در حال آمادهسازی فهیم طب
آزمایش CBC یا شمارش کامل سلولهای خون، پرکاربردترین آزمایش خون در ارزیابی اولیه سلامت است. این آزمایش تعداد گلبولهای قرمز، گلبولهای سفید و پلاکتها، مقدار هموگلوبین و درصد هماتوکریت را اندازه میگیرد و شاخصهای اندازه و محتوای هموگلوبین گلبول قرمز یعنی MCV، MCH و MCHC را نیز گزارش میکند. با همین چند عدد میتوان کمخونی، عفونت، التهاب، اختلال انعقادی و بسیاری از بیماریهای مزمن را ردیابی کرد؛ هرچند هیچکدام از این اعداد بهتنهایی یک تشخیص قطعی نیستند.
ابزار اختصاصی فهیمطب
برگه آزمایش خود را وارد کنید یا عکس و تصویر آزمایش یا فایل PDF آن را بارگذاری کنید تا هر شاخص CBC بر اساس سن و جنس شما، همراه با محدوده مرجع و توضیح ساده، تفسیر شود.
خروجی این ابزار آموزشی است و جای ویزیت پزشک را نمیگیرد.
مبنای علمی: راهنمای ۲۰۲۴ سازمان جهانی بهداشت درباره آستانههای هموگلوبین برای تعریف کمخونی، دایرةالمعارف پزشکی MedlinePlus وابسته به کتابخانه ملی پزشکی آمریکا (NIH/NLM)، راهنمای NG12 مؤسسه ملی تعالی سلامت بریتانیا درباره ارجاع سرطان مشکوک، راهنمای مراقبت بارداری NHS و توصیههای CDC درباره کمبود آهن | بهروزرسانی: مرداد ۱۴۰۵
توجه: این مقاله آموزشی است و جایگزین معاینه و تفسیر پزشک نیست. اگر آزمایش شما همراه با تب مداوم، کبودی یا خونریزی بدون علت، رنگپریدگی پیشرونده، تنگی نفس، کاهش وزن بیدلیل یا ضعف شدید است، بررسی پزشکی را به تعویق نیندازید.
CBC مخفف Complete Blood Count و در بریتانیا با نام Full Blood Count یا FBC شناخته میشود. طبق توضیح دایرةالمعارف پزشکی MedlinePlus وابسته به کتابخانه ملی پزشکی آمریکا، این آزمایش شمارش گلبولهای سفید، شمارش گلبولهای قرمز، تعداد پلاکتها، مقدار کل هموگلوبین و سهم گلبولهای قرمز از حجم خون یعنی هماتوکریت را اندازه میگیرد و در کنار آنها شاخصهای MCV، MCH و MCHC را نیز گزارش میکند.
پاسخ کوتاه به این پرسش که آزمایش CBC شامل چیست، سه رده سلولی خون است. گلبول قرمز اکسیژن را حمل میکند، گلبول سفید در دفاع و پاسخ ایمنی نقش دارد و پلاکت انعقاد خون را ممکن میسازد. هر سه در مغز استخوان ساخته میشوند؛ به همین دلیل تغییر همزمان چند رده میتواند نشانه مشکلی در خود مغز استخوان باشد، در حالی که تغییر یک رده معمولاً علت سادهتری دارد.
| شاخص | نام کامل | چه چیزی را میسنجد |
|---|---|---|
| WBC | White Blood Cell count | شمارش کل گلبولهای سفید |
| RBC | Red Blood Cell count | شمارش گلبولهای قرمز |
| Hb | Hemoglobin | مقدار پروتئین حامل اکسیژن؛ مهمترین شاخص کمخونی |
| Hct | Hematocrit | درصد حجمی خون که از گلبول قرمز تشکیل شده است |
| MCV | Mean Corpuscular Volume | اندازه متوسط گلبول قرمز؛ کلید تفکیک نوع کمخونی |
| MCH و MCHC | Mean Corpuscular Hemoglobin / Concentration | مقدار و غلظت هموگلوبین در هر گلبول قرمز |
| PLT | Platelet count | تعداد پلاکتها؛ مرتبط با انعقاد و خونریزی |
تفسیر آزمایش خون-آنلاین
این آزمایش سه کاربرد اصلی دارد: غربالگری سلامت عمومی، بررسی علائمی که علت مشخصی ندارند و پایش بیماریهای شناختهشده. MedlinePlus درخواست CBC را در سه موقعیت توضیح میدهد: وجود علائمی مانند خستگی، کاهش وزن، تب و نشانههای عفونت، ضعف، کبودی یا خونریزی؛ دریافت درمانهایی که روی شمارش خون اثر میگذارند مانند شیمیدرمانی و پرتودرمانی؛ و پیگیری بیماریهای مزمن مانند بیماری مزمن کلیه.
