نویسنده: تیم تحریریه فهیم‌طب | بازبینی علمی و محتوایی: تیم علمی فهیم‌طب | انتشار: ۳۰ شهریور ۱۴۰۵ | آخرین به‌روزرسانی: ۳۰ شهریور ۱۴۰۵ فهیم‌طب | تحریریه و بازبینی علمی | انتشار: ۳۰ شهریور ۱۴۰۵ | آپدیت: ۳۰ شهریور ۱۴۰۵
توجه: مطالب فهیم‌طب با هدف افزایش آگاهی عمومی منتشر می‌شوند و جایگزین معاینه، تشخیص یا درمان توسط پزشک نیستند. در صورت داشتن علائم، مصرف دارو یا نگرانی پزشکی، با پزشک یا مراکز درمانی معتبر مشورت کنید. توجه: این مطلب جایگزین تشخیص یا درمان پزشک نیست.

تخمک گذاری برای پسردار شدن؛ آنچه شواهد علمی می‌گوید

تخمک گذاری برای پسردار شدن بر یک ادعای قدیمی تکیه دارد: اگر رابطه درست در روز تخمک‌گذاری باشد، احتمال پسر بیشتر می‌شود. مطالعه‌ای که روز تخمک‌گذاری را با آزمایش هورمون اندازه گرفت، برای تخمک گذاری برای پسردار شدن چنین اثری پیدا نکرد. آنچه زمان‌بندی واقعاً تغییر می‌دهد شانس بارداری است، نه جنسیت جنین.

فهرست مطالب

مبنای علمی: مطالعه Wilcox و همکاران در New England Journal of Medicine، مطالعه France و همکاران در Fertility and Sterility، راهنمای NHS و دفتر سلامت زنان وزارت بهداشت آمریکا | به‌روزرسانی: شهریور ۱۴۰۵

روز تخمک‌گذاری و پنجره باروری خود را حساب کنید

تاریخ اولین روز آخرین پریود و طول سیکل را وارد کنید تا روز تقریبی تخمک‌گذاری و روزهای باروری را ببینید؛ کاملاً رایگان و بدون ثبت‌نام.

ورود به ابزار محاسبه تخمک‌گذاری

پاسخ کوتاه
  • جنسیت جنین را کروموزوم X یا Y اسپرمی تعیین می‌کند که به تخمک می‌رسد؛ زمان رابطه در این انتخاب نقشی نشان نداده است.
  • مطالعه ۲۲۱ زن با اندازه‌گیری هورمونی تخمک‌گذاری نتیجه گرفت زمان رابطه نسبت به تخمک‌گذاری اثری بر جنسیت نوزاد ندارد.
  • بدون هیچ روشی، شانس پسر کمی بیشتر از نصف است: حدود ۱۰۵ پسر در برابر ۱۰۰ دختر در هنگام تولد.

ایده تخمک گذاری برای پسردار شدن از کجا آمده است؟

بیشتر توصیه‌های رایج درباره تخمک گذاری برای پسردار شدن به روش شتلز برمی‌گردد. لندرام شتلز این روش را در دهه ۱۹۶۰ مطرح کرد و کتاب «چگونه جنسیت فرزندتان را انتخاب کنید» را همراه دیوید رورویک در ۱۹۷۱ منتشر کرد. فرض اصلی او این بود که اسپرم حامل Y کوچک‌تر و سریع‌تر است اما عمر کوتاه‌تری دارد، و اسپرم حامل X کندتر اما مقاوم‌تر.

تخمک گذاری برای پسردار شدن

تخمک گذاری برای پسردار شدن

از این فرض دو دستور بیرون آمد که هنوز پایه بیشتر توصیه‌های تخمک گذاری برای پسردار شدن است. برای پسر، رابطه تا حد ممکن نزدیک به لحظه تخمک‌گذاری باشد تا اسپرم سریع‌تر زودتر برسد. برای دختر، رابطه دو و نیم تا سه روز پیش از تخمک‌گذاری باشد تا تا آن موقع اسپرم‌های Y از بین رفته باشند. بیشتر «ماشین حساب تخمک گذاری برای پسر دار شدن» که در اینترنت می‌بینید، همین قاعده را روی تاریخ‌های شما پیاده می‌کنند.

