جدیدترین
لیست داروهای ضد انعقاد خون دو گروه اصلی دارد: ضد انعقادهای خوراکی (وارفارین و چهار داروی جدید آپیکسابان، ریواروکسابان، دابیگاتران و ادوکسابان) و ضد انعقادهای تزریقی (هپارین و انوکساپارین).[۱][۴] آسپرین، کلوپیدوگرل (پلاویکس) و تیکاگرلور هم جلوی لخته را میگیرند، ولی ضد پلاکتاند و سازوکارشان با ضد انعقادها فرق دارد.[۱][۲] جدولهای این صفحه هر دارو را با گروه، شکل مصرف و کاربرد شایعش نشان میدهند.
مبنای علمی: NHS، MedlinePlus، American Family Physician و AHA · بهروزرسانی: ۲۱ آبان ۱۴۰۵

داروهای ضد انعقاد روند لخته شدن خون را کند میکنند. پزشک آنها را برای کسی تجویز میکند که خطر لخته در او بالاست؛ مثلاً لخته قبلی داشته، فیبریلاسیون دهلیزی دارد یا تازه جراحی شده است.[۱] ضد پلاکتها راه دیگری دارند: از چسبیدن پلاکتها به هم جلوگیری میکنند.[۲][۶]
| ویژگی | ضد انعقاد | ضد پلاکت |
|---|---|---|
| کار اصلی | کند کردن روند لخته شدن خون[۲] | جلوگیری از چسبیدن پلاکتها به هم[۲][۶] |
| نمونهها | وارفارین، آپیکسابان، ریواروکسابان، دابیگاتران، ادوکسابان، هپارین، انوکساپارین[۱][۴] | آسپرین با مقدار کم، کلوپیدوگرل، تیکاگرلور، پراسوگرل، دیپیریدامول[۷][۸] |
| کاربرد شایع | فیبریلاسیون دهلیزی، لخته ورید عمقی، دریچه مکانیکی[۱][۱۱][۱۲] | سکته قلبی، آنژین، سکته مغزی، استنت قلب[۵][۶] |
| عارضه اصلی | خونریزی[۱][۲] | خونریزی[۵][۱۰] |
تفاوت ضد انعقاد و ضد پلاکت.
جدول زیر لیست داروهای ضد انعقاد خون را همراه ضد پلاکتها کنار هم آورده است. این جدول برای آشنایی است، نه انتخاب دارو. NHS یادآوری میکند که همه داروهای پیشگیری از لخته برای همه مناسب نیستند و علت انتخاب هر دارو را باید از پزشک یا داروساز پرسید.[۸]
| دارو | گروه | شکل مصرف | کاربرد شایع |
|---|---|---|---|
| وارفارین | ضد انعقاد خوراکی[۱] | قرص؛ آزمایش منظم INR[۱۳] | فیبریلاسیون دهلیزی، لخته قبلی، دریچه مکانیکی قلب[۱][۱۲] |
| آپیکسابان | ضد انعقاد خوراکی جدید (DOAC)[۱] | قرص[۱] | فیبریلاسیون دهلیزی[۱۲] |
| ریواروکسابان | ضد انعقاد خوراکی جدید (DOAC)[۱] | قرص[۱] | فیبریلاسیون دهلیزی، لخته ورید عمقی[۱۱][۱۲] |
| دابیگاتران | ضد انعقاد خوراکی جدید (DOAC)[۱] | کپسول[۱] | فیبریلاسیون دهلیزی[۱۲] |
| ادوکسابان | ضد انعقاد خوراکی جدید (DOAC)[۱] | قرص[۱] | فیبریلاسیون دهلیزی[۱۲] |
| هپارین | ضد انعقاد تزریقی[۱][۳] | تزریق وریدی یا زیرپوستی[۳] | پیشگیری و درمان لخته، باز نگه داشتن کاتتر[۳] |
| انوکساپارین | ضد انعقاد تزریقی؛ هپارین با وزن مولکولی کم[۴] | تزریق زیرپوستی[۴] | پیشگیری و درمان لخته ورید عمقی، پیشگیری از عوارض آنژین و سکته قلبی[۴] |
| آسپرین با مقدار کم | ضد پلاکت[۱] | قرص ۷۵ میلیگرم، معمولاً روزی یک بار[۵] | پیشگیری از سکته قلبی و مغزی، پیشگیری از پرهاکلامپسی[۵] |
| کلوپیدوگرل (پلاویکس) | ضد پلاکت[۶] | قرص؛ فقط با نسخه[۶] | بعد از سکته قلبی یا مغزی، آنژین ناپایدار، بیماری شریان محیطی، استنت[۶] |
| تیکاگرلور | ضد پلاکت[۹] | قرص؛ اغلب همراه آسپرین در شروع درمان[۹] | پیشگیری از لخته در افراد پرخطر[۹] |
داروی ضد انعقاد در جدول: لیست داروهای ضد انعقاد خون و ضد پلاکتها؛ انتخاب دارو و مقدار آن با پزشک است.