اگر بخواهیم دقیق بگوییم آزمایش CBC برای تشخیص چیست، پاسخ این است که CBC خودش بیماری را «تشخیص» نمیدهد؛ الگو میسازد. کمخونی، پرخونی، لکوسیتوز، لکوپنی، ترومبوسیتوپنی و ترومبوسیتوز همگی یافتههای CBC هستند و هر کدام میتوانند دهها علت داشته باشند. تشخیص نهایی از ترکیب این الگو با شرح حال، معاینه و آزمایشهای تکمیلی مانند فریتین، ویتامین B12، فولات، CRP یا لام خون محیطی به دست میآید.
کمخونی فقر آهن و سایر کمخونیها، عفونتهای باکتریایی و ویروسی، التهاب، آلرژی و انگل، اختلالات پلاکتی، غلظت خون و بیماریهای مغز استخوان.
کنترل اثر داروها بر مغز استخوان، پیگیری درمان کمخونی، ارزیابی پیش از جراحی و پایش بیماریهای مزمن کلیه و کبد.
حرف diff کوتاهشده Differential است، یعنی «تفکیک». در آزمایش CBC diff علاوه بر شمارش کل گلبولهای سفید، سهم هر زیرگروه هم جداگانه گزارش میشود. آزمایشگاه در حالت استاندارد پنج جمعیت را تفکیک میکند: نوتروفیل، لنفوسیت، مونوسیت، ائوزینوفیل و بازوفیل. همین تفکیک است که به پزشک اجازه میدهد بین عفونت باکتریایی، عفونت ویروسی، واکنش آلرژیک و آلودگی انگلی افتراق بگذارد.
بنابراین تفاوت آزمایش CBC diff با CBC در نوع نمونه یا روش خونگیری نیست؛ در عمق گزارش است. در بسیاری از آزمایشگاهها دستگاه بهصورت پیشفرض تفکیک را انجام میدهد و آنچه در نسخه نوشته میشود صرفاً مشخص میکند که پزشک این تفکیک را لازم دانسته است. اگر شمارش کل گلبول سفید طبیعی باشد اما نسبت نوتروفیل به لنفوسیت بههم خورده باشد، این نکته فقط در نسخه diff دیده میشود.
| سلول | نقش اصلی | افزایش آن معمولاً چه معنایی دارد |
|---|---|---|
| نوتروفیل | خط اول دفاع در برابر باکتری | عفونت باکتریایی، التهاب، استرس شدید بدنی، کورتون |
| لنفوسیت | ایمنی اختصاصی و حافظه ایمنی | عفونتهای ویروسی و برخی عفونتهای مزمن |
| مونوسیت | بلع میکروب و پاکسازی بافت | عفونت طولکشیده، التهاب مزمن، دوره نقاهت |
| ائوزینوفیل | پاسخ آلرژیک و ضدانگلی | آلرژی، آسم، اگزما، آلودگی انگلی، برخی داروها |
| بازوفیل | آزادسازی هیستامین | واکنشهای ازدیاد حساسیت و برخی اختلالات مغز استخوان |
خیر. MedlinePlus صراحتاً اعلام میکند که برای شمارش کامل خون آمادگی خاصی لازم نیست. برای اینکه آزمایش CBC باید ناشتا بود یا نه، پاسخ روشن است: خوردن غذا شمارش سلولهای خون را بهشکل معنیداری تغییر نمیدهد و همین موضوع درباره نسخه diff هم صادق است؛ آزمایش CBC diff هم ناشتایی جداگانهای نمیخواهد.
