نویسنده: تیم تحریریه فهیم‌طب | بازبینی علمی و محتوایی: تیم علمی فهیم‌طب | انتشار: ۵ آبان ۱۴۰۵ | آخرین به‌روزرسانی: ۵ آبان ۱۴۰۵ فهیم‌طب | تحریریه و بازبینی علمی | انتشار: ۵ آبان ۱۴۰۵ | آپدیت: ۵ آبان ۱۴۰۵
توجه: مطالب فهیم‌طب برای آگاهی عمومی است و جایگزین معاینه، تشخیص یا درمان پزشک نیست. توجه: جایگزین تشخیص و درمان پزشک نیست.

فهرست مطالب

آبغوره برای کراتین بالا خوبه یا بد؟ اثر بر کراتینین و اوره، پتاسیم، نمک و مقدار مجاز

پاسخ کوتاه: آبغوره برای کراتین بالا نه درمان است و نه ممنوع. هیچ منبع رسمی نشان نداده که آبغوره کراتینین یا اوره خون را پایین بیاورد، و کراتینین با خوردن یک نوشیدنی «پاک» نمی‌شود. از طرف دیگر آبغوره از انگور ساخته می‌شود و آب انگور در فهرست آب‌میوه‌های کم‌پتاسیم برای بیماران کلیوی است؛ پس در بیشتر افراد مقدار کم آن به‌عنوان چاشنی مشکلی ندارد. آنچه تعیین می‌کند آبغوره برای شما خوب است یا بد، سه چیز است: عدد پتاسیم خونتان، نمکی که به آبغوره بسته‌بندی اضافه شده، و اینکه پزشک مایعات شما را محدود کرده یا نه.

مبنای علمی: NIDDK و MedlinePlus (مؤسسه ملی سلامت آمریکا) · به‌روزرسانی: آبان ۱۴۰۵

خلاصه کلیدی

  • کراتینین مواد زائد طبیعی عضله است و عدد بالای آن همیشه به معنی بیماری کلیه نیست؛ کم‌آبی، ورزش شدید و غذای پرگوشت هم آن را بالا می‌برند.[۲]
  • هیچ منبع رسمی اثر آبغوره بر پایین آمدن کراتینین یا اوره را نشان نداده است.
  • NIDDK برای محدود کردن پتاسیم، آب انگور، سیب یا کرن‌بری را به‌جای آب‌میوه‌های پرپتاسیم پیشنهاد می‌کند؛ داده رسمی جداگانه‌ای برای آبغوره نیست.[۱]
  • آبغوره بسته‌بندی را با برچسب بخرید: نمک اضافه برای بیمار کلیوی مهم‌تر از خود آبغوره است.[۱]
  • اگر پتاسیم خونتان بالاست، دیالیز می‌شوید یا مایعاتتان محدود است، مقدار مصرف آبغوره برای کراتین بالا را با پزشک یا متخصص تغذیه تعیین کنید.[۱]
کراتینین و پتاسیم شما چند است؟اینکه آبغوره و میوه‌ها برای شما مجازند یا نه، به عدد کراتینین، eGFR و پتاسیم برگه آزمایش بستگی دارد. عکس یا PDF برگه را به ابزار تفسیر آزمایش فهیم‌طب بدهید تا این عددها کنار هم تفسیر شوند؛ ۱۸۰ پارامتر و اثر ۵۰۰ دارو بررسی می‌شود و استفاده از آن کاملاً رایگان است.
تفسیر رایگان آزمایش

آیا آبغوره کراتین را پایین می‌آورد؟

کراتینین یک ماده زائد طبیعی بدن است که از کار عضله‌ها ساخته می‌شود و کلیه آن را دفع می‌کند. MedlinePlus تأکید می‌کند که کراتینین بالا همیشه به معنی بیماری کلیه نیست: کم‌آبی، آسیب یا بیماری عضله، ورزش شدید و رژیم پرگوشت هم عدد را بالا می‌برند و خوردن گوشت حتی می‌تواند کراتینین را به‌طور موقت بالا ببرد؛ به همین دلیل گاهی می‌گویند ۲۴ ساعت پیش از آزمایش گوشت نخورید.[۲]

آبغوره برای کراتین بالا؛ کاسه آبغوره کنار خوشه انگور نارس

آبغوره برای کراتین بالا

در منابع رسمی بررسی‌شده هیچ شاهدی نیست که آبغوره کراتینین یا اوره را کم کند یا کلیه را «تمیز» کند. اگر بعد از مصرف آبغوره عدد آزمایش بهتر شده، علت‌های محتمل‌تر نوشیدن آب بیشتر، کم کردن گوشت یا درمان بیماری اصلی است. پس آبغوره برای کراتین بالا را جایگزین دارو یا رژیم نکنید؛ داروهایی که پزشک برای کنترل کراتینین تجویز می‌کند در قرص کاهش کراتینین آمده است.

