یک مطالعه بسیار بزرگ جدید، شیرین‌کننده محبوب زایلیتول را با افزایش ۵۷ درصدی خطر سکته مغزی و حمله قلبی مرتبط دانسته است

یک مطالعه مشاهده‌ای گسترده که در کنگره انجمن قلب اروپا (ESC) ارائه شده، ارتباطی نگران‌کننده میان زایلیتول، یکی از جایگزین‌های رایج شکر، و خطرات قلبی‌عروقی نشان داده است.

زایلیتول نوعی الکل قندی است که به‌طور گسترده در محصولات کم‌کالری مانند آدامس، مربا، ماست و محصولات بهداشت دهان و دندان استفاده می‌شود. مقدار زایلیتول در برخی از این محصولات می‌تواند تا ۱۰۰۰ برابر بیشتر از میزان طبیعی آن باشد.

پژوهشگران با بررسی ۱۷٬۷۱۰ نفر دریافتند افرادی که بالاترین سطح زایلیتول را در خون خود داشتند، در مقایسه با افرادی که کمترین سطح را داشتند، طی شش سال با ۵۷ درصد خطر بیشتر حمله قلبی، سکته مغزی یا مرگ روبه‌رو بودند.

حتی در یک بازه ۳۰ ساله نیز این افزایش خطر همچنان وجود داشت و حدود ۱۸ درصد بود؛ موضوعی که می‌تواند نشان‌دهنده ارتباط میان سطح بالاتر زایلیتول و افزایش حوادث قلبی‌عروقی باشد.

البته این مطالعه از نوع مشاهده‌ای است و نمی‌تواند به‌طور قطعی ثابت کند که زایلیتول باعث حمله قلبی یا سکته مغزی می‌شود. با این حال، پژوهشگران اشاره می‌کنند که مطالعات آزمایشگاهی قبلی نشان داده‌اند این شیرین‌کننده می‌تواند فعالیت پلاکت‌ها را افزایش دهد و تشکیل لخته خون را بیشتر کند.

بسیاری از افراد با این تصور که شیرین‌کننده‌های مصنوعی همیشه جایگزین سالم‌تری برای شکر هستند، به سراغ آن‌ها می‌روند. اما افزایش تعداد پژوهش‌ها در این زمینه، ضرورت بررسی دقیق‌تر ایمنی مصرف طولانی‌مدت الکل‌های قندی را نشان می‌دهد.

در عین حال، فعلاً دلیلی برای کنار گذاشتن خمیردندان‌هایی که مقدار بسیار کمی زایلیتول دارند وجود ندارد. متخصصان توصیه می‌کنند تا زمانی که پیامدهای قلبی‌عروقی مصرف مقادیر بالای جایگزین‌های شکر بهتر مشخص شود، تمرکز اصلی بر رژیم غذایی متعادل و کاهش مصرف غذاهای فرآوری‌شده باشد.

منبع:
Gregory, A. (2026). Sweetener used in chewing gum and jam linked to strokes and heart attacks. The Guardian.