جدیدترین
عدد TSH را از برگه آزمایش بنویسید. واحد mIU/L و µIU/mL از نظر عدد یکی است.
TSH در آزمایش خون چند باید باشد؟ عدد طبیعی آن در بیشتر آزمایشگاه‌ها از حدود ۰٫۴ تا ۴ یا ۴٫۸ است،[۱][۴] ولی یک عدد به‌تنهایی تشخیص نیست و معنی آن به T4، علائم، سن و بارداری بستگی دارد. TSH را غده هیپوفیز برای فرمان دادن به تیروئید می‌سازد و اندازه‌گیری آن بهترین راه سنجش کم‌کاری و پرکاری تیروئید است.[۲][۱۷] برای بررسی عدد خود، آن را در ابزار بالای همین صفحه وارد کنید. جدول عدد به عدد، معنی TSH بالا و پایین، TSH بالا با T3 و T4 نرمال، عدد در بارداری و زمانی که باید زودتر به پزشک مراجعه کرد در ادامه آمده است.
مبنای علمی: MedlinePlus، انجمن تیروئید آمریکا، American Family Physician و Merck Manual · به‌روزرسانی: ۱۷ آبان ۱۴۰۵
TSH در آزمایش خون؛ تصویر آموزشی
وقتی هورمون تیروئید کم باشد، هیپوفیز TSH بیشتری می‌سازد تا تیروئید را به کار بیشتر وادارد. وقتی هورمون تیروئید زیاد باشد، TSH کم می‌شود یا تقریباً ساخته نمی‌شود. به همین دلیل عدد TSH برعکس کارکرد تیروئید حرکت می‌کند: کم‌کاری با TSH بالا و پرکاری با TSH پایین همراه است.[۲]
آزمایش TSH برای بررسی عملکرد تیروئید، پیگیری کسانی که هورمون تیروئید مصرف می‌کنند و کنترل بعد از درمان پرکاری درخواست می‌شود. این آزمایش علت مشکل را نشان نمی‌دهد.[۲]
MedlinePlus محدوده طبیعی را ۰٫۴ تا ۴٫۸ می‌نویسد.[۱] مقاله مروری American Family Physician کف طبیعی را ۰٫۴ و سقف آن را ۴ تا ۴٫۵ می‌داند.[۴] این اختلاف نشان می‌دهد که سقف قطعی و یکسانی وجود ندارد و باید به محدوده چاپ‌شده روی برگه همان آزمایشگاه نگاه کرد. واحدهای mIU/L و µU/mL از نظر عدد یکی هستند.
TSH با بالا رفتن سن زیاد می‌شود، بدون آنکه لزوماً بیماری در کار باشد.[۱۷] برخی آزمایشگاه‌ها در سالمندان سقف را تا ۷ بالا می‌برند[۱] و در افراد بالای ۸۰ سال بالاتر بودن TSH می‌تواند طبیعی باشد.[۲]
واحد mIU/L؛ از ۰ تا بالای ۱۰. مقیاس خطی نیست و هر بازه عرض برابر دارد.
سقف طبیعی در هر آزمایشگاه فرق دارد؛ بازه‌ها جمع‌بندی فهیم طب از منابع این صفحه است.