سردرگمی رایج از اینجا میآید که CBC معمولاً تنها درخواست نمیشود. وقتی در همان برگه قند خون ناشتا، پروفایل چربی یا انسولین هم نوشته شده باشد، شرط ناشتایی مربوط به آن آزمایشهاست، نه به CBC. در این حالت باید دستور آزمایشگاه را برای کل برگه رعایت کنید. نوشیدن آب معمولاً مجاز است و حتی به خونگیری راحتتر کمک میکند؛ کمآبی شدید میتواند هماتوکریت را کاذب بالا نشان دهد.
روش انجام ساده است: یک نمونه خون وریدی، معمولاً از ورید ساعد، در لوله دارای ماده ضدانعقاد EDTA گرفته میشود. در نوزادان و کودکان خردسال ممکن است بهجای آن از خون مویرگی نوک انگشت یا پاشنه پا استفاده شود. خود خونگیری چند دقیقه بیشتر طول نمیکشد و MedlinePlus خطر آن را بسیار کم و محدود به مواردی مانند خونریزی جزئی، سرگیجه گذرا، کبودی زیر پوست و احتمال اندک عفونت محل سوزن توصیف میکند.
درباره اینکه آزمایش CBC چقدر طول میکشد باید بین زمان خونگیری و زمان آماده شدن جواب تفکیک قائل شد. نمونه با دستگاه شمارشگر خودکار در چند دقیقه پردازش میشود و در آزمایشگاههای بیمارستانی زمان چرخش کار معمولاً در حد چند ساعت تعریف میشود. بنابراین آزمایش CBC چند روز طول میکشد در بیشتر آزمایشگاههای سرپایی پاسخ کوتاهی دارد: جواب اغلب همان روز یا روز بعد آماده است و تأخیر بیشتر معمولاً وقتی رخ میدهد که آزمایشهای دیگری در همان برگه زمانبرتر باشند یا نمونه برای بررسی لام خون محیطی به کارشناس ارجاع شود.
پیش از خونگیری: آب کافی بنوشید و ورزش سنگین را به بعد از نمونهگیری موکول کنید.
هنگام خونگیری: بستن طولانی تورنیکه و خونگیری دشوار میتواند نتیجه را تغییر دهد.
پس از خونگیری: نمونه لختهشده یا دیرهنگام به آزمایشگاه رسیده، نتیجه غیرقابلاتکا میدهد و باید تکرار شود.
پرسش آزمایش CBC چند باید باشد یک پاسخ واحد ندارد، چون محدوده مرجع با سن، جنس، ارتفاع محل زندگی و حتی دستگاه آزمایشگاه تفاوت میکند. MedlinePlus هم تأکید میکند که ارقام زیر مقادیر رایجاند و هر آزمایشگاه محدوده خود را چاپ میکند. همیشه عدد خود را با ستون مرجع همان برگه مقایسه کنید، نه با برگه دیگری.
| شاخص | مردان | زنان |
|---|---|---|
| هموگلوبین (Hb) | ۱۳ تا ۱۸ گرم در دسیلیتر | ۱۲ تا ۱۶ گرم در دسیلیتر |
| هماتوکریت (Hct) | ۴۰ تا ۵۵ درصد | ۳۶ تا ۴۸ درصد |
| گلبول قرمز (RBC) | ۴٫۶ تا ۶٫۲ میلیون در میکرولیتر | ۴٫۲ تا ۵٫۴ میلیون در میکرولیتر |
| گلبول سفید (WBC) | ۴٬۵۰۰ تا ۱۱٬۰۰۰ در میکرولیتر | |
| پلاکت (PLT) | ۱۵۰٬۰۰۰ تا ۴۰۰٬۰۰۰ در میکرولیتر | |
| MCV | ۸۰ تا ۱۰۰ فمتولیتر | |
| MCH | ۲۷ تا ۳۲ پیکوگرم در هر سلول | |
| MCHC | ۳۲ تا ۳۶ گرم در دسیلیتر | |
برای تعریف کمخونی، مرجع جهانی آستانههای هموگلوبین سازمان جهانی بهداشت است. این سازمان در سال ۲۰۲۴ راهنمای خود را بازنگری کرد و آستانههای بزرگسالان را حفظ کرد، اما آستانه کودکان ۶ تا ۲۳ ماه را پایین آورد و بر لزوم اصلاح عدد هموگلوبین بر اساس ارتفاع محل زندگی و مصرف دخانیات تأکید کرد. نکته مهم دیگر این است که WHO تعدیل هموگلوبین بر اساس عفونت و التهاب را توصیه نمیکند.