در لیست داروهای ضد انعقاد خون خوراکی، وارفارین قدیمیترین داروی رایج است و برای تنظیم مقدارش آزمایش منظم INR لازم است.[۱][۱۳] داروهای جدید یا DOAC آزمایش ماهانه INR ندارند.[۱۳] در فیبریلاسیون دهلیزی انتخاب پیشفرضاند، مگر برای کسی که دریچه مکانیکی یا تنگی متوسط تا شدید دریچه میترال دارد؛ برای او وارفارین توصیه میشود.[۱۲] مقایسه کامل این دو گروه در داروهای ضد انعقاد جدید و تفاوت با وارفارین آمده است و ساعت مصرف و نوبت فراموششده وارفارین در زمان مصرف قرص وارفارین.
لیست داروهای ضد انعقاد خون تزریقی دو داروی رایج دارد: هپارین و انوکساپارین.[۱][۴] انوکساپارین خودش از خانواده هپارینهاست و فرق اصلی آنها در راه تزریق و امکان تزریق در خانه است.[۳][۴]
| ویژگی | هپارین | انوکساپارین |
|---|---|---|
| گروه | ضد انعقاد[۳] | هپارین با وزن مولکولی کم[۴] |
| راه تزریق | داخل رگ یا زیر پوست؛ نه داخل عضله[۳] | زیر پوست شکم، با جابهجا کردن محل تزریق[۴] |
| تزریق در خانه | پس از آموزش ممکن است[۳] | پس از آموزش ممکن است؛ هر سرنگ یک بار مصرف[۴] |
| آزمایش | پزشک پاسخ بدن را با آزمایش خون پیگیری میکند[۳] | پیش از شروع، بیماری کلیه و پلاکت پایین را به پزشک بگویید[۴] |
| هشدار ویژه | مصرف طولانی ممکن است پوکی استخوان بدهد[۳] | بیحسی نخاعی یا اپیدورال هنگام مصرف ممکن است لخته کنار نخاع و فلج ایجاد کند[۴] |
لیست داروهای ضد انعقاد خون تزریقی.
