ویروس هرپس سیمپلکس نوع ۱ (HSV-1) ــ همان ویروسی که باعث تبخال در میلیاردها نفر در سراسر جهان می‌شود ــ اکنون به‌صورت مهندسی ژنتیک به یک درمان نوین و قدرتمند برای سرطان تبدیل شده است. دانشمندان در حال بازبرنامه‌ریزی این ویروس هستند تا آن را به «ویروس‌های انکولیتیک» تبدیل کنند؛ ویروس‌هایی که به‌طور انتخابی سلول‌های توموری را آلوده کرده، درون آن‌ها تکثیر می‌شوند و در نهایت آن‌ها را از بین می‌برند، در حالی که به بافت‌های سالم آسیبی نمی‌زنند.

پس از تزریق به داخل تومور، ویروس اصلاح‌شده به‌سرعت تکثیر می‌شود تا جایی که سلول سرطانی دچار ترکیدگی (لیز) می‌شود. فراتر از این اثر مستقیمِ نابودی سلول، تخریب سلول‌های توموری موجب آزاد شدن آنتی‌ژن‌های اختصاصی تومور و سیگنال‌های هشدار می‌شود که سیستم ایمنی بیمار را فعال می‌کند. این فرایند یک پاسخ ایمنی گسترده‌تر و سیستمیک ایجاد می‌کند که قادر است نه‌تنها سلول‌های سرطانی در محل تزریق، بلکه تومورهای دوردست و درمان‌نشده را نیز هدف قرار دهد.

نتایج اولیه کارآزمایی‌های بالینی امیدوارکننده بوده است. در بیماران مبتلا به ملانوم پیشرفته که به درمان‌های استاندارد ایمنی‌درمانی پاسخ نداده بودند، درمان ترکیبی با ویروس انکولیتیک HSV-1 موسوم به RP1 (vusolimogene oderparepvec) به‌همراه نیولوماب، در حدود یک‌سوم شرکت‌کنندگان پاسخ درمانی قابل‌توجهی ایجاد کرد و در برخی موارد، تومورها به‌طور کامل ناپدید شدند. عوارض جانبی معمولاً خفیف تا متوسط هستند و اغلب به علائم شبه‌آنفلوانزا مانند تب و خستگی محدود می‌شوند.

در حال حاضر، کارآزمایی‌های فاز ۳ در مقیاس بزرگ‌تر برای تأیید این مزایا در جمعیت‌های وسیع‌تری از بیماران در حال انجام است. اگرچه این روش هنوز در مرحله توسعه قرار دارد، اما به‌عنوان افق جدیدی در ایمنی‌درمانی سرطان شناخته می‌شود؛ رویکردی که یک ویروس مادام‌العمر را به ابزاری دقیق تبدیل می‌کند تا به سیستم ایمنی در شناسایی و نابودی تومورها کمک کند.