جدیدترین
عدد تستوسترون تام (Total Testosterone) را با همان واحدی که روی برگه آزمایش آمده وارد کنید.
تستوسترون پایین یعنی چه و آیا هر عدد پایینی بیماری است؟ در مردان، کمبود تستوسترون فقط وقتی تشخیص داده می‌شود که هم علائمی مثل کاهش میل جنسی و مشکل نعوظ وجود داشته باشد و هم عدد در دو آزمایش صبح پایین باشد؛ یک عدد پایین در آزمایش عصر یا در دوران بیماری کافی نیست. در زنان، عدد پایین معمولاً طبیعی است و آزمایش خون به‌تنهایی چیزی را تشخیص نمی‌دهد. عدد آزمایش خود را در ابزار بالای همین صفحه وارد کنید تا با محدوده جنس و سن شما مقایسه شود.
مبنای علمی: MedlinePlus، راهنمای Endocrine Society، Cleveland Clinic و بیانیه اجماع جهانی ۲۰۱۹ · به‌روزرسانی: ۱۰ آبان ۱۴۰۵
خلاصه کلیدی
تستوسترون پایین یعنی عدد آزمایش از کف محدوده مرجع همان جنس و سن کمتر است. MedlinePlus این محدوده‌ها را برای تستوسترون تام ذکر می‌کند؛ محدوده هر آزمایشگاه کمی فرق دارد و ملاک اول، محدوده چاپ‌شده روی برگه است.[۲]
| گروه | محدوده نرمال (ng/dL) | پایین از (ng/dL) | پایین از (ng/mL) |
|---|---|---|---|
| مرد ۱۷ تا ۵۰ سال | ۲۴۹ تا ۸۳۶ | کمتر از ۲۴۹ | کمتر از ۲٫۴۹ |
| مرد بالای ۵۰ سال | ۱۹۳ تا ۷۴۰ | کمتر از ۱۹۳ | کمتر از ۱٫۹۳ |
| زن ۱۷ تا ۵۰ سال | ۸٫۴ تا ۴۸٫۱ | کمتر از ۸٫۴ | کمتر از ۰٫۰۸۴ |
| زن بالای ۵۰ سال | ۲٫۹ تا ۴۰٫۱ | کمتر از ۲٫۹ | کمتر از ۰٫۰۲۹ |
منبع: MedlinePlus Encyclopedia. هر ۱ ng/mL برابر ۱۰۰ ng/dL است؛ مثلاً ۲٫۵ ng/mL همان ۲۵۰ ng/dL است.
Cleveland Clinic می‌گوید بسیاری از پزشکان عدد کمتر از ۳۰۰ نانوگرم در دسی‌لیتر را در مرد بالغ پایین می‌دانند و وقتی علائم هم باشد، آن را هیپوگنادیسم می‌نامند.[۴] خون‌گیری باید صبح، بین ساعت ۷ تا ۱۰ باشد، چون تستوسترون در این ساعت‌ها در بالاترین مقدار است و گاهی ناشتا بودن هم لازم است.[۱] بیماری حاد عدد را موقتاً پایین می‌آورد؛ اگر هنگام آزمایش بیمار بوده‌اید، به پزشک بگویید.[۴] راهنمای Endocrine Society تشخیص را فقط با تکرار آزمایش صبح ناشتا تأیید می‌کند.[۳]
Cleveland Clinic علائم تستوسترون پایین را به دو گروه تقسیم می‌کند.[۴] علائمی که بیشتر به کمبود تستوسترون اشاره دارند:
علائمی که کمتر اختصاصی‌اند و علت‌های دیگر هم دارند: افت خلق، مشکل تمرکز و حافظه، افزایش چربی بدن، بزرگ شدن سینه، و کاهش قدرت و حجم عضله.[۴] MedlinePlus نازک شدن استخوان و کم‌خونی بدون علت مشخص را هم از دلایل درخواست این آزمایش می‌داند.[۱] خستگی و کم‌حوصلگی به‌تنهایی نشانه کمبود تستوسترون نیستند؛ در مرور مطالعاتی که راهنمای Endocrine Society بر آن تکیه کرده، درمان با تستوسترون انرژی و خلق را نسبت به دارونما به‌طور معنادار بهتر نکرد.[۳] اگر هموگلوبین شما پایین است، عدد را با ابزار بررسی عدد هموگلوبین هم بسنجید.
