جدیدترین
آمپول تستوسترون داروی نسخه‌ای برای درمان کمبود هورمون مردانه است. برگه رسمی تستوسترون انانتات تزریقی در آمریکا موارد مصرف آن را نارسایی بیضه، اختلال هیپوفیز یا هیپوتالاموس و تأخیر بلوغ در پسرانی که با دقت انتخاب شده‌اند ذکر می‌کند.[۲] راهنمای انجمن غدد درون‌ریز آمریکا (Endocrine Society) شرط شروع درمان را دو چیز می‌داند: علائم کمبود، و پایین بودن تستوسترون در دو آزمایش جداگانه صبح ناشتا.[۱] آمپول تستوسترون برای آقایان، بدون این دو شرط، درمان خستگی، کم‌حوصلگی یا عضله‌سازی نیست.
در ادامه معنای عدد ۱۰۰ و ۲۵۰ روی آمپول، مدت زمان تاثیر، فواید، عوارض، آزمایش‌های پیگیری و خطر مصرف در بدنسازی آمده است.
مبنای علمی: راهنمای Endocrine Society، برگه رسمی دارو (FDA)، MedlinePlus، NIDA و NHS · به‌روزرسانی: ۱۶ آبان ۱۴۰۵
خلاصه کلیدی
آمپول تستوسترون؛ تصویر آموزشی
آمپول تستوسترون جای هورمونی را می‌گیرد که بدن کم می‌سازد. برگه رسمی دارو دو گروه اصلی را نام می‌برد: مردانی که بیضه‌هایشان هورمون کافی نمی‌سازد، مثلاً به دلیل بیضه نزول‌نکرده، پیچ‌خوردگی، التهاب یا برداشتن بیضه؛ و مردانی که هیپوفیز یا هیپوتالاموس آن‌ها به علت تومور، ضربه یا پرتودرمانی فرمان ساخت هورمون را نمی‌دهد.[۲] در گروه دوم ممکن است هورمون‌های تیروئید و فوق‌کلیه هم نیاز به جایگزینی داشته باشند.[۲]
عدد پایین در یک آزمایش برای شروع درمان کافی نیست. Endocrine Society اندازه‌گیری تستوسترون تام را در دو صبح جداگانه و ناشتا توصیه می‌کند و اگر عدد نزدیک مرز پایین باشد یا SHBG تغییر کرده باشد، تستوسترون آزاد هم سنجیده می‌شود.[۱] علائم، علت‌ها و مراحل تشخیص کمبود را در تستوسترون پایین در مردان توضیح داده‌ایم.
افزایش سن به‌تنهایی دلیل تزریق نیست. NHS می‌گوید تستوسترون از حدود ۳۰ تا ۴۰ سالگی سالی حدود ۱٪ کم می‌شود و این کاهش تدریجی به‌تنهایی معمولاً مشکلی ایجاد نمی‌کند؛ کمبود دیررس شایع نیست و بیشتر در مردان چاق یا مبتلا به دیابت نوع ۲ دیده می‌شود. خواب کم، استرس، افسردگی، الکل و کم‌تحرکی هم علائمی شبیه کمبود ایجاد می‌کنند.[۶] Endocrine Society تجویز روتین تستوسترون را برای همه مردان بالای ۶۵ سال با عدد پایین توصیه نمی‌کند و تصمیم را فردی می‌داند.[۱]
FDA هم در ۲۰۲۵ این قید را در برگه داروها نگه داشت که ایمنی و اثر این داروها در کمبود ناشی از افزایش سن ثابت نشده است.[۴][۲]
آمپول تستوسترون ۲۵۰ برای چیست و چه فرقی با ۱۰۰ دارد؟ عدد روی آمپول کاربرد آن را نشان نمی‌دهد، بلکه مقدار دارو را به میلی‌گرم می‌گوید؛ معمولاً مقدار موجود در هر میلی‌لیتر. برگه رسمی تستوسترون انانتات در آمریکا هم غلظت را به همین شکل، ۲۰۰ میلی‌گرم در هر میلی‌لیتر، نوشته است.[۲] اگر نام دارو روی آمپول ۱۰۰ و ۲۵۰ یکی باشد، مثلاً تستوسترون انانتات، ماده مؤثر هر دو یکی است و آمپول ۲۵۰ نه داروی بدنسازی است و نه نوع قوی‌تری از همان درمان؛ فقط داروی بیشتری در خود دارد.
