاً اول جلب توجه می‌کند، یک یا چند برجستگی کوچک و بی‌درد است؛ این جمله برداشت ما از توصیف علائم است و نمی‌تواند جای معاینه را بگیرد. چنین برجستگی‌ای ممکن است جوش، خال گوشتی یا پاپول مرواریدی هم باشد. راهنمای BASHH چهار شکل زگیل را نام می‌برد:[۵]

نوعظاهر
برجسته (کوندیلوما)همرنگ پوست، نرم، رو به بیرون و با سطح پرزدار
کراتوزی (شاخی)برجستگی ضخیم و سفت با سطح شاخی
پاپولیبرجستگی کوچک و گنبدی
مسطحلکه‌ای صاف و تقریباً هم‌سطح پوست
شکل زگیل تناسلی؛ چهار نوع برجسته، شاخی، گنبدی و مسطح روی مقطع پوست

شکل زگیل تناسلی؛ طرح آموزشی روی مقطع پوست

زگیل تناسلی خفیف یعنی چه؟

«خفیف» در منابع بررسی‌شده درجه‌بندی رسمی این بیماری نیست. در کاربرد روزمره احتمالاً منظور زگیل‌های کوچک، کم‌تعداد و بدون درد است. کوچک بودن ضایعه به معنی منتقل نشدن ویروس نیست، چون انتقال بدون زگیل قابل دیدن هم رخ می‌دهد.[۱][۲] صبر برای برطرف شدن خودبه‌خود برای برخی افراد گزینه قابل قبولی است،[۱] اما این تصمیم بعد از معاینه معنا دارد؛ ضایعه کوچک ممکن است چیز دیگری باشد.[۵]

زگیل تناسلی درد دارد؟

معمولاً نه.[۶] درد یا خارش بسته به اندازه و محل زگیل پیدا می‌شود.[۱] زخم شدن ضایعه یا خونریزی آن دلیل کافی برای معاینه زودتر است.[۱][۵]

علت زگیل تناسلی و راه ابتلا

ویروس بیشتر با تماس پوست با پوست هنگام رابطه واژینال یا مقعدی منتقل می‌شود. NHS مشترک بودن وسایل جنسی را هم راه انتقال می‌داند و انتقال از رابطه دهانی را نادر ذکر کرده است.[۲] فردی که زگیل یا علامتی ندارد هم می‌تواند ویروس را منتقل کند.[۱][۳]

NHS بوسیدن، حوله، قاشق و لیوان و نشیمن توالت را راه انتقال زگیل تناسلی نمی‌داند[۲] و راهنمای BASHH برای انتقال از راه اشیا شواهد خوبی نیافته است.[۵]

عوامل خطر طبق Mayo Clinic:[۷]

  • تزریق نکردن واکسن HPV
  • رابطه جنسی بدون محافظت یا با چند شریک
  • سابقه عفونت منتقله از راه جنسی
  • شروع رابطه جنسی در سن کم
  • ضعف سیستم ایمنی، مانند HIV یا مصرف داروهای پیوند عضو

زگیل تناسلی بعد از چند وقت ظاهر می‌شود؟

منبعزمان ظاهر شدن زگیل
MedlinePlus۶ هفته تا ۶ ماه بعد از عفونت؛ گاهی تا سال‌ها دیده نمی‌شود[۸]
راهنمای BASHHبسیار متغیر؛ میانه حدود ۳ ماه در زنان و ۱۱ ماه در مردان[۵]
برگه آموزشی BASHHاغلب تا ۳ ماه؛ گاهی سال‌ها بعد[۶]
CDCماه‌ها یا سال‌ها بعد از عفونت[۱]

CDC تصریح می‌کند زمان ابتلا را نمی‌توان مشخص کرد.[۱] ظاهر شدن زگیل در یک رابطه طولانی به‌تنهایی نشان نمی‌دهد ویروس چه زمانی یا از چه کسی منتقل شده است.

تشخیص زگیل تناسلی

تشخیص معمولاً با معاینه چشمی انجام می‌شود[۱][۵] و برای ضایعات کوچک ممکن است از کولپوسکوپ یا درماتوسکوپ کمک گرفته شود.[۵] نمونه‌برداری در این موارد مطرح است:[۱][۵]

  • ضایعه تیره، خونریزی‌دهنده، زخمی یا سفت
  • تردید در تشخیص
  • پاسخ ندادن به درمان یا بدتر شدن ضایعه در طول درمان

این موارد در افراد دچار ضعف سیستم ایمنی اهمیت بیشتری دارند.[۱]

