7 تفاوت مهم بین کم خونی فقر آهن و کم خونی مگالوبلاستیک

کم‌خونی چیست و چرا تشخیص نوع آن اهمیت دارد؟

کم‌خونی زمانی ایجاد می‌شود که تعداد گلبول‌های قرمز سالم یا مقدار هموگلوبین خون کمتر از حد طبیعی باشد. هموگلوبین پروتئینی در گلبول قرمز است که اکسیژن را از ریه‌ها به بافت‌های بدن منتقل می‌کند. وقتی سطح هموگلوبین کاهش پیدا کند، اکسیژن‌رسانی به عضلات، مغز، قلب و سایر اندام‌ها کمتر می‌شود و فرد ممکن است دچار خستگی، ضعف، رنگ‌پریدگی، سرگیجه، تپش قلب یا تنگی نفس شود.

نکته مهم این است که کم خونی چیست فقط یک سؤال ساده نیست؛ زیرا کم‌خونی یک بیماری واحد محسوب نمی‌شود، بلکه یک وضعیت آزمایشگاهی و بالینی است که می‌تواند علت‌های مختلفی داشته باشد. بعضی از افراد به دلیل فقر آهن دچار کم‌خونی می‌شوند، بعضی به دلیل کمبود ویتامین B12 یا فولات، و در برخی افراد نیز بیماری‌های مزمن، خونریزی‌های پنهان، اختلالات مغز استخوان یا بیماری‌های ژنتیکی نقش دارند.

به همین دلیل، بررسی کم خونی در آزمایش فقط با دیدن پایین بودن هموگلوبین تمام نمی‌شود. پزشک معمولاً به شاخص‌هایی مثل MCV، MCH، RDW، تعداد گلبول قرمز، فریتین، آهن سرم، ویتامین B12 و فولات توجه می‌کند. این شاخص‌ها کمک می‌کنند مشخص شود کم‌خونی از نوع میکروسیتیک، ماکروسیتیک یا نورموسیتیک است و مسیر تشخیص دقیق‌تر انتخاب شود.

اهمیت تشخیص نوع کم‌خونی در این است که درمان همه انواع آن یکسان نیست. برای مثال، کم‌خونی فقر آهن معمولاً با جبران آهن و بررسی علت خونریزی درمان می‌شود؛ اما کم‌خونی مگالوبلاستیک اغلب به کمبود ویتامین B12 یا فولات مربوط است و مصرف خودسرانه آهن برای آن درمان اصلی محسوب نمی‌شود. بنابراین شناخت انواع کم خونی و تفاوت آن‌ها، اولین قدم برای انتخاب درمان درست و جلوگیری از عوارض طولانی‌مدت است.

کم‌خونی فقر آهن چیست و چگونه ایجاد می‌شود؟

کم‌خونی فقر آهن زمانی ایجاد می‌شود که ذخایر آهن بدن برای تولید مقدار کافی هموگلوبین کافی نباشد. آهن یکی از اجزای اصلی هموگلوبین است و بدون آن، گلبول قرمز نمی‌تواند اکسیژن را به‌درستی به بافت‌ها منتقل کند. به همین دلیل، در این نوع کم‌خونی، بدن معمولاً گلبول‌های قرمز کوچک‌تر و کم‌رنگ‌تر از حالت طبیعی می‌سازد که در آزمایش خون با الگوی میکروسیتیک و هیپوکرومیک شناخته می‌شود.

کم خونی فقر آهن| علل، علائم و پیامدها

یکی از نکات مهم در پاسخ به سؤال فرق کم خونی با فقر آهن این است که فقر آهن فقط یکی از علت‌های کم‌خونی است، نه معادل کامل آن. یعنی ممکن است فرد کم‌خونی داشته باشد، اما علت آن کمبود آهن نباشد. در کم‌خونی فقر آهن، مشکل اصلی کاهش آهن ورودی، کاهش جذب آهن یا از دست دادن تدریجی آهن از بدن است؛ در حالی که در کم‌خونی مگالوبلاستیک، مشکل معمولاً به کمبود ویتامین B12 یا فولات مربوط می‌شود.