| گروه | کمخونی وقتی هموگلوبین کمتر از این مقدار باشد |
|---|---|
| مردان ۱۵ سال و بالاتر | ۱۳ گرم در دسیلیتر (۱۳۰ گرم در لیتر) |
| زنان غیرباردار ۱۵ سال و بالاتر | ۱۲ گرم در دسیلیتر (۱۲۰ گرم در لیتر) |
| بارداری، سهماهه اول و سوم | ۱۱ گرم در دسیلیتر |
| بارداری، سهماهه دوم | ۱۰٫۵ گرم در دسیلیتر |
| کودکان ۶ تا ۲۳ ماه | ۱۰٫۵ گرم در دسیلیتر (بازنگری ۲۰۲۴) |
| کودکان ۲۴ تا ۵۹ ماه | ۱۱ گرم در دسیلیتر |
| کودکان ۵ تا ۱۱ سال | ۱۱٫۵ گرم در دسیلیتر |
| نوجوانان ۱۲ تا ۱۴ سال | ۱۲ گرم در دسیلیتر |
در تفسیر آزمایش CBC سه اصل کار را درست میکند. اول اینکه هیچ عددی را تنها نخوانید؛ الگوی چند شاخص کنار هم معنا میسازد. دوم اینکه انحراف مختصر از محدوده مرجع در بسیاری از افراد سالم دیده میشود و لزوماً بیماری نیست. سوم اینکه روند مهمتر از یک اندازهگیری منفرد است؛ مقایسه با آزمایشهای قبلی اغلب بیش از خود عدد اطلاعات میدهد.
تفسیر آزمایش CBC
مثال کلاسیک این است: هموگلوبین پایین همراه با MCV پایین به کمخونی میکروسیتیک اشاره دارد که شایعترین علتش کمبود آهن و در ایران تالاسمی مینور نیز مطرح است؛ هموگلوبین پایین همراه با MCV بالا به سمت کمبود ویتامین B12 یا فولات میرود. هیچکدام از این دو حالت با خود CBC اثبات نمیشود و آزمایش تکمیلی لازم دارد.
| شاخص | پایینتر از مرجع | بالاتر از مرجع |
|---|---|---|
| هموگلوبین، هماتوکریت و RBC | کمخونی؛ خونریزی، کمبود آهن یا B12 و فولات، بیماری مزمن کلیه، همولیز، نارسایی مغز استخوان | کمآبی بدن، بیماری قلبیریوی با اکسیژن پایین، زندگی در ارتفاع، سیگار، پلیسیتمی ورا |
| گلبول سفید (WBC) | لکوپنی؛ عفونت ویروسی، برخی داروها، شیمیدرمانی، بیماری خودایمنی، بزرگی طحال، نارسایی مغز استخوان | لکوسیتوز؛ عفونت، التهاب، کورتیکواستروئید، استرس شدید، آسیب بافتی، لوسمی |
| پلاکت (PLT) | ترومبوسیتوپنی؛ تخریب ایمنی پلاکت، بارداری، بزرگی طحال، شیمیدرمانی، اختلال مغز استخوان | ترومبوسیتوز؛ خونریزی، کمبود آهن، التهاب، بیماریهای مغز استخوان |
| MCV | کمخونی میکروسیتیک؛ کمبود آهن، تالاسمی | کمخونی ماکروسیتیک؛ کمبود B12 یا فولات، مصرف الکل، برخی داروها |
آنچه در گفتوگوی روزمره «غلظت خون» نامیده میشود، در پزشکی پلیسیتمی یا اریتروسیتوز است؛ یعنی بالا بودن غلظت گلبول قرمز در خون. غلظت خون در آزمایش CBC با سه شاخص دیده میشود که معمولاً با هم بالا میروند: هموگلوبین، هماتوکریت و شمارش گلبول قرمز. راهنمای سلامت عمومی بریتانیا توضیح میدهد که تشخیص با بررسی تعداد گلبول قرمز و میزان فضایی که این سلولها در خون اشغال میکنند انجام میشود.