CDC آزمایش HPV را برای تشخیص زگیل توصیه نمی‌کند، چون تشخیص را تأیید نمی‌کند و تصمیم درمان را تغییر نمی‌دهد.[۱] در مقابل، MedlinePlus نوشته این آزمایش ممکن است هنگام وجود زگیل هم انجام شود؛[۸] کاربرد اصلی آن غربالگری سرطان دهانه رحم است.[۳] برای کسی که زگیل دارد، بررسی عفونت‌های دیگر منتقله از راه جنسی توصیه می‌شود.[۱][۶]

ابزار فهیم طب
تفسیر جواب آزمایش HPV
تیپ‌های برگه و جواب پاپ اسمیر را وارد کنید تا گروه خطر و قدم بعدی را ببینید.
تفسیر جواب آزمایش

زگیل تناسلی با چه چیزهایی اشتباه گرفته می‌شود؟

فهرست تشخیص‌های افتراقی راهنمای BASHH از تغییرات طبیعی مانند پاپول مرواریدی و لکه‌های فوردایس تا مولوسکوم، کوندیلومای لاتا و ضایعات پیش‌سرطانی را در بر می‌گیرد[۵] و تفکیک آن‌ها به معاینه نیاز دارد. مقایسه زگیل با جوش، خال گوشتی، تبخال و این ضایعات در مقاله فرق زگیل تناسلی با جوش آمده است.

زگیل تناسلی خطرناک است؟ ارتباط با سرطان

این ضایعه خوش‌خیم است[۵] و CDC می‌گوید انواع HPV عامل زگیل با انواع عامل سرطان تفاوت دارند.[۱] موضوع در همه افراد به همین سادگی نیست: انواع ۱۶، ۱۸، ۳۱، ۳۳ و ۳۵ گاهی همراه نوع ۶ یا ۱۱ در زگیل یافت می‌شوند و ممکن است با ضایعه پیش‌سرطانی درجه بالا همراه باشند، به‌ویژه در مبتلایان به HIV.[۱] به گفته راهنمای BASHH، خطر بدخیمی در افراد دچار نقص ایمنی ممکن است بیشتر باشد.[۵]

زنی که زگیل تناسلی دارد فقط به همین دلیل به پاپ اسمیر مکررتر نیاز ندارد و غربالگری طبق برنامه معمول ادامه پیدا می‌کند.[۱][۵] نقش انواع پرخطر HPV در مقاله سرطان دهانه رحم توضیح داده شده است.

ابزار فهیم طب
راهنمای جواب پاپ اسمیر
اگر برگه پاپ اسمیر دارید، اصطلاح‌های آن را جست‌وجو کنید.
بررسی جواب پاپ اسمیر

زگیل تناسلی در بارداری

زگیل در بارداری ممکن است بزرگ‌تر و شکننده‌تر شود.[۱] NHS آن را معمولاً بی‌ضرر می‌داند و انتقال به نوزاد هنگام زایمان را نادر ذکر کرده است.[۲] CDC سزارین را فقط برای پیشگیری از انتقال HPV به نوزاد توصیه نمی‌کند.[۱] بیشتر داروهای موضعی در بارداری توصیه نمی‌شوند،[۲] پس بارداری یا قصد بارداری را به پزشک بگویید.

آیا زگیل تناسلی خود به خود خوب می‌شود؟

زگیل بدون درمان ممکن است از بین برود، تغییری نکند یا بزرگ‌تر و بیشتر شود.[۱] CDC برطرف شدن در کمتر از یک سال را ممکن می‌داند[۱] و NHS می‌گوید گاهی ظرف ۶ ماه از بین می‌رود.[۲]

هدف درمان برداشتن زگیل و کاهش علائم است و خود ویروس درمان نمی‌شود.[۱][۴] گزینه‌ها شامل دارو یا کرم موضعی با تجویز پزشک، فریز کردن، برداشتن با جراحی یا لیزر و استفاده از اسید توسط کادر درمان است.[۱][۲] CDC هیچ روشی را به‌طور قطع برتر نمی‌داند و انتخاب به اندازه، تعداد و محل زگیل بستگی دارد.[۱]

داروهای معمول زگیل در داروخانه برای ناحیه تناسلی ساخته نشده‌اند.[۲] کندن، بریدن یا سوزاندن زگیل در خانه هم جزو روش‌های این راهنماها نیست و آسیب دیدن ضایعه می‌تواند خونریزی بدهد.[۶] عود بعد از هر روش درمانی ممکن است رخ دهد و درگیری چند ناحیه و سیگار با عود بیشتر همراه‌اند.[۵]