آبغوره برای کراتین بالا خوبه یا بد؟ سه نکته‌ای که تعیین‌کننده است

۱. پتاسیم

در مراحل پیشرفته‌تر بیماری کلیه، پتاسیم خون ممکن است بالا برود و پتاسیم خیلی بالا یا خیلی پایین به قلب و عضله آسیب می‌زند. NIDDK در این مرحله توصیه می‌کند حجم غذاهای پتاسیم‌دار محدود شود و برای آب‌میوه، آب سیب، انگور یا کرن‌بری را به‌جای آب‌میوه‌های پرپتاسیم انتخاب کنید.[۱] آبغوره آب انگور نارس است، اما منبع رسمی بین‌المللی مقدار پتاسیم آن را جداگانه گزارش نکرده است؛ پس نمی‌توان با قطعیت گفت دقیقاً هم‌اندازه آب انگور است. در مورد آبغوره برای کراتین بالا، اگر پتاسیم شما بالاست، حتی آب‌میوه‌های کم‌پتاسیم را هم با حجم محدود بخورید. فهرست میوه‌های کم‌پتاسیم و پرپتاسیم در میوه‌های مفید و مضر برای کراتین بالا آمده است.

۲. نمک (سدیم)

NIDDK می‌گوید بسیاری از بیماران کلیوی باید سدیم را بیشتر از دیگران محدود کنند و برچسب غذاهای بسته‌بندی را بخوانند؛ اگر سدیم یک محصول ۲۰٪ ارزش روزانه یا بیشتر باشد، پرسدیم حساب می‌شود.[۱] برخی آبغوره‌های بسته‌بندی نمک دارند. در بحث آبغوره برای کراتین بالا، همین نمک مهم‌تر از خود آبغوره است. آبغوره خانگی بدون نمک یا محصولی که روی برچسبش سدیم پایین نوشته شده، انتخاب بهتری است.

۳. مایعات

برخی بیماران کلیوی، به‌ویژه در مراحل پیشرفته و دیالیز، باید مقدار مایعات روزانه را محدود کنند و این مقدار را تیم درمان تعیین می‌کند.[۱] آبغوره‌ای که به‌صورت لیوانی نوشیده می‌شود جزو همین سهم مایعات است. در بیماران دیالیزی پتاسیم بالا یک خطر جدی است؛ پتاسیم بالا در بیماران دیالیزی را ببینید.

وضعیت شماآبغورهنکته
کراتینین کمی بالا، پتاسیم طبیعی، بدون محدودیت مایعاتبه‌عنوان چاشنی معمولاً مشکلی نداردنوع بدون نمک یا کم‌نمک
پتاسیم خون بالامحدود و با نظر پزشک یا متخصص تغذیهحجم کم؛ همه آب‌میوه‌ها حساب شوند
دیالیز یا محدودیت مایعاتفقط در سهم مایعات مجاز روزانهنوشیدن لیوانی توصیه نمی‌شود
آبغوره بسته‌بندی شورمناسب نیستبرچسب سدیم را بخوانید

بر پایه توصیه‌های کلی NIDDK برای بیماری مزمن کلیه؛ محدودیت فردی را پزشک تعیین می‌کند.

آبغوره برای اوره خوب است؟

پاسخ همان است: آبغوره برای اوره اثر درمانی ثابت‌شده‌ای ندارد. اوره خون بیشتر به مقدار پروتئین غذا، میزان آب بدن و کار کلیه بستگی دارد. اگر اوره و کراتینین هر دو بالاست، تغییر اصلی در رژیم غذایی است: مقدار پروتئین، نمک، پتاسیم و فسفر، که جزئیات آن در رژیم کاهش اوره و کراتینین آمده است. NIDDK توصیه می‌کند در صورت امکان برنامه غذایی با یک متخصص تغذیه تنظیم شود.[۱] پس آبغوره برای کراتین بالا و اوره بالا فقط یک چاشنی است، نه درمان.