دو حالت را باید از هم جدا کرد. در نوع نسبی، تعداد گلبول قرمز طبیعی است اما حجم پلاسما کم شده؛ کمآبی بدن شایعترین نمونه آن است و با اصلاح مایعات برطرف میشود. در نوع واقعی، تولید گلبول قرمز حقیقتاً افزایش یافته است؛ اضافهوزن، سیگار، مصرف زیاد الکل و برخی داروها مانند دیورتیکها، بیماریهای ریوی با اکسیژن پایین، زندگی در ارتفاع و نیز پلیسیتمی ورا از علل شناختهشدهاند. غلیظ شدن خون جریان آن را کند میکند و بیشتر علائم، از سردرد و خارش پس از حمام گرفته تا گزگز اندامها، از همین کندی جریان ناشی میشود.
هماتوکریت بالا با افزایش خطر لخته همراه است. بالا ماندن پایدار این عدد در چند نوبت آزمایش، نه یک بار، معیار بررسی تخصصی است و در مسیرهای بالینی بریتانیا برای مردان و زنان آستانههای جداگانهای تعریف شده است.
این پرسش نگرانکنندهترین بخش هر برگه آزمایش است، پس با صراحت شروع کنیم: علائم سرطان خون در آزمایش CBC الگویی است که بررسی بیشتر را لازم میکند، نه تشخیصی که با یک برگه قطعی شود. لوسمی با ترکیب شرح حال، معاینه، لام خون محیطی، فلوسایتومتری و در صورت لزوم بررسی مغز استخوان تشخیص داده میشود.
آنچه در عمل بالینی جدی گرفته میشود، ترکیب علامت و آزمایش است. راهنمای NG12 مؤسسه ملی تعالی سلامت بریتانیا توصیه میکند در بزرگسالانی که رنگپریدگی، خستگی مداوم، تب بدون علت، عفونت مکرر یا پایدار، بزرگی منتشر غدد لنفاوی، کبودی یا خونریزی بدون توضیح، پتشی یا بزرگی کبد و طحال دارند، شمارش کامل خون بهصورت بسیار فوری و ظرف ۴۸ ساعت انجام شود. برای کودکان و نوجوانان با همین علائم، انجام CBC فوری «پیشنهاد میشود» و در صورت وجود پتشی بدون علت یا بزرگی کبد و طحال، ارجاع فوری به متخصص توصیه شده است.
در سمت مقابل، بالا بودن گلبول سفید در بیشتر موارد نشانه عفونت یا التهاب است و نه سرطان؛ پایین بودن خفیف پلاکت علل بسیار شایعتری مانند عفونت ویروسی یا دارو دارد. آنچه توجه بیشتری میطلبد، افت همزمان چند رده سلولی، شمارش گلبول سفید بسیار بالا یا بسیار پایین، و دیده شدن سلولهای نابالغ در لام خون محیطی است.
یک عدد ستارهدار در برگه، بدون علامت بالینی و بدون تکرار آزمایش، تقریباً هرگز مبنای تشخیص بیماری خطرناک نیست. تصمیم درست، نشان دادن برگه به پزشک است؛ نه جستوجوی تکتک اعداد.
در دوران بارداری حجم پلاسما بیش از توده گلبول قرمز افزایش مییابد و همین رقیق شدن فیزیولوژیک، هموگلوبین را بهطور طبیعی پایینتر از حالت غیربارداری نشان میدهد. به همین دلیل سازمان جهانی بهداشت برای بارداری آستانههای جداگانه تعریف کرده است: کمتر از ۱۱ گرم در دسیلیتر در سهماهه اول و سوم و کمتر از ۱۰٫۵ در سهماهه دوم. کاربرد اصلی آزمایش CBC در بارداری هم دقیقاً همین است: تشخیص بهموقع کمخونی و پایش پلاکت.
