آزمایش پزشکی

اوره و کراتینین دو ماده زائد مهم در بدن هستند که اندازه‌گیری آن‌ها به پزشک کمک می‌کند وضعیت عملکرد کلیه‌ها را بهتر ارزیابی کند. اوره در نتیجه تجزیه پروتئین‌ها در کبد تولید می‌شود و سپس از طریق خون به کلیه‌ها می‌رسد تا از راه ادرار دفع شود. کراتینین نیز محصول نهایی متابولیسم عضلات است و معمولاً با سرعتی نسبتاً ثابت در بدن ساخته می‌شود. چون هر دو ماده باید از طریق کلیه دفع شوند، بالا رفتن آن‌ها در آزمایش خون می‌تواند نشانه‌ای از اختلال در تصفیه خون باشد. سطح بالای این دو شاخص همیشه فقط به معنی نارسایی کلیه نیست، اما زنگ هشدار مهمی محسوب می‌شود. برای مثال، کم‌آبی بدن، مصرف زیاد پروتئین، برخی داروها، عفونت‌های کلیوی، فشار خون بالا…

قرص آهن ففول زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که بدن برای ساخت گلبول قرمز سالم، آهن کافی در اختیار نداشته باشد. آهن یکی از اجزای اصلی هموگلوبین است و بدون آن، گلبول‌های قرمز نمی‌توانند اکسیژن را به‌طور مؤثر حمل کنند. از طرف دیگر، وجود فولیک اسید در ترکیب ففول به فرآیند تقسیم سلولی و تولید سلول‌های خونی کمک می‌کند و همین موضوع باعث می‌شود این مکمل در بسیاری از موارد کم‌خونی فقر آهن مورد توجه قرار گیرد.

PT یا زمان پروترومبین و INR یا نسبت نرمال‌شده بین‌المللی، از مهم‌ترین آزمایش‌های خون برای ارزیابی عملکرد سیستم انعقاد هستند. این شاخص‌ها نشان می‌دهند خون با چه سرعتی لخته می‌شود و مسیر انعقادی وابسته به فاکتورهای خاص تا چه اندازه طبیعی عمل می‌کند. بررسی منظم PT/INR به‌ویژه در بیمارانی که داروهای ضدانعقاد مانند وارفارین مصرف می‌کنند اهمیت زیادی دارد، زیرا خارج شدن این اعداد از محدوده هدف می‌تواند خطر لخته‌شدن خون یا خونریزی‌های غیرقابل کنترل را افزایش دهد.

برای درک دقیق آزمایش INR باید ابتدا بدانیم که بدن برای جلوگیری از خونریزی، به یک سیستم منظم به نام سیستم انعقاد خون وابسته است. وقتی رگ آسیب می‌بیند، بدن با فعال‌کردن عوامل انعقادی، لخته ایجاد می‌کند تا خونریزی کنترل شود. اما اگر این فرآیند بیش از حد کند یا بیش از حد فعال باشد، خطر خونریزی یا تشکیل لخته‌های خطرناک افزایش پیدا می‌کند. در همین نقطه، آزمایش INR به پزشک کمک می‌کند وضعیت لخته‌شدن خون را دقیق‌تر ارزیابی کند.

غلظت خون در زبان عمومی به حالتی گفته می‌شود که خون متراکم‌تر یا چسبنده‌تر از حالت طبیعی به نظر می‌رسد؛ اما از نظر پزشکی، این اصطلاح معمولاً زمانی مطرح می‌شود که مقدار هموگلوبین، هماتوکریت یا تعداد گلبول‌های قرمز خون بالاتر از حد طبیعی باشد. در چنین شرایطی، خون ممکن است با سختی بیشتری در رگ‌ها حرکت کند و در بعضی افراد، به‌ویژه در اندام‌های دورتر مانند پاها، احساس سنگینی، خستگی یا درد ایجاد شود.