یک مطالعه از MIT Media Lab با استفاده از EEG بررسی کرد که وقتی افراد به‌جای نوشتن به‌تنهایی، با کمک ChatGPT می‌نویسند، چه اتفاقی در مغز رخ می‌دهد. ۵۴ دانشجو در حالی که کلاه‌های مجهز به الکترود بر سر داشتند، تکالیف مقاله‌نویسی را انجام دادند. یک گروه از ChatGPT استفاده کرد، یک گروه از موتور جست‌وجو و یک گروه بدون هیچ ابزاری کار کرد.
در طول جلسات، گروه ChatGPT ضعیف‌ترین ارتباطات عصبی را در شبکه‌های مرتبط با حافظه، توجه و فعالیت‌های تحلیلی نشان داد. آن‌ها همچنین در به یاد آوردن مطالبی که همین چند لحظه قبل نوشته بودند، مشکل بیشتری داشتند و متن‌های کلی‌تر و عمومی‌تری تولید کردند. نویسندگان این وضعیت را نوعی «بدهی شناختی» توصیف می‌کنند: ابزار کار ترکیب و جمع‌بندی اطلاعات را انجام می‌دهد و مغز فعالیت کمتری دارد.

همین آزمایش نشان می‌دهد که ترتیب استفاده از ChatGPT هم اهمیت دارد. دانشجویانی که ابتدا بدون کمک هیچ ابزاری نوشتند و بعداً به ChatGPT روی آوردند، نسبت به دانشجویانی که از ابتدا با مدل شروع کردند و سپس مجبور شدند به‌تنهایی کار کنند، یادآوری قوی‌تر و فعالیت مغزی گسترده‌تری داشتند.
به عبارت دیگر، مدل زمانی کمک بیشتری کرد که از تفکری که از قبل آغاز شده بود پشتیبانی می‌کرد، نه زمانی که از همان ابتدا جای آن تفکر را می‌گرفت. نتیجه عملی این نیست که مدل‌های زبانی بزرگ باید ممنوع شوند؛ بلکه این است که بهترین استفاده از آن‌ها زمانی است که در مرحله دوم به کار گرفته شوند، یعنی بعد از اینکه نویسنده بخش دشوار کار، یعنی شکل دادن به استدلال و به خاطر سپردن آن را خودش انجام داده باشد.

[Kosmyna, N., Hauptmann, E., Yuan, Y. T., Situ, J., Liao, X. H., Beresnitzky, A. V., Braunstein, I., & Maes, P. (2025). Your Brain on ChatGPT: Accumulation of Cognitive Debt when Using an AI Assistant for Essay Writing Task. arXiv. DOI: 10.48550/arXiv.2506.08872]