علت یا در خود بیضه است (کمبود اولیه) یا در هیپوفیز و هیپوتالاموس که به بیضه فرمان تولید می‌دهند (کمبود ثانویه).[۴]
| نوع | نمونه علت‌ها |
|---|---|
| اولیه: مشکل بیضه | سندرم کلاین‌فلتر، بیضه نزول‌نکرده، آسیب یا عفونت بیضه، شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی، تومور، اختلال مصرف الکل[۱][۴] |
| ثانویه: مشکل هیپوفیز یا هیپوتالاموس | کم‌کاری هیپوفیز، پرولاکتین بالا، سندرم کوشینگ، بیماری کبد یا کلیه، مصرف مواد افیونی، مصرف استروئید آنابولیک، آپنه خواب و برخی داروها[۱][۴] |
| همراه با سن و وزن | چاقی و دیابت نوع ۲ با کمبود دیررس تستوسترون در ارتباط‌اند[۴] |
منبع: Cleveland Clinic و MedlinePlus.
پزشک برای پیدا کردن محل مشکل، LH و FSH را اندازه می‌گیرد؛ این دو هورمون نشان می‌دهند کمبود از بیضه است یا از هیپوفیز.[۳] آزمایش پرولاکتین هم کمک می‌کند.[۴] اگر پرولاکتین شما بالاست، پرولاکتین بالا را ببینید؛ اگر جواب TSH دارید، آن را با ابزار تفسیر آزمایش تیروئید بررسی کنید.
تستوسترون با افزایش سن کم می‌شود؛ Cleveland Clinic این کاهش را از اواخر دهه سی زندگی حدود ۱٪ در سال ذکر می‌کند.[۴] تستوسترون پایین در سن بالا لزوماً درمان نمی‌خواهد: راهنمای Endocrine Society تجویز روتین تستوسترون را برای همه مردان ۶۵ سال به بالا پیشنهاد نمی‌کند و در مرد مسنی که علائم دارد و عدد او در آزمایش‌های صبح پایدار پایین است، تصمیم را فردی و بعد از گفت‌وگو درباره سود و خطر می‌داند.[۳]
تستوسترون پایین
MedlinePlus تصریح می‌کند که تستوسترون پایین در زنان طبیعی است و فقط سطح بسیار پایین ممکن است نشانه اختلال غده فوق‌کلیه، هیپوفیز یا تخمدان باشد.[۱] برای زنان فهرست علائم مشخصی که به عدد پایین تستوسترون نسبت داده شود در این منابع نیامده است.
بیانیه اجماع جهانی درباره مصرف تستوسترون در زنان می‌گوید عدد تستوسترون تام خون نباید برای تشخیص کم‌میلی جنسی به کار رود و هیچ عدد مرزی نمی‌تواند زنان دارای اختلال جنسی را از دیگران جدا کند.[۵] تنها کاربرد ثابت‌شده تستوسترون در زنان، درمان زنان یائسه‌ای است که کم‌میلی جنسی در آن‌ها تشخیص داده شده است؛ برای خلق، حافظه، استخوان یا احساس سلامت عمومی شواهد کافی وجود ندارد و برای زنان پیش از یائسگی هم داده کافی نیست.[۵] اگر عدد شما بالاتر از محدوده است، تستوسترون بالا در زنان را ببینید.
تنها راه فهمیدن تستوسترون پایین، آزمایش خون همراه با علائم است. راهنمای Endocrine Society آزمایش همگانی را برای مردانی که علامتی ندارند پیشنهاد نمی‌کند.[۳] اگر علائم دارید، این مراحل جواب قابل اعتمادتری می‌دهد:
عدد را در ابزار بالای صفحه وارد کنید تا با محدوده جنس و سن شما مقایسه شود.
درمان تستوسترون پایین بعد از تأیید تشخیص و پیدا کردن علت شروع می‌شود. Cleveland Clinic قدم اول را بهتر کردن تغذیه و فعالیت بدنی می‌داند و درمان‌های دیگر را برای وقتی که این کار بعد از ۶ تا ۱۲ ماه کمکی نکرده یا علائم شدید است.[۴]
راهنمای Endocrine Society درمان با تستوسترون را در این حالت‌ها توصیه نمی‌کند:[۳]
برای مردی که بچه می‌خواهد، Cleveland Clinic کلومیفن سیترات را یکی از گزینه‌ها می‌داند.[۴] انتخاب دارو و مقدار آن با پزشک است.