شایع‌ترین علت‌های کم‌خونی فقر آهن شامل خونریزی مزمن، قاعدگی‌های شدید، خونریزی‌های گوارشی، زخم معده، پولیپ روده، رژیم غذایی کم‌آهن، بارداری، رشد سریع در کودکان و اختلال جذب آهن در بیماری‌هایی مانند سلیاک یا پس از برخی جراحی‌های گوارشی است. مصرف زیاد چای و قهوه نزدیک وعده غذایی نیز می‌تواند جذب آهن غیرهِم را کاهش دهد و در افراد مستعد، روند کمبود آهن را تشدید کند.

در آزمایش کم خونی فقر آهن معمولاً شاخص‌هایی مانند MCV پایین، MCH پایین، فریتین پایین، آهن سرم پایین و TIBC بالا دیده می‌شود. این الگو به پزشک کمک می‌کند تفاوت فقر آهن را از سایر انواع کم‌خونی تشخیص دهد. بنابراین، وقتی پرسیده می‌شود کمبود آهن با کم خونی چه فرقی دارد، پاسخ دقیق این است: کمبود آهن یک علت است، اما کم‌خونی نتیجه‌ای است که ممکن است از فقر آهن یا علت‌های دیگر ایجاد شود.

کم‌خونی مگالوبلاستیک چیست و چرا با فقر آهن فرق دارد؟

کم‌خونی مگالوبلاستیک نوعی کم‌خونی ماکروسیتیک است که معمولاً به دلیل کمبود ویتامین B12 یا فولات ایجاد می‌شود. در این بیماری، مشکل اصلی کمبود آهن نیست؛ بلکه اختلال در ساخت DNA سلول‌های خونی است. وقتی DNA به‌درستی ساخته نشود، سلول‌های پیش‌ساز گلبول قرمز در مغز استخوان نمی‌توانند به‌طور طبیعی بالغ شوند و در نتیجه، گلبول‌های قرمز بزرگ، نابالغ و کم‌کار تولید می‌شوند.

پاسخ دقیق به سؤال مگالوبلاستیک چیست این است که «مگالوبلاست» به سلول‌های بزرگ و غیرطبیعی پیش‌ساز گلبول قرمز گفته می‌شود که به‌دلیل اختلال در تقسیم سلولی ایجاد می‌شوند. در آنمی مگالوبلاستیک، ظاهر گلبول‌های قرمز در خون محیطی و مغز استخوان با کم‌خونی فقر آهن متفاوت است. در این حالت، معمولاً MCV بالا دیده می‌شود، در حالی که در فقر آهن، گلبول‌های قرمز اغلب کوچک و کم‌رنگ هستند.

علت کم خونی مگالوبلاستیک می‌تواند کمبود دریافت ویتامین B12 یا فولات، سوءجذب گوارشی، بیماری‌هایی مانند سلیاک یا کرون، جراحی معده و روده، مصرف طولانی‌مدت برخی داروها، پرنیسیوز آنمی یا رژیم‌های غذایی بسیار محدود باشد. کمبود B12 در گیاه‌خواران سختگیر، سالمندان و افرادی که جذب معده‌ای یا روده‌ای مختل دارند، اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا علاوه بر کم‌خونی، می‌تواند علائم عصبی هم ایجاد کند.

تفاوت مهم این نوع کم‌خونی با فقر آهن این است که در مگالوبلاستیک، مشکل اصلی ساخت هموگلوبین نیست، بلکه بلوغ سلول و تقسیم هسته دچار اختلال می‌شود. به همین دلیل، مصرف خودسرانه آهن معمولاً درمان مناسبی برای کم خونی مگالوبلاستیک نیست. تشخیص درست نیازمند بررسی CBC، MCV، سطح ویتامین B12، فولات و در برخی موارد اسمیر خون محیطی، هموسیستئین و متیل‌مالونیک اسید است.

تفاوت کم‌خونی فقر آهن و کم‌خونی مگالوبلاستیک از نظر علت

برای فهم دقیق تفاوت کم خونی و فقر آهن باید ابتدا بدانیم که فقر آهن فقط یکی از علت‌های کم‌خونی است، اما همه کم‌خونی‌ها به دلیل کمبود آهن ایجاد نمی‌شوند. در کم‌خونی فقر آهن، مشکل اصلی کاهش ذخایر آهن بدن است؛ یعنی بدن آهن کافی برای ساخت هموگلوبین ندارد. این وضعیت معمولاً به‌دلیل خونریزی مزمن، قاعدگی شدید، دریافت ناکافی آهن، بارداری، اختلال جذب آهن یا بیماری‌های گوارشی ایجاد می‌شود.