پیشگیری و مراقبت از شریک جنسی

  • واکسن: واکسن ۹ ظرفیتی بیشتر موارد را در کسانی که هنوز با انواع عامل زگیل تماس نداشته‌اند پیشگیری می‌کند، ولی زگیل یا عفونت موجود را درمان نمی‌کند.[۱]
  • کاندوم: خطر را کم می‌کند، ولی پوستی را که نمی‌پوشاند محافظت نمی‌کند.[۲][۳]
  • رابطه جنسی: CDC می‌گوید تا برطرف شدن زگیل از رابطه خودداری شود؛ مدت واگیر بعد از برطرف شدن زگیل مشخص نیست.[۳]
  • شریک فعلی: CDC توصیه می‌کند در جریان قرار بگیرد. آزمایش HPV برای شریک توصیه نمی‌شود، ولی معاینه و بررسی عفونت‌های جنسی ممکن است مفید باشد.[۱]
چه زمانی زودتر به پزشک مراجعه کنیم؟
  • هر برجستگی یا توده تازه در ناحیه تناسلی یا مقعد[۲][۷]
  • ضایعه تیره، سفت، زخمی یا خونریزی‌دهنده[۱][۵]
  • خون در ادرار، سختی در دفع یا جریان بریده‌بریده ادرار[۲]
  • بارداری یا قصد بارداری[۲]
  • HIV یا ضعف سیستم ایمنی[۱][۵]
  • وجود زگیل تناسلی در کودک[۸]

پرسش‌های رایج درباره زگیل تناسلی

زگیل تناسلی به انگلیسی چه می‌شود؟

نام رایج آن Genital warts است. در متون پزشکی Anogenital warts هم نوشته می‌شود و نوع برجسته آن Condylomata acuminata نام دارد.

زگیل تناسلی درد دارد؟

معمولاً نه. بیشتر زگیل‌ها بی‌درد و بدون علامت‌اند، ولی بسته به اندازه و محل ممکن است خارش یا درد بدهند و اگر آسیب ببینند خونریزی کنند.

زگیل تناسلی بعد از چند وقت ظاهر می‌شود؟

فاصله ثابتی ندارد. منابع از چند هفته تا چند ماه گفته‌اند و گاهی زگیل سال‌ها بعد دیده می‌شود. زمان دقیق ابتلا را معمولاً نمی‌توان مشخص کرد.

آیا زگیل تناسلی خود به خود از بین می‌رود؟

ممکن است از بین برود، تغییری نکند یا بزرگ‌تر و بیشتر شود. CDC می‌گوید زگیل ممکن است در کمتر از یک سال برطرف شود و صبر کردن برای برخی افراد گزینه قابل قبولی است؛ این تصمیم بعد از معاینه گرفته می‌شود.

آیا زگیل تناسلی درمان قطعی دارد؟

درمان‌ها زگیل را برمی‌دارند ولی خود ویروس را از بین نمی‌برند و عود، به‌ویژه در ۳ ماه اول، شایع است. CDC می‌گوید در حدود ۹ مورد از ۱۰ مورد، عفونت HPV ظرف ۲ سال خودبه‌خود برطرف می‌شود.

آیا زگیل تناسلی در آزمایش خون مشخص می‌شود؟

در راهنماهایی که بررسی کردیم، تشخیص زگیل معمولاً با معاینه است و آزمایش خون به‌عنوان روش تأیید آن نیامده است. آزمایش خون ممکن است برای بررسی عفونت‌های دیگر مانند HIV و سیفلیس درخواست شود.

آیا زگیل تناسلی به سرطان تبدیل می‌شود؟

زگیل تناسلی ضایعه‌ای خوش‌خیم است و بیشتر موارد آن از انواع کم‌خطر HPV است. با این حال ضایعه سفت، زخمی، خونریزی‌دهنده یا تیره باید معاینه شود، چون ممکن است نیاز به نمونه‌برداری داشته باشد.

آیا زگیل تناسلی از توالت فرنگی یا حوله منتقل می‌شود؟

NHS نشیمن توالت، حوله، قاشق و لیوان و بوسیدن را راه انتقال زگیل تناسلی نمی‌داند. راهنمای BASHH هم برای انتقال از راه اشیا شواهد خوبی پیدا نکرده است.

آیا با زگیل تناسلی می‌شود ازدواج کرد؟

در منابعی که بررسی کردیم، زگیل تناسلی منع ازدواج ذکر نشده است. CDC توصیه می‌کند شریک فعلی در جریان قرار بگیرد و تا برطرف شدن زگیل از رابطه جنسی خودداری شود. برای تصمیم درباره رابطه و بارداری با پزشک مشورت کنید.

این مطلب چقدر برایتان مفید بود؟
اولین نفری باشید که امتیاز می‌دهد

نظر یا سوال شما

اگر درباره این مقاله سوالی دارید یا تجربه‌ای در این زمینه داشته‌اید، می‌توانید نظر خود را ثبت کنید. پیام شما پس از بررسی نمایش داده خواهد شد.

ایمیل شما نمایش داده نمی‌شود. دیدگاه‌ها پس از بررسی منتشر می‌شوند.