بیشتر داروهای ضد انعقاد در بارداری مناسب نیستند.[۱] اگر در بارداری لخته ورید عمقی رخ دهد، معمولاً تا پایان بارداری و تا ۶ هفته بعد از زایمان تزریق ضد انعقاد لازم است.[۱۱] هپارین در بعضی زنان باردار با سابقه مشکل بارداری برای پیشگیری از سقط هم به کار میرود.[۳] اگر هنگام مصرف هر ضد انعقادی باردار شدید یا قصد بارداری دارید، به پزشک خبر دهید.[۱][۳][۴]
آسپرین با مقدار کم معمولاً قرص ۷۵ میلیگرمی است که روزی یک بار و اغلب برای مدت طولانی مصرف میشود.[۵] نباید به کودکان ۱۵ سال و کمتر داده شود.[۵] کلوپیدوگرل فقط با نسخه داده میشود؛ پزشک ممکن است آن را همراه آسپرین با مقدار کم یا به جای آن تجویز کند.[۶] تیکاگرلور اغلب در شروع درمان همراه آسپرین با مقدار کم تجویز میشود و در هفتههای اول ممکن است تنگی نفس خفیف بدهد؛ تنگی نفسی که ادامه پیدا کند یا بدتر شود باید به پزشک گفته شود.[۹][۱۰]
کلوپیدوگرل را بدون نظر پزشک قطع نکنید. با قطع آن، حدود یک هفته بعد خون به سرعت لخته شدن قبلی برمیگردد و خطر سکته قلبی و مغزی بالا میرود.[۸] امپرازول و اسامپرازول ممکن است اثر کلوپیدوگرل را کم کنند و پزشک ممکن است لانسوپرازول را جایگزین کند.[۷]
| مقایسه | تفاوت اصلی |
|---|---|
| وارفارین و آسپرین | وارفارین ضد انعقاد است و آسپرین ضد پلاکت.[۱] آسپرین، تنها یا همراه کلوپیدوگرل، برای پیشگیری از سکته در فیبریلاسیون دهلیزی توصیه نمیشود.[۱۲] |
| وارفارین و پلاویکس | کلوپیدوگرل ضد پلاکت است و بیشتر بعد از سکته قلبی یا مغزی و گذاشتن استنت تجویز میشود.[۶] وارفارین در فهرست تداخلهای کلوپیدوگرل است.[۷] |
| وارفارین و هپارین | هر دو ضد انعقادند؛ وارفارین قرص است و هپارین تزریقی.[۱] هپارین در رگ یا زیر پوست تزریق میشود.[۳] |
| وارفارین و انوکساپارین | انوکساپارین هپارین با وزن مولکولی کم است و زیر پوست تزریق میشود.[۴] در لخته ورید عمقی دوران بارداری، تزریق ضد انعقاد معمولاً تا ۶ هفته بعد از زایمان ادامه دارد.[۱۱] |
تفاوت وارفارین با آسپرین، پلاویکس، هپارین و انوکساپارین.
آسپرین با ضد انعقادهایی مثل وارفارین و ریواروکسابان تداخل دارد[۵] و کلوپیدوگرل هم با وارفارین و داروهای DOAC.[۷] گاهی پزشک به دلیل مشخصی این داروها را با هم تجویز میکند؛ بدون دستور او هیچکدام را به داروی دیگر اضافه نکنید. مسکنهای ضدالتهاب مثل ایبوپروفن هم خطر خونریزی را بالا میبرند.[۵][۷] مسکنها، آنتیبیوتیکها و داروهای دیگری را که با وارفارین تداخل دارند در داروهای تداخلدار با وارفارین فهرست کردهایم.
هیچکدام از لیست داروهای ضد انعقاد خون را نمیشود بدون نسخه برای «غلظت خون» مصرف کرد. ضد انعقادها و کلوپیدوگرل را پزشک بر اساس خطر لخته تجویز میکند.[۱][۶] درباره آسپرین با مقدار کم هم NHS توصیه میکند اگر مطمئن نیستید برایتان مناسب است، با داروساز یا پزشک صحبت کنید؛ کسی که زخم معده، آسم، نارسایی قلب، بیماری کبد یا کلیه یا اختلال انعقادی دارد ممکن است نتواند آن را مصرف کند.[۵] اگر نگران لخته در پا هستید، علائم را در غلظت خون در پاها و آمبولی ریوی ببینید. گیاهان دارویی هم جایگزین ضد انعقاد نیستند و بعضی با آن تداخل دارند؛ تداخل وارفارین با گیاهان را بخوانید.