در مقابل، کم‌خونی مگالوبلاستیک معمولاً به‌دلیل کمبود ویتامین B12 یا فولات ایجاد می‌شود. در این نوع کم‌خونی، ذخایر آهن ممکن است طبیعی باشد، اما ساخت DNA در سلول‌های پیش‌ساز گلبول قرمز مختل می‌شود. نتیجه این اختلال، تولید گلبول‌های قرمز بزرگ، نابالغ و ناکارآمد است. به همین دلیل، پاسخ به سؤال کمبود آهن با کم خونی چه فرقی دارد این است که کمبود آهن یک علت خاص است، اما کم‌خونی می‌تواند علت‌های تغذیه‌ای، خونی، گوارشی، التهابی یا ویتامینی داشته باشد.

کم خونی مگالوبلاستیک | فهیم طــب

از نظر بالینی، علت‌یابی این دو بیماری بسیار مهم است. در فقر آهن باید به دنبال منابع از دست دادن آهن بود؛ مثل خونریزی گوارشی، قاعدگی شدید، زخم معده یا رژیم غذایی کم‌آهن. اما در علت کم خونی مگالوبلاستیک باید سوءجذب ویتامین B12، پرنیسیوز آنمی، بیماری‌های روده، جراحی معده، مصرف طولانی‌مدت متفورمین یا داروهای کاهنده اسید معده، کمبود فولات در بارداری و رژیم‌های غذایی محدود بررسی شود.

بنابراین فرق کم خونی با فقر آهن فقط در نام بیماری نیست؛ بلکه در ریشه بیماری، مسیر آزمایشگاهی و نوع درمان هم تفاوت وجود دارد. اگر فردی به‌اشتباه فقط با قرص آهن درمان شود، در حالی که مشکل اصلی او کمبود B12 باشد، ممکن است نشانه‌های خونی تا حدی تغییر کند اما خطر آسیب عصبی همچنان باقی بماند. به همین دلیل، تشخیص علت کم‌خونی باید بر پایه شرح حال، معاینه و آزمایش‌هایی مانند CBC، فریتین، آهن سرم، B12 و فولات انجام شود.

تفاوت علائم کم‌خونی فقر آهن و کم‌خونی مگالوبلاستیک

بسیاری از علائم کم خونی در انواع مختلف آن مشترک هستند؛ زیرا در همه آن‌ها اکسیژن‌رسانی به بافت‌ها کاهش پیدا می‌کند. به همین دلیل، فرد ممکن است دچار خستگی مداوم، ضعف، رنگ‌پریدگی، سرگیجه، تپش قلب، سردرد، کاهش تمرکز و تنگی نفس شود. اما برای تشخیص دقیق، فقط دانستن اینکه کم خونی چه علائمی دارد کافی نیست؛ بلکه باید علائم افتراقی بررسی شوند تا مشخص شود مشکل بیشتر به نفع فقر آهن است یا کم‌خونی مگالوبلاستیک.

در کم‌خونی فقر آهن، علائمی مانند رنگ‌پریدگی واضح، ریزش مو، شکنندگی ناخن‌ها، ترک گوشه لب، التهاب زبان، کاهش تحمل فعالیت و گاهی میل غیرطبیعی به خوردن موادی مانند یخ، خاک یا نشاسته دیده می‌شود که به آن پیکا گفته می‌شود. این علائم به دلیل کاهش ذخایر آهن و کاهش تولید هموگلوبین ایجاد می‌شوند و معمولاً با پایین بودن فریتین و MCV در آزمایش خون همراه هستند.

در مقابل، علائم کم خونی مگالوبلاستیک علاوه بر خستگی و ضعف، می‌تواند شامل التهاب و سوزش زبان، زردی خفیف پوست، کاهش اشتها، اختلال حافظه، تحریک‌پذیری، افسردگی، گزگز دست و پا، بی‌حسی اندام‌ها و اختلال تعادل باشد. وجود علائم عصبی، به‌خصوص در کمبود ویتامین B12، از نکات مهم افتراقی است؛ زیرا کمبود B12 اگر طولانی شود، ممکن است باعث آسیب عصبی ماندگار شود.