پژوهش‌ها درباره تخمک گذاری برای پسردار شدن چه یافته‌اند؟

مهم‌ترین مطالعه را Wilcox، Weinberg و Baird در ۱۹۹۵ در New England Journal of Medicine منتشر کردند. ۲۲۱ زن سالم نمونه ادرار روزانه دادند و روزهای رابطه را ثبت کردند. پژوهشگران روز تخمک‌گذاری را از روی متابولیت‌های استروژن و پروژسترون در ادرار تخمین زدند، نه از روی حدس یا تقویم. نتیجه صریح بود: زمان رابطه نسبت به تخمک‌گذاری اثری بر جنسیت نوزاد ندارد. به زبان ساده، تخمک گذاری برای پسردار شدن در این داده‌ها هیچ برتری‌ای نشان نداد.

مطالعه آینده‌نگر France و همکاران در ۱۹۸۴ روی ۳۳ بارداری با سه نشانگر تخمک‌گذاری، یعنی افزایش LH در ادرار صبحگاهی، اوج مخاط دهانه رحم و تغییر دمای پایه بدن، انجام شد. نویسندگان نوشتند یافته‌هایشان نظریه تخمک گذاری برای پسردار شدن، یعنی برتری پسر در رابطه نزدیک به تخمک‌گذاری، را به‌روشنی رد می‌کند. نظریه برعکس را هم بدون شواهد بیشتر نپذیرفتند.

مطالعات اصلی درباره تخمک گذاری برای پسردار شدن
مطالعهروشیافته
Wilcox و همکاران، ۱۹۹۵۲۲۱ زن، تعیین تخمک‌گذاری با هورمون ادرارزمان رابطه اثری بر جنسیت نوزاد ندارد
France و همکاران، ۱۹۸۴۳۳ بارداری، سه نشانگر تخمک‌گذاریبرتری پسر در رابطه نزدیک به تخمک‌گذاری رد شد
Yan و همکاران، ۲۰۰۶جداسازی اسپرم با زمان‌های مختلف شنانسبت اسپرم X در همه زمان‌ها نزدیک ۵۰٪ ماند
Sarkar و همکاران، ۱۹۸۴مشاهده شنای اسپرم X و Yسرعت دو نوع در مایع ساکن برابر بود

پیش از این دو مطالعه، گزارش‌هایی مانند مطالعه Harlap در ۱۹۷۹ از تفاوت نسبت جنسی بر حسب روز سیکل خبر داده بودند. تفاوت اصلی در روش است: مطالعاتی که روز تخمک‌گذاری را با نشانگر هورمونی اندازه گرفتند، الگوی ادعاشده برای تخمک گذاری برای پسردار شدن را تکرار نکردند.

آیا اسپرم پسرساز واقعاً سریع‌تر است؟

کل منطق تخمک گذاری برای پسردار شدن روی این فرض بنا شده که اسپرم Y سریع‌تر شنا می‌کند. در مطالعه Sarkar و همکاران که در مجله Differentiation منتشر شد، اسپرم X و Y در مایع ساکن با سرعت برابر شنا کردند؛ تفاوت فقط در الگوی حرکت در جریان مایع دیده شد. Yan و همکاران هم در ۲۰۰۶ نشان دادند که طولانی کردن زمان شنای اسپرم در آزمایشگاه، از صفر تا ۱۵۰ دقیقه، نسبت اسپرم X و Y را تغییر نمی‌دهد.

اگر اسپرم Y محسوس سریع‌تر بود، همین آزمایش ساده باید نمونه را به سمت Y می‌برد و از تخمک گذاری برای پسردار شدن پشتیبانی می‌کرد. چنین نشد؛ فرض پایه روش شتلز در پژوهش‌های بعدی تأیید نشده است.