راهنمای مراقبت بارداری NHS غربالگری کمخونی فقر آهن را در دو نوبت توصیه میکند: در ویزیت اول ثبتنام بارداری و در هفته ۲۸. در همان نوبتها نمونه خون برای تعیین گروه خونی و وضعیت Rh، آنتیبادیهای گلبول قرمز و غربالگری هموگلوبینوپاتیها هم گرفته میشود. اگر کمخونی فقر آهن تأیید شود، درمان معمول آهن و اسید فولیک است. پایین بودن خفیف پلاکت نیز در بارداری نسبتاً شایع است و همیشه معنای بیماری ندارد، اما باید توسط پزشک پیگیری شود.
CBC از ارزانترین و در دسترسترین آزمایشهای خون است و تقریباً در هر آزمایشگاه تشخیص طبی انجام میشود. آنچه هزینه آزمایش CBC را تعیین میکند سه چیز است: تعرفه مصوب سالانه که هر سال بازنگری میشود، بخش دولتی یا خصوصی بودن مرکز، و پوشش بیمه پایه یا تکمیلی شما. چون تعرفهها سالانه تغییر میکنند، عدد دقیق را باید از خود آزمایشگاه یا سامانه نوبتدهی آن بپرسید.
یک نکته عملی: وقتی CBC همراه با آزمایشهای دیگر در یک برگه درخواست میشود، معمولاً یکبار خونگیری کافی است و هزینه پذیرش تکرار نمیشود. اگر با نسخه الکترونیک و از طریق بیمه مراجعه کنید، سهم پرداختی شما بهمراتب کمتر از مراجعه آزاد خواهد بود.
بخش زیادی از آنچه درباره CBC در انجمنهای عمومی مانند نینیسایت رد و بدل میشود، تجربه شخصی است؛ ارزشمند برای همدلی، ولی نامناسب برای تصمیم پزشکی. دلیلش ساده است: محدوده مرجع بین آزمایشگاهها فرق دارد، سن و جنس و بارداری آستانهها را جابهجا میکند، و مهمتر از همه، یک عدد یکسان در دو نفر با شرح حال متفاوت دو معنای کاملاً متفاوت دارد. هموگلوبین ۱۱٫۵ در یک زن باردار سهماهه دوم طبیعی است و در یک مرد بزرگسال کمخونی محسوب میشود.
راه درست این است که برگه را با محدوده مرجع چاپشده روی همان برگه بسنجید، روند آن را با آزمایشهای قبلی مقایسه کنید و نتیجه را با پزشک مرور کنید. اگر میخواهید پیش از ویزیت بدانید هر عدد چه معنایی دارد، از ابزار تفسیر آنلاین بالای همین صفحه استفاده کنید؛ خروجی آن آموزشی است و برای این ساخته شده که با اطلاعات بیشتری وارد اتاق پزشک شوید، نه اینکه جای او را بگیرد.
انحراف جزئی یک شاخص بدون هیچ علامتی؛ معمولاً تکرار آزمایش در فاصلهای که پزشک تعیین میکند کافی است.
خستگی و رنگپریدگی پیشرونده، تنگی نفس با فعالیت معمول، هموگلوبین پایینتر از آستانه کمخونی، هماتوکریت بالا در چند نوبت، یا افت پلاکت.
تب بالا همراه با شمارش گلبول سفید بسیار پایین، خونریزی یا کبودی خودبهخودی، دانههای ریز قرمز پوستی (پتشی)، بزرگی غدد لنفاوی همراه با تعریق شبانه و کاهش وزن، یا ضعف و تنگی نفس شدید.
آزمایش CBC نقشهای سریع و ارزان از وضعیت سه رده سلولی خون میدهد و به همین دلیل نقطه شروع بررسی بسیاری از شکایتها است. نسخه diff همان آزمایش با گزارش تفکیکشده گلبولهای سفید است، ناشتایی لازم ندارد و جواب آن معمولاً ظرف چند ساعت تا یک روز آماده میشود.
در تفسیر، محدوده مرجع همان برگه، سن و جنس، وضعیت بارداری و روند نسبت به آزمایشهای قبلی تعیینکنندهاند. کمخونی با آستانههای سازمان جهانی بهداشت تعریف میشود، غلظت خون با بالا بودن همزمان هموگلوبین و هماتوکریت و RBC مطرح میشود، و هیچ الگویی در CBC بهتنهایی سرطان خون را ثابت یا رد نمیکند. تصمیم نهایی همیشه با پزشکی است که علائم و سابقه شما را در کنار اعداد میبیند.