بنابراین، تفاوت علائم این دو نوع کم‌خونی فقط در شدت خستگی یا ضعف نیست. اگر بیمار بیشتر دچار ریزش مو، ناخن شکننده و پیکا باشد، فقر آهن مطرح‌تر است؛ اما اگر همراه کم‌خونی، گزگز اندام‌ها، اختلال تعادل، التهاب زبان شدید یا مشکلات شناختی وجود داشته باشد، باید کم خونی مگالوبلاستیک و به‌ویژه کمبود B12 بررسی شود. این تفاوت‌ها کمک می‌کنند پزشک مسیر آزمایش و درمان را درست انتخاب کند.

تفاوت کم‌خونی فقر آهن و مگالوبلاستیک در آزمایش خون

برای تشخیص دقیق نوع کم‌خونی، فقط توجه به علائم کافی نیست و باید نتایج آزمایش خون به‌صورت تخصصی بررسی شود. در بررسی کم خونی در آزمایش، اولین تست معمولاً CBC یا شمارش کامل خون است. این آزمایش مقدار هموگلوبین، هماتوکریت، تعداد گلبول‌های قرمز و شاخص‌هایی مانند MCV، MCH و RDW را نشان می‌دهد. همین شاخص‌ها می‌توانند مسیر تشخیص را به سمت کم‌خونی فقر آهن یا کم‌خونی مگالوبلاستیک هدایت کنند.

در آزمایش کم خونی کمبود آهن معمولاً MCV پایین دیده می‌شود؛ یعنی گلبول‌های قرمز کوچک‌تر از حد طبیعی هستند. همچنین MCH کاهش می‌یابد و گلبول‌ها کم‌رنگ‌تر می‌شوند. در این حالت، فریتین که نشان‌دهنده ذخیره آهن بدن است پایین می‌آید، آهن سرم کاهش پیدا می‌کند و TIBC معمولاً بالا می‌رود؛ زیرا بدن تلاش می‌کند آهن بیشتری را از خون جذب و منتقل کند.

در مقابل، در کم خونی مگالوبلاستیک معمولاً MCV بالا است؛ یعنی گلبول‌های قرمز بزرگ‌تر از حالت طبیعی‌اند. علت این وضعیت، اختلال در ساخت DNA به‌دلیل کمبود ویتامین B12 یا فولات است. در اسمیر خون محیطی ممکن است ماکرو-اووالوسیت‌ها و نوتروفیل‌های هایپرسگمانته دیده شوند. سطح ویتامین B12 یا فولات معمولاً پایین است و در کمبود B12، افزایش متیل‌مالونیک اسید و هموسیستئین می‌تواند به تشخیص کمک کند.

بنابراین، تفاوت آزمایشگاهی این دو نوع کم‌خونی بسیار مهم است. اگر فقط هموگلوبین پایین دیده شود و بدون بررسی MCV، فریتین، آهن، B12 و فولات درمان شروع شود، احتمال درمان اشتباه وجود دارد. پاسخ دقیق به سؤال تفاوت کم خونی و فقر آهن در آزمایش این است که فقر آهن معمولاً با گلبول‌های قرمز کوچک و فریتین پایین همراه است، اما کم‌خونی مگالوبلاستیک با گلبول‌های قرمز بزرگ و کمبود B12 یا فولات شناخته می‌شود.

جدول جامع تفاوت کم‌خونی فقر آهن و کم‌خونی مگالوبلاستیک

برای پاسخ دقیق به سؤال تفاوت کم خونی و فقر آهن باید کم‌خونی فقر آهن و کم‌خونی مگالوبلاستیک را از چند جهت بررسی کرد؛ زیرا این دو بیماری ممکن است در ظاهر علائمی مشابه مانند خستگی، ضعف و رنگ‌پریدگی ایجاد کنند، اما از نظر علت، اندازه گلبول قرمز، شاخص‌های آزمایشگاهی و درمان کاملاً متفاوت هستند. به همین دلیل، فقط با مشاهده نشانه‌های عمومی نمی‌توان نوع کم‌خونی را تشخیص داد.

در کم‌خونی فقر آهن، مشکل اصلی کاهش ذخیره آهن و اختلال در ساخت هموگلوبین است. در نتیجه، گلبول‌های قرمز معمولاً کوچک‌تر و کم‌رنگ‌تر از حالت طبیعی می‌شوند. اما در کم‌خونی مگالوبلاستیک، مشکل اصلی اختلال در ساخت DNA به‌دلیل کمبود ویتامین B12 یا فولات است؛ بنابراین گلبول‌های قرمز بزرگ، نابالغ و ناکارآمد دیده می‌شوند. این تفاوت در آزمایش CBC و شاخص MCV اهمیت زیادی دارد.