| عدد TSH | معمولاً یعنی چه | قدم بعدی |
|---|---|---|
| کمتر از ۰٫۱ | TSH سرکوب‌شده. با T4 یا T3 بالا یعنی پرکاری تیروئید؛ با T4 و T3 نرمال، پرکاری تحت بالینی.[۳][۷] | بررسی زودتر با پزشک. اگر T4 و T3 نرمال است، تکرار بعد از ۲ تا ۴ ماه؛ در ۶۵ سالگی و بالاتر درمان توصیه می‌شود.[۷] |
| ۰٫۱ تا ۰٫۴ | پایین ولی قابل اندازه‌گیری.[۷] | زیر ۶۵ سال و بدون علامت معمولاً پیگیری می‌شود؛ در ۶۵ سالگی و بالاتر درمان بررسی می‌شود.[۷] |
| ۰٫۴ تا ۴ | در محدوده طبیعی.[۱][۴] | TSH طبیعی اختلال تیروئید را رد می‌کند، مگر در مشکل هیپوفیز یا هیپوتالاموس.[۱۷] |
| ۴ تا ۴٫۸ | مرز بالای طبیعی. سقف بعضی آزمایشگاه‌ها ۴ تا ۴٫۵ و بعضی ۴٫۸ است.[۱][۴] | با محدوده چاپ‌شده روی برگه مقایسه کنید. |
| ۴٫۸ تا ۷ | مثل ۵، ۵٫۴ و ۶٫۵: بالاتر از سقف بیشتر آزمایشگاه‌ها. در سالمندان، برخی آزمایشگاه‌ها تا ۷ را طبیعی می‌دانند.[۱] | همراه T4 آزاد تکرار شود. در افراد بالای ۵۵ سال با TSH بین ۵ و ۹٫۹، بیش از نیمی خودبه‌خود طبیعی می‌شوند.[۴] |
| ۷ تا ۱۰ | با T4 آزاد نرمال، کم‌کاری تحت بالینی؛ با T4 پایین، کم‌کاری آشکار.[۳][۴] | اگر علائم هست، درمان آزمایشی بررسی می‌شود.[۵] در ۶۵ سالگی و بالاتر، لووتیروکسین با TSH زیر ۱۰ ممکن است مرگ‌ومیر را بیشتر کند.[۴] |
| بالای ۱۰ | احتمال زیاد پیشرفت به کم‌کاری آشکار.[۵] | لووتیروکسین حتی بدون علامت توصیه یا بررسی می‌شود.[۴][۵] |
| بالای ۲۰ و ۵۰ | منابعی که بررسی کردیم برای عدد ۵۰ آستانه جدایی نداده‌اند؛ توصیه به درمان نکردن کم‌کاری تحت بالینی هم شامل TSH بالای ۲۰ نمی‌شود.[۶] | زود به پزشک مراجعه کنید و T4 آزاد را هم بسنجید. |
واحد mIU/L. این جدول جمع‌بندی فهیم طب از منابع است و جای تشخیص پزشک را نمی‌گیرد؛ در بارداری این جدول به کار نمی‌رود.
معنی TSH فقط کنار T4 آزاد روشن می‌شود. T3 برای تشخیص کم‌کاری کمک زیادی نمی‌کند، چون آخرین آزمایشی است که غیرطبیعی می‌شود.[۳]
| TSH | T4 آزاد و T3 | برداشت رایج |
|---|---|---|
| بالا | T4 آزاد پایین | کم‌کاری اولیه تیروئید[۳] |
| بالا | T4 آزاد نرمال | کم‌کاری تحت بالینی[۴][۶] |
| پایین | T4 آزاد بالا | پرکاری تیروئید[۳] |
| پایین | T3 بالا، T4 آزاد نرمال | نوعی پرکاری که فقط T3 در آن بالاست[۳] |
| پایین | T4 و T3 نرمال | پرکاری تحت بالینی[۷] |
| پایین | T4 آزاد پایین | کم‌کاری ناشی از مشکل هیپوفیز[۳] |
TSH بالا بیشتر وقت‌ها نشانه کم‌کاری تیروئید است و تیروئیدیت هاشیموتو یکی از علت‌های شایع آن است.[۱] گاهی هم TSH بدون بیماری تیروئید بالاتر دیده می‌شود.[۲] کم‌کاری تیروئید این علائم را می‌دهد و معمولاً کم‌کم بدتر می‌شود:[۸]
در فهرست NHS تنها علامت مخصوص زنان، تغییر قاعدگی است.[۸] ارتباط تیروئید با وزن را در وضعیت‌های تیروئید و وزن بدن و با فشار خون را در رابطه تیروئید و فشار خون بخوانید.
