نویسنده: تیم تحریریه فهیم‌طب | بازبینی علمی و محتوایی: تیم علمی فهیم‌طب | انتشار: ۱۸ آبان ۱۴۰۵ | آخرین به‌روزرسانی: ۱۸ آبان ۱۴۰۵ فهیم‌طب | تحریریه و بازبینی علمی | انتشار: ۱۸ آبان ۱۴۰۵ | آپدیت: ۱۸ آبان ۱۴۰۵
توجه: مطالب فهیم‌طب برای آگاهی عمومی است و جایگزین معاینه، تشخیص یا درمان پزشک نیست. توجه: جایگزین تشخیص و درمان پزشک نیست.

قرص کلسیم برای چیست؟ کاربرد، عوارض و چه کسانی لازم دارند

قرص کلسیم مکملی است برای زمانی که از غذا به اندازه نیاز کلسیم نمی‌گیرید. NIH تأکید می‌کند نیاز بدن باید در درجه اول با غذا تأمین شود و مکمل برای وقتی مفید است که این کار ممکن نباشد.[۱] شایع‌ترین عوارض قرص کلسیم گاز، نفخ و یبوست است[۱][۲] و کسی که کلسیم خونش بالاست نباید آن را مصرف کند.[۲]

فهرست مطالب

مبنای علمی: NIH Office of Dietary Supplements، Mayo Clinic، MedlinePlus و Cleveland Clinic · به‌روزرسانی: ۱۸ آبان ۱۴۰۵

خلاصه قرص کلسیم
  • کاربرد اصلی: جبران کمبود دریافت کلسیم از غذا.[۱]
  • اثر بر شکستگی در مطالعات یکسان نبوده است.[۱]
  • کربنات کلسیم ۴۰٪ و سیترات کلسیم ۲۱٪ کلسیم عنصری دارد.[۱]
  • هر بار ۵۰۰ میلی‌گرم یا کمتر بهتر جذب می‌شود.[۲][۳]
  • این مکمل با برخی داروها تداخل دارد.[۱]
قرص کلسیم و کاربرد آن؛ قرص سفید، لیوان شیر و کاسه ماست روی میز

مکمل کلسیم برای وقتی است که غذا نیاز را تأمین نکند

پیش از خرید مکمل
از غذا چقدر کلسیم می‌گیرید؟
شاید با غذا به نیاز خود رسیده باشید. دریافت روزانه را با غذاهای ایرانی حساب کنید.
محاسبه کلسیم روزانه

کاربرد قرص کلسیم؛ قرص کلسیم برای چیست؟

کاربرد اصلی این مکمل رساندن دریافت روزانه به مقدار نیاز است. نیاز بزرگسالان ۱۹ تا ۵۰ سال ۱۰۰۰ میلی‌گرم در روز و برای زنان ۵۱ تا ۷۰ سال و همه افراد بالای ۷۰ سال ۱۲۰۰ میلی‌گرم است؛[۱] محاسبه‌گر کلسیم روزانه دریافت شما را با این عدد مقایسه می‌کند.

آیا قرص کلسیم از شکستگی و پوکی استخوان پیشگیری می‌کند؟

نتایج یکسان نیست. طبق NIH، یک متاآنالیز نشان داد کلسیم همراه ویتامین دی خطر کل شکستگی‌ها را ۱۵٪ و شکستگی لگن را ۳۰٪ کم می‌کند، ولی مروری دیگر برای کلسیم به‌تنهایی اثری بر شکستگی لگن ندید.[۱] کارگروه خدمات پیشگیری آمریکا (USPSTF) با اطمینان متوسط نتیجه گرفته است که روزانه کمتر از ۱۰۰۰ میلی‌گرم کلسیم و کمتر از ۴۰۰ واحد ویتامین دی از شکستگی در زنان یائسه پیشگیری نمی‌کند و شواهد مقادیر بیشتر، مردان و زنان پیش از یائسگی ناکافی است.[۱] اگر پوکی استخوان دارید، مقدار و نوع درمان را پزشک تعیین می‌کند.