شانس پسر بدون هیچ روشی چقدر است؟

نسبت جنسی مورد انتظار در هنگام تولد، که سازمان جهانی بهداشت هم به آن ارجاع می‌دهد، حدود ۱۰۵ پسر در برابر ۱۰۰ دختر است و در جمعیت‌های مختلف میان ۱۰۳ تا ۱۰۷ نوسان دارد. یعنی شانس پسر در هر بارداری کمی بیشتر از ۵۱ درصد است. پژوهش Orzack و همکاران در ۲۰۱۵ نشان داد که نسبت جنسی در لحظه لقاح برابر است و این برتری کوچک در طول بارداری شکل می‌گیرد.

این عدد برای ارزیابی ادعاهای تخمک گذاری برای پسردار شدن اهمیت دارد. هر روشی در بیش از نیمی از موارد حتی بدون هیچ اثری «جواب می‌دهد». تجربه‌های شخصی کاربران در فروم‌ها و شبکه‌های اجتماعی برای همین نمی‌توانند اثر تخمک گذاری برای پسردار شدن را ثابت کنند.

محاسبه زمان تخمک گذاری برای پسردار شدن؛ ماشین‌حساب‌ها چه می‌کنند؟

محاسبه آنلاین زمان تخمک گذاری برای پسردار شدن در عمل همان محاسبه روز تخمک‌گذاری است، به‌اضافه یک برچسب: روز تخمک‌گذاری را «روز پسر» و دو سه روز قبل را «روز دختر» می‌نامد. بخش اول محاسبه علمی است؛ NHS می‌نویسد تخمک‌گذاری معمولاً حدود ۱۴ روز پیش از شروع پریود بعدی رخ می‌دهد. بخش دوم، یعنی برچسب جنسیت، پشتوانه پژوهشی ندارد و محاسبه زمان تخمک گذاری برای پسردار شدن را از یک محاسبه علمی به یک وعده تبدیل می‌کند.

ابزار محاسبه سیکل قاعدگی و باروری فهیم طب روز تقریبی تخمک‌گذاری و پنجره باروری را حساب می‌کند و قول جنسیت نمی‌دهد. اگر هدف اصلی شما از تخمک گذاری برای پسردار شدن در عمل باردار شدن است، همین پنجره باروری مهم‌ترین عددی است که باید بدانید. اگر تاریخ پریود بعدی را هم لازم دارید، از محاسبه پریود بعدی استفاده کنید؛ هر دو کاملاً رایگان‌اند.

دوش واژینال با جوش شیرین یا سرکه نکنید

در کنار تخمک گذاری برای پسردار شدن، توصیه‌ای رایج است که پیش از رابطه با آب و جوش شیرین شستشوی داخلی انجام شود تا محیط قلیایی‌تر شود. دفتر سلامت زنان وزارت بهداشت آمریکا می‌نویسد بیشتر پزشکان شستشوی داخلی واژن را توصیه نمی‌کنند.

  • تعادل باکتری‌ها و اسیدیته طبیعی واژن را به هم می‌زند.
  • زنانی که هفته‌ای یک‌بار شستشو می‌کنند، پنج برابر بیشتر به واژینوز باکتریایی مبتلا می‌شوند.
  • زنانی که دست‌کم ماهی یک‌بار شستشو می‌کردند، سخت‌تر باردار شدند.

آنچه زمان‌بندی واقعاً تغییر می‌دهد: شانس بارداری

همان مطالعه Wilcox که اثر زمان‌بندی بر جنسیت را رد کرد، درباره خودِ بارداری یافته روشنی داشت: لقاح فقط زمانی رخ داد که رابطه در یک بازه شش‌روزه بود که به روز تخمک‌گذاری ختم می‌شد. احتمال بارداری در این شش روز از ۰٫۱۰ تا ۰٫۳۳ متغیر بود. پس زمان‌بندی مهم است، اما برای باردار شدن؛ تخمک گذاری برای پسردار شدن همین داده‌ها را به هدفی نسبت می‌دهد که از آن‌ها برنمی‌آید.