به TSH بالا با T4 آزاد نرمال، کم‌کاری تحت بالینی (ساب‌کلینیکال) می‌گویند.[۴][۶] برای بررسی آن معمولاً آنتی‌بادی TPO اندازه‌گیری و TSH بعد از ۶ تا ۱۲ ماه تکرار می‌شود. وقتی TSH بالای ۶ باشد، سالانه حدود ۵٫۶٪ افراد به کم‌کاری آشکار می‌رسند و مثبت بودن TPO هم این خطر را بیشتر می‌کند.[۴]
درباره درمان، راهنماها یک نظر ندارند. گروه راهنمای BMJ در ۲۰۱۹ با استناد به ۲۱ کارآزمایی، قویاً توصیه کرد بزرگسالان مبتلا به کم‌کاری تحت بالینی هورمون تیروئید نگیرند، چون بهبود معناداری در علائم و کیفیت زندگی دیده نشد؛ این توصیه شامل زنانی که قصد بارداری دارند و TSH بالای ۲۰ نمی‌شود و ممکن است برای علائم شدید و افراد تا ۳۰ سال به کار نرود.[۶] Merck Manual درمان آزمایشی را در TSH بین ۴٫۵ و ۱۰ با علائم اولیه معقول می‌داند.[۵] American Family Physician هم در TSH بالای ۱۰ یا TPO بالا پیشنهاد می‌کند درمان در نظر گرفته شود.[۴]
در منابعی که بررسی کردیم، عدد واحدی به‌عنوان مرز خطر نیامده است. بیشتر آنچه خطر را تعیین می‌کند T4، علائم، سن و بارداری است. کم‌کاری درمان‌نشده می‌تواند به شکل نادر و شدیدی به نام بحران میکزدم برسد که اورژانس است و باید در بیمارستان درمان شود.[۱۰]
با کم‌کاری شناخته‌شده یا TSH خیلی بالا، اگر این نشانه‌ها دیده شد با ۱۱۵ تماس بگیرید: دمای بدن پایین‌تر از طبیعی، کند شدن تنفس، افت فشار خون، افت قند خون، کاهش هوشیاری یا پاسخ ندادن.[۱۰]
کم‌کاری تیروئید معمولاً با لووتیروکسین درمان می‌شود و اغلب باید طولانی‌مدت مصرف شود.[۸] دوز را پزشک تعیین می‌کند و TSH حدود ۶ تا ۸ هفته بعد از شروع یا تغییر دوز دوباره سنجیده می‌شود؛[۴][۱۴] بعد از رسیدن به عدد طبیعی، کنترل‌ها معمولاً هر ۶ تا ۱۲ ماه است.[۴]
قرص ۳۰ تا ۶۰ دقیقه پیش از غذا خورده می‌شود و باید حداقل ۴ ساعت با کلسیم، آهن، آنتی‌اسید و مهارکننده پمپ پروتون فاصله داشته باشد.[۴] اگر قرص کلسیم هم مصرف می‌کنید، زمان مصرف قرص کلسیم را ببینید. ارتباط این قرص با وزن را در قرص لووتیروکسین برای لاغری بخوانید.
TSH پایین بیشتر وقت‌ها نشانه پرکاری تیروئید است. بیماری گریوز، گواتر ندولار سمی، ید زیاد (مثل ماده حاجب سی‌تی‌اسکن) و مصرف بیش از حد هورمون تیروئید از علت‌های آن هستند.[۱] گاهی هم مشکل از هیپوفیز است.[۳] بیماری شدید غیرتیروئیدی، کورتون و دوپامین نیز می‌توانند TSH را پایین بیاورند.[۲][۱۷]
علائم پرکاری شامل عصبی بودن و اضطراب، بی‌خوابی، حساسیت به گرما، تپش قلب، لرزش، کاهش وزن و بزرگی گردن است.[۹] بعد از ۶۰ سالگی، TSH زیر ۰٫۱ خطر فیبریلاسیون دهلیزی را در ۱۰ سال حدود ۳ برابر می‌کند.[۷] طوفان تیروئیدی هم عارضه ناگهانی و تهدیدکننده حیات پرکاری کنترل‌نشده است.[۹]
جدول بالا برای بارداری کاربرد ندارد. راهنمای ۲۰۱۷ انجمن تیروئید آمریکا می‌گوید از محدوده مخصوص هر جمعیت یا هر سه ماهه استفاده شود و اگر چنین محدوده‌ای در دسترس نبود، سقف ۴ به کار رود. همان راهنما بررسی آنتی‌بادی TPO را در TSH بالای ۲٫۵ توصیه می‌کند.[۱۲] طبق این انجمن، حدود ۲٫۵٪ زنان در بارداری TSH بالای ۶ و حدود ۰٫۴٪ TSH بالای ۱۰ دارند.[۱۱]
طبق خلاصه‌ای از چارچوب ATA و ACOG، TSH بالای ۱۰ صرف‌نظر از T4 درمان می‌شود و با TSH بالاتر از محدوده بارداری، در TPO مثبت درمان توصیه و در TPO منفی بررسی می‌شود.[۱۳] این خلاصه منبع ثانویه است و متن اصلی راهنما را در دسترس نداشتیم. American Family Physician هم می‌نویسد درمان کم‌کاری تحت بالینی در بارداری بهبود نتایج را نشان نداده است.[۴] پس تصمیم با متخصص زنان یا غدد است. برای دانستن هفته بارداری از ماشین حساب سن بارداری استفاده کنید.