درمان کمبود تستوسترون معمولاً کوتاه‌مدت نیست؛ Cleveland Clinic می‌گوید راه‌حل یک‌باره‌ای برای آن وجود ندارد و کسانی که هورمون‌درمانی می‌شوند معمولاً سالی یک یا دو بار پیگیری می‌شوند.[۴] راهنمای Endocrine Society بعد از شروع درمان ارزیابی پاسخ، عوارض و پایبندی به درمان را لازم می‌داند، هدف را رسیدن عدد به میانه محدوده طبیعی می‌گذارد و در مردان ۵۵ تا ۶۹ سال بررسی خطر سرطان پروستات را ۳ تا ۱۲ ماه بعد از شروع درمان تکرار می‌کند.[۳] در همان مرور مطالعات، درمان میل جنسی و عملکرد نعوظ را کمی بهتر کرد، ولی اثر معناداری بر انرژی و خلق نداشت.[۳]
خوراکی مشخصی که عدد تستوسترون را بالا ببرد در منابع این صفحه ثبت نشده است. مکمل‌هایی که با عنوان «افزایش تستوسترون» فروخته می‌شوند هم پشتوانه علمی کافی ندارند: در یک بررسی، بیشتر ادعاهای این مکمل‌ها در مطالعات منتشرشده تأیید نشد.[۸] آنچه اثرش ثبت شده، کاهش وزن در چاقی و خواب کافی است.[۶][۷] راه‌های طبیعی و مکمل‌ها را در بخش «افزایش هورمون تستوسترون» در هورمون تستوسترون مفصل‌تر توضیح داده‌ایم.
تستوسترون پایین یعنی چه؟
یعنی عدد تستوسترون از کف محدوده همان جنس و سن کمتر است: طبق MedlinePlus در مردان ۱۷ تا ۵۰ سال کمتر از ۲۴۹ و بالای ۵۰ سال کمتر از ۱۹۳ نانوگرم در دسی‌لیتر. در مرد، تشخیص کمبود به علائم و دو آزمایش صبح نیاز دارد.
تستوسترون پایین در مردان باعث چه می‌شود؟
کاهش میل جنسی، کم شدن نعوظ صبحگاهی و مشکل نعوظ، ریزش موی بدن، کوچک شدن بیضه، گرگرفتگی، کم شدن اسپرم و ناباروری؛ و کمتر اختصاصی، افت خلق، افزایش چربی و کاهش عضله.
تستوسترون پایین نشانه چیست؟
در مرد می‌تواند نشانه مشکل بیضه، هیپوفیز یا هیپوتالاموس، چاقی، دیابت نوع ۲، آپنه خواب، مصرف مواد افیونی یا استروئید آنابولیک و برخی بیماری‌های مزمن باشد. پزشک با LH، FSH و پرولاکتین علت را پیدا می‌کند.
تستوسترون پایین در زنان نشانه چیست؟
طبق MedlinePlus تستوسترون پایین در زنان طبیعی است و فقط سطح بسیار پایین ممکن است نشانه اختلال غده فوق‌کلیه، هیپوفیز یا تخمدان باشد. عدد خون برای تشخیص کم‌میلی جنسی به کار نمی‌رود.
از کجا بفهمیم تستوسترون بدنمان کم است؟
با آزمایش تستوسترون تام صبح، بین ساعت ۷ تا ۱۰، و تکرار آن در روزی دیگر اگر عدد پایین بود؛ همراه با علائم. آزمایش همگانی برای مردان بدون علامت توصیه نمی‌شود.
کمبود تستوسترون را چگونه جبران کنیم؟
اول علت پیدا و درمان شود. کاهش وزن در چاقی و خواب کافی اثر ثبت‌شده دارند. اگر کمبود با علائم و آزمایش تکراری تأیید شد، پزشک ممکن است درمان جایگزینی تستوسترون را تجویز کند.
درمان تستوسترون چقدر طول می‌کشد؟
معمولاً درمانی یک‌باره نیست و ادامه‌دار است. پزشک بعد از شروع درمان پاسخ و عوارض را ارزیابی می‌کند و پیگیری معمولاً سالی یک یا دو بار است.
آیا درمان با تستوسترون عقیم می‌کند؟
راهنمای Endocrine Society درمان با تستوسترون را برای مردی که به‌زودی قصد بچه‌دار شدن دارد توصیه نمی‌کند. برای این مردان گزینه‌های دیگری مثل کلومیفن سیترات وجود دارد که پزشک انتخاب می‌کند.
اگر درباره این مقاله سوالی دارید یا تجربه‌ای در این زمینه داشته‌اید، می‌توانید نظر خود را ثبت کنید. پیام شما پس از بررسی نمایش داده خواهد شد.
جدیدترین