دوز هر تزریق را پزشک به میلی‌گرم تعیین می‌کند، نه به تعداد آمپول. جابه‌جا کردن آمپول ۱۰۰ و ۲۵۰ بدون هماهنگی با پزشک یعنی تغییر دوز. نام استر هم مهم است: انانتات و سیپیونات در محلول روغنی آهسته جذب می‌شوند و به همین دلیل با فاصله چند هفته تزریق می‌شوند.[۲] پیش از تزریق، نام کامل دارو، مقدار میلی‌گرم و تاریخ انقضا را روی جعبه بخوانید؛ محلول باید شفاف تا زرد کم‌رنگ باشد و اگر کدر است یا ذره دارد نباید تزریق شود.[۳]
«مدت اثر» دو معنا دارد: مدتی که دارو در خون می‌ماند و مدتی که طول می‌کشد تا علائم بهتر شود. انانتات از ذخیره روغنی عضله آهسته آزاد می‌شود و برگه رسمی آن فاصله تزریق را ۲ تا ۴ هفته ذکر می‌کند.[۲] Endocrine Society توضیح می‌دهد که بعد از تزریق انانتات یا سیپیونات، تستوسترون خون از حد طبیعی بالاتر می‌رود و تا پایان فاصله دو تزریق کم‌کم به محدوده کمبود نزدیک می‌شود؛ همین بالا و پایین شدن ممکن است علائم را در روزهای آخر برگرداند.[۱] در جدول همین راهنما، دوز شروع معمول ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلی‌گرم هر دو هفته یا ۷۵ تا ۱۰۰ میلی‌گرم هر هفته است و هدف درمان رساندن تستوسترون به میانه محدوده طبیعی است، نه بالاتر.[۱]
دوز و فاصله شما را پزشک بر اساس آزمایش تعیین می‌کند.
زمان بهتر شدن علائم را یک مرور علمی در مردان مبتلا به کمبود تستوسترون این‌طور جمع‌بندی کرده است:[۷]
| اثر درمان | شروع اثر | بیشترین اثر |
|---|---|---|
| میل جنسی | حدود ۳ هفته | ۶ هفته |
| کیفیت زندگی | ۳ تا ۴ هفته | دیرتر |
| خلق افسرده | ۳ تا ۶ هفته | ۱۸ تا ۳۰ هفته |
| نعوظ و انزال | — | تا ۶ ماه |
| چربی بدن، توده و قدرت عضله | ۱۲ تا ۱۶ هفته | پایدار در ۶ تا ۱۲ ماه |
| تراکم استخوان | بعد از ۶ ماه | دست‌کم تا ۳ سال ادامه دارد |
| چربی خون | ۴ هفته | ۶ تا ۱۲ ماه |
| کنترل قند خون | ۳ تا ۱۲ ماه | — |
| افزایش گلبول قرمز (عارضه) | ۳ ماه | ۹ تا ۱۲ ماه |
فواید جدول بالا مربوط به مردی است که واقعاً کمبود دارد. در این مردان، درمان می‌تواند میل جنسی، خلق، کیفیت زندگی، ترکیب بدن و تراکم استخوان را بهتر کند.[۷] MedlinePlus تأکید می‌کند که این دارو علائم را کنترل می‌کند ولی علت کمبود را درمان نمی‌کند.[۳] در منابع این مقاله فایده‌ای برای تزریق در مردی که تستوسترونش طبیعی است ذکر نشده و چنین مصرفی فقط عوارض را اضافه می‌کند. علت‌های کمبود و شکل‌های دیگر درمان مثل ژل را در درمان تستوسترون پایین آورده‌ایم.