منابعی که بررسی کردیم محدوده عددی کودکان و نوزادان را نداده‌اند؛ برای این سنین فقط محدوده برگه آزمایشگاه معتبر است و افراد ۱۸ سال و کمتر برای درمان به متخصص غدد ارجاع می‌شوند.[۴] کم‌کاری نوزادی را نباید عقب انداخت: نوزادانی که در حدود ماه اول تشخیص و درمان شوند معمولاً هوش طبیعی دارند.[۱۶]
بعد از برداشتن کامل تیروئید، هورمون تیروئید باید مادام‌العمر مصرف شود. بعد از برداشتن یک لوب، نیاز به دارو به کارکرد نیمه باقی‌مانده بستگی دارد.[۱۵] اگر بعد از عمل TSH بالا بود، تنظیم دوز با جراح یا متخصص غدد است؛ منبعی که بررسی کردیم هدف عددی برای این گروه نداده است.
TSH در آزمایش خون چیست؟
TSH هورمونی است که غده هیپوفیز می‌سازد و به تیروئید فرمان کار کردن می‌دهد. اندازه‌گیری آن بهترین راه برای بررسی کم‌کاری و پرکاری تیروئید است، ولی علت مشکل را نشان نمی‌دهد.
TSH چند باید باشد؟
در بزرگسالان معمولاً از حدود ۰٫۴ تا ۴ یا ۴٫۸ است و سقف آن در هر آزمایشگاه کمی فرق دارد. ملاک اصلی، محدوده چاپ‌شده روی برگه همان آزمایشگاه است. برخی آزمایشگاه‌ها در سالمندان تا ۷ را هم طبیعی می‌دانند.
TSH چند باشد خطرناک است؟
منابع یک عدد واحد به‌عنوان مرز خطر نمی‌دهند. TSH بالای ۱۰ معمولاً درمان می‌خواهد و TSH زیر ۰٫۱ به‌ویژه بعد از ۶۵ سالگی نیاز به بررسی درمان دارد. خطر فوری بیشتر از روی علائم و عدد T4 مشخص می‌شود.
TSH بالا نشانه چیست؟
بیشتر وقت‌ها نشانه کم‌کاری تیروئید است و تیروئیدیت هاشیموتو از علت‌های شایع آن به شمار می‌رود. گاهی هم بدون بیماری تیروئید، مثلاً در افراد بالای ۸۰ سال، TSH بالاتر است.
بالا بودن TSH و نرمال بودن T3 و T4 یعنی چه؟
به TSH بالا با T4 آزاد نرمال، کم‌کاری تحت بالینی تیروئید می‌گویند. معمولاً آزمایش تکرار و آنتی‌بادی TPO بررسی می‌شود. نرمال بودن T3 کمک زیادی نمی‌کند، چون T3 آخرین آزمایشی است که در کم‌کاری غیرطبیعی می‌شود.
TSH ۵ یعنی چه؟
در بیشتر آزمایشگاه‌ها کمی بالاتر از سقف طبیعی است. اگر T4 آزاد نرمال باشد، کم‌کاری تحت بالینی مطرح می‌شود و آزمایش تکرار می‌شود. در افراد بالای ۵۵ سال با TSH بین ۵ و ۹٫۹، بیش از نیمی خودبه‌خود به عدد طبیعی برمی‌گردند.
آیا TSH بالای ۱۰ باید درمان شود؟
معمولاً بله. در این سطح احتمال رسیدن به کم‌کاری آشکار زیاد است و درمان با لووتیروکسین حتی بدون علامت توصیه یا بررسی می‌شود. تصمیم نهایی با پزشک است.
TSH نرمال در بارداری چند است؟
راهنمای انجمن تیروئید آمریکا می‌گوید از محدوده مخصوص بارداری و هر سه ماهه استفاده شود و اگر این محدوده در دسترس نبود، سقف ۴ به کار رود. تصمیم درباره درمان با متخصص زنان یا غدد است.
برای آزمایش TSH باید ناشتا بود؟
برای خود آزمایش TSH آمادگی خاصی لازم نیست. اگر آزمایش‌های دیگری هم درخواست شده باشد، ممکن است ناشتایی لازم شود. مصرف بیوتین را به پزشک بگویید و بدون نظر پزشک هیچ دارویی را قطع نکنید.
اگر درباره این مقاله سوالی دارید یا تجربه‌ای در این زمینه داشته‌اید، می‌توانید نظر خود را ثبت کنید. پیام شما پس از بررسی نمایش داده خواهد شد.
جدیدترین