از میان این داروها، وارفارین آزمایش منظم INR دارد.[۱۳] هپارین هم با آزمایش خون پیگیری میشود.[۳] عدد INR و نگرانیهای آن در سطح PT و INR آمده است.
برای خونریزی خفیف زخم و کمکهای اولیه، بند نیامدن خون و برای عوارض وارفارین عوارض جانبی وارفارین را ببینید. بیماران دریچه قلب دریچه قلب مصنوعی و وارفارین را بخوانند.
داروهای ضد انعقاد چیست و داروی ضد انعقاد خون یعنی چه؟
دارویی که روند لخته شدن خون را کند میکند تا لخته خطرناک در رگ یا قلب ساخته نشود یا لخته موجود بزرگتر نشود. وارفارین، آپیکسابان، ریواروکسابان، دابیگاتران، ادوکسابان و هپارین ضد انعقادند.
لیست داروهای ضد انعقاد خون کداماند؟
خوراکی: وارفارین و چهار داروی جدید آپیکسابان، ریواروکسابان، دابیگاتران و ادوکسابان. تزریقی: هپارین و انوکساپارین. آسپرین، کلوپیدوگرل و تیکاگرلور ضد پلاکتاند، نه ضد انعقاد.
داروهای ضد انعقاد خون تزریقی کداماند؟
هپارین که در رگ یا زیر پوست تزریق میشود، و انوکساپارین که از گروه هپارینهای با وزن مولکولی کم است و زیر پوست شکم تزریق میشود.
دارو برای غلظت خون چه بخوریم؟
داروی ضد انعقاد و ضد پلاکت را فقط پزشک تجویز میکند. آسپرین را هم بدون مشورت با پزشک یا داروساز برای رقیق کردن خون شروع نکنید، بهویژه اگر داروی دیگری مصرف میکنید.
تفاوت وارفارین و آسپرین چیست؟
وارفارین ضد انعقاد است و آزمایش منظم INR دارد. آسپرین با مقدار کم ضد پلاکت است و از چسبیدن پلاکتها به هم جلوگیری میکند. آسپرین برای پیشگیری از سکته در فیبریلاسیون دهلیزی جایگزین وارفارین نیست.
تفاوت وارفارین و پلاویکس چیست؟
پلاویکس نام تجاری کلوپیدوگرل است که ضد پلاکت است و بیشتر بعد از سکته قلبی، سکته مغزی یا گذاشتن استنت تجویز میشود. وارفارین ضد انعقاد است و بیشتر برای فیبریلاسیون دهلیزی، لخته ورید عمقی و دریچه مکانیکی به کار میرود.
آیا آسپرین و وارفارین را میشود با هم خورد؟
فقط اگر پزشک تجویز کرده باشد. مصرف همزمان خطر خونریزی را بیشتر میکند و آسپرین در فهرست تداخلهای وارفارین و ریواروکسابان آمده است.
تفاوت هپارین و انوکساپارین چیست؟
هر دو ضد انعقاد تزریقیاند. هپارین در رگ یا زیر پوست تزریق میشود و پزشک پاسخ بدن به آن را با آزمایش خون پیگیری میکند. انوکساپارین هپارین با وزن مولکولی کم است، زیر پوست تزریق میشود و بیمار میتواند پس از آموزش آن را در خانه تزریق کند.
منابع
این مطلب آموزشی است و جایگزین تشخیص یا تجویز پزشک نیست. ضد انعقاد و ضد پلاکت را بدون نظر پزشک شروع، قطع یا تعویض نکنید.
جدیدترین
این مطلب طبق روش تهیه محتوای فهیم طب تهیه شده است.

کارشناس ارشد مهندسی پزشکی از دانشگاه تبریز و عضو بنیاد ملی نخبگان؛ نویسنده مقالهها و برنامهنویس ابزارهای فهیم طب.