این علائم را همان روز به پزشک بگویید
عوارض در مصرف درمانی با دوز پزشک کمتر از مصرف خودسرانه است، ولی صفر نیست. MedlinePlus عوارض شایع را جوش، درد و کبودی محل تزریق، خستگی، بی‌خوابی، نوسان خلق، افزایش وزن، سردرد و درد مفاصل و کمر می‌داند.[۳] عوارض مهم‌تر این‌هاست:
| عارضه | آنچه باید انجام شود |
|---|---|
| افزایش فشار خون[۳][۴] | اندازه‌گیری فشار پیش و در طول درمان؛ در فشار خون کنترل‌نشده این داروها توصیه نمی‌شوند[۲] |
| زیاد شدن گلبول قرمز و هماتوکریت[۲][۱] | آزمایش خون دوره‌ای در پیگیری |
| کاهش تولید اسپرم[۲][۳] | اگر قصد بچه‌دار شدن دارید، پیش از شروع بگویید[۱] |
| بزرگ شدن سینه[۲] | در معاینه پیگیری بررسی شود |
| ورم بدن، به‌ویژه در بیماری قلب، کلیه یا کبد[۲] | ورم پا یا تنگی نفس را گزارش کنید |
| لخته خون در ورید پا یا ریه[۲] | قطع دارو و بررسی فوری |
| بزرگی پروستات در مردان مسن[۲] | PSA و معاینه پیگیری[۱] |
درباره قلب، FDA در ۲۰۲۵ پس از کارآزمایی TRAVERSE اعلام کرد که در مردان مبتلا به کمبود، افزایش خطر حوادث قلبی‌عروقی دیده نشد و خواست جمله مربوط به این خطر از هشدار جعبه‌ای همه فرآورده‌های تستوسترون برداشته شود. در همان تصمیم، هشدار افزایش فشار خون به برگه همه این داروها اضافه یا به‌روز شد.[۴] این نتیجه درباره درمان پزشکی است، نه دوزهای بالای مصرف در بدنسازی.
Endocrine Society درمان با تستوسترون را در این مردان توصیه نمی‌کند:[۱]
برگه رسمی دارو هم مصرف را در سرطان سینه یا سرطان شناخته‌شده یا مشکوک پروستات در مردان و در زنی که باردار است یا ممکن است باردار شود ممنوع می‌داند.[۲] اگر آپنه خواب، مشکل ادراری، بزرگی پروستات، دیابت، افسردگی، بیماری قلب، سابقه لخته خون یا بیماری کبد، کلیه یا ریه دارید، پیش از شروع به پزشک بگویید.[۳]
آمپول تستوسترون در بدنسازی بدون نسخه مصرف می‌شود، اغلب همراه استروئیدهای آنابولیک دیگر و به شکل دوره‌ای. NIDA می‌گوید دوز این مصرف ممکن است ۱۰ تا ۱۰۰ برابر دوز درمانی باشد.[۵] MedlinePlus هم هشدار می‌دهد که مصرف تستوسترون با دوز بالاتر یا به شکلی جز دستور پزشک می‌تواند به سکته قلبی و مغزی، بیماری کبد، تشنج و تغییرات روانی برسد.[۳] پیامدهایی که NIDA برای مردان ذکر می‌کند:
| دستگاه | عارضه |
|---|---|
| بیضه و باروری | کوچک شدن بیضه‌ها، کاهش اسپرم و پایین آمدن تستوسترون خود بدن؛ بیشتر آن‌ها با قطع مصرف برمی‌گردد |
| مو و سینه | طاسی با الگوی مردانه و بزرگ شدن سینه که ممکن است دائمی باشد |
| قلب و عروق | فشار خون بالا، سکته قلبی و مغزی و لخته خون، حتی در ورزشکاران زیر ۳۰ سال؛ بالا رفتن LDL و پایین آمدن HDL |
| کبد | آسیب کبد، تومور و کیست‌های خونی کبد |
| روان | پرخاشگری، اضطراب، شیدایی و افسردگی شدید |
| پوست و تزریق | جوش و آبسه محل تزریق؛ سرنگ مشترک خطر HIV و هپاتیت B و C دارد |
طبق مروری که NIDA به آن استناد می‌کند، حدود ۳۲٪ کسانی که این داروها را خودسرانه مصرف می‌کنند به آن وابسته می‌شوند. هنگام قطع، خستگی، بی‌خوابی، بی‌اشتهایی، کاهش میل جنسی و افسردگی رخ می‌دهد و NIDA افسردگی را خطرناک‌ترین علامت ترک می‌داند، چون گاهی به اقدام به خودکشی می‌رسد.[۵] اگر آمپول مصرف کرده‌اید، قطع آن را با پزشک برنامه‌ریزی کنید و مصرف را در آزمایش‌ها و ویزیت‌ها بگویید؛ عدد بالای تستوسترون و پیامدهای آن را در تستوسترون بالا در مردان توضیح داده‌ایم. اگر بعد از قطع، افسردگی شدید یا فکر آسیب به خود دارید، همان روز با پزشک یا اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.