NHS توصیه می‌کند زوج‌هایی که قصد بارداری دارند هر دو تا سه روز یک‌بار رابطه داشته باشند؛ به نوشته NHS، برای زنان ۳۹ ساله و کمتر، با این الگو احتمال بارداری در یک سال زیاد است. برای جزئیات بیشتر، مقاله بهترین زمان تخمک گذاری برای باردار شدن را ببینید. برای تشخیص روز تخمک‌گذاری از روی نشانه‌های بدن، علائم روز تخمک گذاری کمک می‌کند.

پس از پنجره باروری، سؤال بعدی معمولاً این است که چند روز بعد از تخمک گذاری احتمال بارداری هست. اگر پریود عقب افتاد، دیر شدن عادت ماهانه تا چند روز طبیعی است را بخوانید، و جواب آزمایش خون بارداری را با ابزار تفسیر آزمایش Beta hCG بررسی کنید.

پرسش‌های پرتکرار
رابطه در روز تخمک‌گذاری احتمال پسر را بیشتر می‌کند؟
مطالعه‌ای که روز تخمک‌گذاری را با هورمون ادرار اندازه گرفت، چنین اثری پیدا نکرد. تخمک گذاری برای پسردار شدن در این پژوهش هیچ تفاوتی در جنسیت نوزاد ایجاد نکرد.
روش شتلز چقدر مؤثر است؟
فرض پایه آن، یعنی سریع‌تر بودن اسپرم Y، در مطالعات آزمایشگاهی تأیید نشد و مطالعات زمان‌بندی با اندازه‌گیری هورمونی هم اثری نشان ندادند. شانس پسر با این روش همان حدود ۵۱ درصد طبیعی می‌ماند.
ماشین حساب تخمک گذاری برای پسر دار شدن دقیق است؟
روز تخمک‌گذاری را به‌طور تقریبی درست حساب می‌کند، اما برچسب «روز پسر» در تخمک گذاری برای پسردار شدن پشتوانه علمی ندارد. خروجی آن برای پیدا کردن پنجره باروری مفید است، نه برای تعیین جنسیت.
رژیم غذایی یا جوش شیرین روی جنسیت اثر دارد؟
شستشوی داخلی واژن با جوش شیرین یا سرکه نه‌تنها اثبات نشده، بلکه طبق دفتر سلامت زنان آمریکا خطر عفونت را بالا می‌برد و با سخت‌تر باردار شدن همراه بوده است.
محاسبه زمان تخمک گذاری برای دختردار شدن فرق دارد؟
در روش شتلز، رابطه دو و نیم تا سه روز پیش از تخمک‌گذاری برای دختر توصیه می‌شود. همان مطالعاتی که تخمک گذاری برای پسردار شدن را رد کردند، برای این ادعا هم اثری نشان ندادند.
پس محاسبه تخمک‌گذاری اصلاً فایده دارد؟
بله، برای باردار شدن؛ نه برای تخمک گذاری برای پسردار شدن. بارداری فقط در شش روزی رخ می‌دهد که به روز تخمک‌گذاری ختم می‌شود و شناختن این بازه شانس بارداری را بالا می‌برد.
منابع

این مقاله جنبه آموزشی دارد و جایگزین مشاوره، معاینه یا درمان پزشک نیست.

نظر یا سوال شما

اگر درباره این مقاله سوالی دارید یا تجربه‌ای در این زمینه داشته‌اید، می‌توانید نظر خود را ثبت کنید. پیام شما پس از بررسی نمایش داده خواهد شد.

ایمیل شما نمایش داده نمی‌شود. دیدگاه‌ها پس از بررسی منتشر می‌شوند.