مقدار مجاز آبغوره برای کراتین بالا

منبع رسمی برای مصرف آبغوره برای کراتین بالا عدد مشخصی تعیین نکرده و هر عددی که در اینترنت می‌بینید حدس است. چیزی که می‌شود گفت این است که آبغوره در آشپزی ایرانی بیشتر چاشنی است تا نوشیدنی. چند قاشق آبغوره روی غذا با یک لیوان آبغوره نوشیدنی فرق بزرگی دارد، چه از نظر پتاسیم و چه از نظر مایعات. اگر پتاسیم و مایعات شما محدودیت ندارد، مقدار چاشنی معمولاً مسئله‌ای نیست. اگر محدودیت دارید، مقدار را با عدد پتاسیم آزمایش و با پزشک یا متخصص تغذیه تعیین کنید.

آبغوره و آبلیمو می‌توانند به غذای کم‌نمک طعم بدهند. برای کسی که باید نمک را کم کند، همین یک مزیت عملی است، به شرط اینکه خود آبغوره نمک نداشته باشد. برای نوشیدنی‌های گیاهی هم دمنوش برای کراتین بالا و برای غذای اصلی برنج برای کراتین بالا را ببینید.

چه کسانی باید مصرف آبغوره برای کراتین بالا را محدود کنند؟

  • کسانی که در آخرین آزمایش پتاسیم خون بالا داشته‌اند.[۱]
  • بیماران دیالیزی و کسانی که پزشک مایعات آن‌ها را محدود کرده است.[۱]
  • کسانی که فقط آبغوره بسته‌بندی شور در دسترس دارند.[۱]
  • کسانی که آبغوره را به‌جای دارو یا رژیم تجویزی مصرف می‌کنند.

عدد کراتینین به‌تنهایی کافی نیست؛ پیش از تصمیم درباره آبغوره برای کراتین بالا، کار کلیه با eGFR سنجیده می‌شود. برای محاسبه آن ماشین‌حساب کلیرانس کراتینین و eGFR را ببینید.

پرسش‌های رایج

آبغوره برای کراتین بالا خوبه؟

آبغوره کراتینین را پایین نمی‌آورد و منبع رسمی اثر درمانی برای آن گزارش نکرده است. در بیشتر افراد مقدار کم آن به‌عنوان چاشنی، اگر بدون نمک باشد، مشکلی ندارد؛ ولی با پتاسیم بالا، دیالیز یا محدودیت مایعات باید با پزشک محدود شود.

آبغوره برای کراتین بالا خوب است یا بد؟

نه خوب به معنای درمان، نه بد به معنای ممنوع. سه چیز تعیین‌کننده است: عدد پتاسیم خون، نمک اضافه‌شده به آبغوره، و محدودیت مایعات.

آبغوره برای اوره خوب است؟

اثر ثابت‌شده‌ای بر اوره ندارد. اوره بیشتر به پروتئین غذا، آب بدن و کار کلیه وابسته است و با تنظیم رژیم غذایی و درمان بیماری اصلی کنترل می‌شود.

آیا آبغوره پتاسیم دارد؟

آبغوره از انگور ساخته می‌شود و آب انگور در فهرست آب‌میوه‌های کم‌پتاسیم برای بیماران کلیوی است؛ ولی داده رسمی جداگانه‌ای برای پتاسیم آبغوره نیست. با پتاسیم بالا حجم آن محدود شود.

بیمار دیالیزی می‌تواند آبغوره بخورد؟

فقط در سهم مایعات مجاز روزانه و با نظر تیم درمان، چون در دیالیز هم پتاسیم و هم مایعات محدود است.

چرا کراتینین بالا می‌رود؟

کراتینین بالا ممکن است از بیماری کلیه باشد، اما کم‌آبی، آسیب یا بیماری عضله، ورزش شدید و رژیم پرگوشت هم آن را بالا می‌برند و گوشت حتی به‌طور موقت عدد را بالا می‌برد.

سری خوراکی‌ها برای کراتین بالا: رژیم کاهش اوره و کراتینین · میوه‌ها · دمنوش · برنج

منابع علمی

این مطلب چقدر برایتان مفید بود؟
اولین نفری باشید که امتیاز می‌دهد

نظر یا سوال شما

اگر درباره این مقاله سوالی دارید یا تجربه‌ای در این زمینه داشته‌اید، می‌توانید نظر خود را ثبت کنید. پیام شما پس از بررسی نمایش داده خواهد شد.

ایمیل شما نمایش داده نمی‌شود. دیدگاه‌ها پس از بررسی منتشر می‌شوند.