آزمایش CBC چیست و شامل چه مواردی میشود؟
CBC یا شمارش کامل خون، تعداد گلبولهای سفید، گلبولهای قرمز و پلاکتها، مقدار هموگلوبین و هماتوکریت را میسنجد و شاخصهای MCV، MCH و MCHC را نیز گزارش میکند.
آزمایش CBC برای تشخیص چیست؟
برای غربالگری و پیگیری کمخونی، عفونت، التهاب، اختلالات پلاکتی و بیماریهای مغز استخوان استفاده میشود، اما بهتنهایی تشخیص قطعی نمیدهد و معمولاً با آزمایشهای تکمیلی کامل میشود.
تفاوت آزمایش CBC diff با CBC چیست؟
CBC diff همان CBC است با تفکیک انواع گلبول سفید به نوتروفیل، لنفوسیت، مونوسیت، ائوزینوفیل و بازوفیل. این تفکیک به افتراق عفونت باکتریایی از ویروسی، آلرژی و انگل کمک میکند.
آیا برای آزمایش CBC باید ناشتا بود؟
خیر؛ CBC و CBC diff آمادگی خاصی نمیخواهند. اگر در همان برگه قند یا چربی خون هم درخواست شده باشد، ناشتایی مربوط به آن آزمایشهاست.
آزمایش CBC چقدر طول میکشد و جواب چند روزه آماده میشود؟
خونگیری چند دقیقه است و دستگاه نمونه را در چند دقیقه پردازش میکند. جواب در بیشتر آزمایشگاههای سرپایی همان روز یا روز بعد آماده میشود.
آزمایش CBC چند باید باشد؟
محدوده رایج بزرگسالان برای هموگلوبین ۱۳ تا ۱۸ در مردان و ۱۲ تا ۱۶ گرم در دسیلیتر در زنان، گلبول سفید ۴٬۵۰۰ تا ۱۱٬۰۰۰ و پلاکت ۱۵۰٬۰۰۰ تا ۴۰۰٬۰۰۰ در میکرولیتر است؛ اما مرجع هر آزمایشگاه ملاک است.
غلظت خون در آزمایش CBC از کجا مشخص میشود؟
از بالا بودن همزمان هموگلوبین، هماتوکریت و شمارش گلبول قرمز. کمآبی بدن شایعترین علت گذراست و بالا ماندن پایدار این اعداد نیاز به بررسی تخصصی دارد.
آیا از روی CBC میتوان سرطان خون را تشخیص داد؟
خیر. CBC غیرطبیعی فقط شروع بررسی است. تشخیص لوسمی به لام خون محیطی و در صورت لزوم بررسی مغز استخوان نیاز دارد. در بریتانیا برای بیمارانی با رنگپریدگی، تب یا خونریزی بدون علت، انجام CBC ظرف ۴۸ ساعت توصیه شده است.
آزمایش CBC در بارداری چه کاربردی دارد؟
برای تشخیص کمخونی و پایش پلاکت. غربالگری کمخونی در ویزیت اول بارداری و هفته ۲۸ توصیه میشود و آستانه کمخونی در سهماهه دوم ۱۰٫۵ گرم در دسیلیتر است.
هزینه آزمایش CBC چقدر است؟
از ارزانترین آزمایشهای خون است و مبلغ آن به تعرفه مصوب سال، دولتی یا خصوصی بودن مرکز و پوشش بیمه بستگی دارد؛ رقم دقیق را از خود آزمایشگاه بپرسید.
این مقاله بر پایه راهنماهای رسمی سازمان جهانی بهداشت، مراجع دولتی سلامت آمریکا و بریتانیا و مطالعههای نمایهشده در PubMed تنظیم شده است.
اگر درباره این مقاله سوالی دارید یا تجربهای در این زمینه داشتهاید، میتوانید نظر خود را ثبت کنید. پیام شما پس از بررسی نمایش داده خواهد شد.