قرص کلسیم برای زانو درد، لاغری و چاقی صورت

در منابعی که بررسی کردیم، این مکمل درمان زانو درد معرفی نشده است. درباره وزن، NIH می‌گوید اثر کلسیم مشخص نیست و یک متاآنالیز اثری بر وزن و چربی بدن ندیده است.[۱] چاقی صورت هم در این منابع جزو عوارض نیامده است.

چه کسانی قرص کلسیم لازم دارند و چه کسانی نباید بخورند؟

  • بیشتر در معرض کمبود دریافت: زنان یائسه و کسانی که لبنیات نمی‌خورند، از جمله افراد دارای عدم تحمل لاکتوز، حساسیت به شیر و وگان‌ها.[۱]
  • ممکن است به مکمل نیاز پیدا کنند: مصرف‌کنندگان طولانی‌مدت کورتون و مبتلایان به بیماری‌های گوارشی که جذب کلسیم را کم می‌کنند.[۲]
  • نباید مصرف کنند: کسانی که کلسیم خونشان بالاست.[۲]
  • پیش از مصرف با پزشک صحبت کنند: افراد باردار یا شیرده و کسانی که دارو مصرف می‌کنند.[۲]

انواع قرص کلسیم؛ کربنات، سیترات و قرص کلسیم دی

نوعکلسیم عنصرینکته مصرف
کلسیم کربنات۴۰٪[۱]همراه غذا مصرف شود[۳]
کلسیم سیترات۲۱٪[۱]با معده خالی یا پر جذب می‌شود و برای اسید معده کم مناسب‌تر است[۳]
کلسیم گلوکونات و لاکتاتکمتر از کربنات و سیترات[۳]ممکن است برای بالا بردن دریافت کافی نباشند[۲]

انواع مکمل کلسیم و درصد کلسیم عنصری.

عدد ملاک، کلسیم عنصری در جدول برچسب است.[۲] ساعت مصرف هر نوع در زمان مصرف قرص کلسیم آمده است. قرص جویدنی یا مایع برای کسانی که بلع قرص برایشان سخت است گزینه‌ای است.[۲]

قرص کلسیم دی برای چیست و با قرص ویتامین دی چه فرقی دارد؟

این قرص کلسیم و ویتامین دی را با هم دارد و ویتامین دی به جذب کلسیم غذا کمک می‌کند.[۵] Cleveland Clinic مصرف آن را همراه غذا یا تا یک ساعت بعد از غذا و هر روز در یک زمان ثابت توصیه می‌کند.[۴] قرص ویتامین دی فقط ویتامین دی دارد و نیاز کلسیم را تأمین نمی‌کند. اگر عدد آزمایش شما پایین است، کمبود ویتامین دی و عدد آزمایش را بخوانید؛ قرص ۵۰٬۰۰۰ واحدی دوز درمانی است و جای آن را نمی‌گیرد.

قرص کلسیم دوبسیلات مکمل کلسیم نیست

کلسیم دوبسیلات با وجود نامش برای تأمین کلسیم بدن مصرف نمی‌شود و داروی جداگانه‌ای است. این دارو را فقط طبق تجویز پزشک مصرف کنید و آن را با مکمل کلسیم اشتباه نگیرید.

عوارض قرص کلسیم؛ از معده تا کلیه

عارضه یا نگرانیآنچه منابع می‌گویند
گاز، نفخ و یبوستشایع‌ترین عوارض‌اند؛ تقسیم مصرف در طول روز، آب بیشتر و غذای پرفیبر کمک می‌کند و در صورت ادامه می‌توان نوع کلسیم را عوض کرد[۱][۳]
سنگ کلیهدر مطالعه WHI مصرف ۱۰۰۰ میلی‌گرم مکمل در ۷ سال با خطر بیشتر همراه بود، ولی دو مرور بعدی چنین ارتباطی پیدا نکردند[۱]
کلسیم بالای خوندر افراد سالم نادر است و می‌تواند ضعف عضلانی و نارسایی کلیه ایجاد کند[۱]
بیماری قلبینتایج متفاوت است: یک متاآنالیز خطر بیشتر و بررسی‌های دیگر بی‌اثر بودن را گزارش کرده‌اند[۱]

عوارض این مکمل طبق NIH، Mayo Clinic و MedlinePlus.