آمپول تستوسترون برای درمان مردان ساخته شده است. MedlinePlus می‌گوید زنی که ممکن است باردار شود نباید آن را مصرف کند، چون در بارداری و شیردهی به کودک آسیب می‌زند.[۳] مصرف خودسرانه در زنان به مردانه شدن ظاهر منجر می‌شود: بم شدن صدا، افزایش موی بدن، ریزش موی سر و درشت شدن پوست، که بخشی از آن ممکن است ماندگار شود.[۵] تستوسترون در زنان و عدد طبیعی آن را در هورمون تستوسترون بخوانید.
آمپول تستوسترون برای چیست؟
برای درمان مردی که کمبود تستوسترون دارد: نارسایی بیضه، اختلال هیپوفیز یا هیپوتالاموس، و در موارد انتخاب‌شده تأخیر بلوغ در پسران. شرط شروع، علائم کمبود و پایین بودن تستوسترون در دو آزمایش جداگانه صبح ناشتاست.
آمپول تستوسترون ۲۵۰ برای چیست؟
عدد ۲۵۰ مقدار دارو را به میلی‌گرم نشان می‌دهد و کاربرد جداگانه‌ای ندارد. اگر نام دارو روی آمپول ۱۰۰ و ۲۵۰ یکی باشد، مثلاً تستوسترون انانتات، ماده مؤثر یکی است و فقط مقدار دارو در آمپول فرق می‌کند. مقدار هر تزریق را پزشک تعیین می‌کند.
آمپول تستوسترون ۱۰۰ برای چیست؟
همان کاربرد آمپول ۲۵۰ را دارد: درمان کمبود تأییدشده تستوسترون در مردان. عدد ۱۰۰ مقدار دارو به میلی‌گرم است و تعویض آن با آمپول دیگر بدون هماهنگی با پزشک یعنی تغییر دوز.
مدت زمان تاثیر آمپول تستوسترون چقدر است؟
سطح خون بعد از تزریق بالا می‌رود و تا پایان فاصله دو تزریق کم‌کم پایین می‌آید؛ نوع انانتات با فاصله ۲ تا ۴ هفته تزریق می‌شود. اثر بر میل جنسی از حدود ۳ هفته شروع می‌شود، ولی اثر بر عضله و چربی بدن ۱۲ تا ۱۶ هفته و بر استخوان دست‌کم ۶ ماه زمان می‌برد.
عوارض آمپول تستوسترون چیست؟
جوش، درد و کبودی محل تزریق، بی‌خوابی و نوسان خلق شایع‌اند. افزایش فشار خون، زیاد شدن گلبول قرمز، کاهش اسپرم، بزرگ شدن سینه و ورم، به آزمایش و معاینه پیگیری نیاز دارند. درد و ورم یک پا، تنگی نفس، زردی و نعوظ طولانی علامت اورژانسی‌اند.
آیا آمپول تستوسترون در بدنسازی استفاده می‌شود؟
بله، ولی بدون نسخه و اغلب با دوزهایی ۱۰ تا ۱۰۰ برابر دوز درمانی. طبق NIDA این مصرف به کوچک شدن بیضه، کاهش اسپرم، ریزش مو، بزرگ شدن سینه، سکته قلبی و مغزی، آسیب کبد و افسردگی شدید هنگام قطع منجر می‌شود.
آیا آمپول تستوسترون باعث ناباروری می‌شود؟
تستوسترون تزریقی تولید اسپرم را کم می‌کند. به همین دلیل Endocrine Society این درمان را برای مردی که به‌زودی قصد بچه‌دار شدن دارد توصیه نمی‌کند؛ پیش از شروع، این موضوع را به پزشک بگویید.
بعد از تزریق تستوسترون چه باید کرد؟
درد، قرمزی یا کبودی محل تزریق معمولاً جدی نیست. فشار خون و آزمایش‌های پیگیری را طبق برنامه پزشک انجام دهید. بعد از تزریق آندکانوات دست‌کم ۳۰ دقیقه در مرکز درمانی بمانید. درد و ورم پا، تنگی نفس، زردی یا افکار خودکشی را فوری به پزشک بگویید.
آیا آمپول تستوسترون برای زنان هم تجویز می‌شود؟
آمپول تستوسترون برای درمان مردان طراحی شده است. MedlinePlus می‌گوید زنی که ممکن است باردار شود نباید آن را مصرف کند، چون به جنین آسیب می‌زند؛ مصرف خودسرانه در زنان صدا را بم و موی بدن را زیاد می‌کند.
اگر درباره این مقاله سوالی دارید یا تجربه‌ای در این زمینه داشته‌اید، می‌توانید نظر خود را ثبت کنید. پیام شما پس از بررسی نمایش داده خواهد شد.
جدیدترین