عوارض قرص کلسیم برای کلیه

شواهد درباره سنگ کلیه قطعی نیست، اما طبق NIH کلسیم بالای خون و ادرار می‌تواند نارسایی کلیه ایجاد کند.[۱] اگر سنگ کلیه یا بیماری کلیه دارید، این مکمل را بدون نظر پزشک شروع نکنید.

مقدار مصرف قرص کلسیم و سقف مجاز

مقدار مکمل به این بستگی دارد که از غذا چقدر کمبود دارید. سقف مجاز مجموع غذا و مکمل برای بزرگسالان ۱۹ تا ۵۰ سال ۲۵۰۰ و برای بالای ۵۰ سال ۲۰۰۰ میلی‌گرم در روز است.[۱] هر بار بیشتر از ۵۰۰ میلی‌گرم نخورید.[۳] برای کیفیت، به نشان‌های USP، CL یا NSF روی محصول نگاه کنید.[۲] مصرف چند قرص در هفته را منابع مشخص نکرده‌اند و باید با پزشک تعیین شود.

تداخل قرص کلسیم با داروها

دارونکته
لووتیروکسین۴ ساعت فاصله با کربنات کلسیم[۱]
آنتی‌بیوتیک کینولون۲ ساعت قبل یا بعد از کلسیم[۱]
دولوتگراویر۲ ساعت قبل یا ۶ ساعت بعد از کلسیم[۱]
لیتیوممصرف طولانی آن همراه کلسیم می‌تواند خطر کلسیم بالا را بیشتر کند[۱]
قرص آهنکلسیم ممکن است جذب آن را تغییر دهد؛ زمان مصرف جدا باشد[۳]

تداخل این مکمل با داروهای رایج.

پرسش‌های پرتکرار درباره قرص کلسیم

قرص کلسیم برای چیست؟

این مکمل برای وقتی است که از غذا به اندازه نیاز کلسیم نمی‌گیرید. اثر آن بر پیشگیری از شکستگی در مطالعات یکسان نبوده و شروع آن باید با نظر پزشک باشد.

قرص کلسیم برای زانو درد خوبه؟

در منابعی که بررسی کردیم، این مکمل درمان زانو درد معرفی نشده است. علت زانو درد باید جدا بررسی شود.

قرص کلسیم چاق می‌کند یا باعث چاقی صورت می‌شود؟

NIH می‌گوید اثر کلسیم بر وزن مشخص نیست و یک متاآنالیز اثری از مکمل کلسیم بر وزن و چربی بدن نشان نداده است. در منابع بررسی‌شده چاقی صورت جزو عوارض قرص کلسیم نیامده است.

عوارض قرص کلسیم برای کلیه چیست؟

در یک مطالعه بزرگ، مصرف مکمل با خطر بیشتر سنگ کلیه همراه بود، ولی دو مرور بعدی چنین ارتباطی پیدا نکردند. اگر سنگ کلیه یا بیماری کلیه دارید، پیش از مصرف با پزشک صحبت کنید.

قرص کلسیم دی با قرص ویتامین دی چه فرقی دارد؟

این قرص هر دو ماده را با هم دارد. قرص ویتامین دی فقط ویتامین دی دارد و کلسیم نمی‌دهد. قرص ویتامین دی ۵۰٬۰۰۰ واحدی دوز درمانی است و باید با تجویز پزشک مصرف شود.

چه کسانی نباید قرص کلسیم بخورند؟

کسانی که کلسیم خونشان بالاست نباید مکمل کلسیم مصرف کنند. افراد باردار یا شیرده و کسانی که دارو مصرف می‌کنند پیش از مصرف با پزشک صحبت کنند.

این مطلب آموزشی است و جایگزین تشخیص یا تجویز پزشک نیست.

این مطلب چقدر برایتان مفید بود؟
اولین نفری باشید که امتیاز می‌دهد

نظر یا سوال شما

اگر درباره این مقاله سوالی دارید یا تجربه‌ای در این زمینه داشته‌اید، می‌توانید نظر خود را ثبت کنید. پیام شما پس از بررسی نمایش داده خواهد شد.

ایمیل شما نمایش داده نمی‌شود. دیدگاه‌ها پس از بررسی منتشر می‌شوند.