اگر بیمار بپرسد کم خونی با فقر آهن چه فرقی دارد، پاسخ تخصصی این است که فقر آهن یک علت مشخص برای کم‌خونی است، اما کم‌خونی می‌تواند دلایل دیگری هم داشته باشد. به‌عنوان مثال، ممکن است فردی دچار کم‌خونی باشد اما سطح آهن او طبیعی باشد و مشکل اصلی او کمبود B12 یا فولات باشد. در چنین شرایطی مصرف خودسرانه آهن نه‌تنها درمان اصلی نیست، بلکه می‌تواند باعث تأخیر در تشخیص علت واقعی شود.

تفاوت کم خونی فقر آهن و کم خونی مگالوبلاستیک | fahimteb

جدول زیر خلاصه‌ای کاربردی از تفاوت‌های اصلی این دو نوع کم‌خونی را نشان می‌دهد. این مقایسه کمک می‌کند بهتر متوجه شویم تفاوت فقر آهن با کم خونی چیست و چرا تشخیص آزمایشگاهی، قبل از شروع درمان، اهمیت دارد. البته تفسیر نهایی همیشه باید توسط پزشک و بر اساس شرح حال، معاینه و نتایج آزمایش انجام شود.

آیا کم‌خونی مگالوبلاستیک خطرناک است؟

پاسخ به این سؤال که کم خونی مگالوبلاستیک خطرناک است یا نه، به علت زمینه‌ای، شدت کم‌خونی، مدت‌زمان کمبود و وجود علائم عصبی بستگی دارد. این نوع کم‌خونی اگر به‌موقع تشخیص داده شود، در بسیاری از موارد با درمان مناسب قابل کنترل است؛ اما اگر کمبود ویتامین B12 یا فولات طولانی شود، می‌تواند عوارض مهمی ایجاد کند. به‌ویژه کمبود B12 از نظر عصبی اهمیت بیشتری دارد.

در کم‌خونی مگالوبلاستیک، اختلال در ساخت DNA باعث تولید گلبول‌های قرمز بزرگ و ناکارآمد می‌شود؛ اما مشکل فقط به خون محدود نمی‌ماند. کمبود ویتامین B12 می‌تواند روی سیستم عصبی اثر بگذارد و علائمی مانند گزگز دست و پا، بی‌حسی اندام‌ها، اختلال تعادل، ضعف عضلانی، کاهش حافظه، تحریک‌پذیری، افسردگی یا کاهش تمرکز ایجاد کند. اگر این علائم مدت طولانی درمان نشوند، احتمال ماندگار شدن آسیب عصبی وجود دارد.

یکی از نکات تخصصی مهم این است که درمان اشتباه می‌تواند تشخیص را دشوارتر کند. برای مثال، مصرف فولات ممکن است بخشی از کم‌خونی را بهتر کند، اما اگر بیمار هم‌زمان دچار کمبود B12 باشد، علائم عصبی ممکن است ادامه پیدا کند یا حتی پیشرفت کند. به همین دلیل، در موارد مشکوک به آنمی مگالوبلاستیک، بررسی سطح B12، فولات و در صورت نیاز هموسیستئین و متیل‌مالونیک اسید اهمیت دارد.

از طرف دیگر، کمبود فولات در دوران بارداری نیز اهمیت ویژه‌ای دارد و می‌تواند با افزایش خطر اختلالات رشد جنین، به‌خصوص نقص‌های لوله عصبی، همراه باشد. بنابراین کم خونی خطرناک فقط به معنی پایین بودن شدید هموگلوبین نیست؛ بلکه نوع کم‌خونی، علت آن، نشانه‌های عصبی، وضعیت بارداری، بیماری‌های گوارشی و زمان شروع درمان هم در تعیین خطر نقش دارند. تشخیص و درمان باید تحت نظر پزشک انجام شود.

درمان کم‌خونی فقر آهن با درمان کم‌خونی مگالوبلاستیک چه تفاوتی دارد؟

درمان کم‌خونی زمانی مؤثر است که علت اصلی آن درست تشخیص داده شود. یکی از اشتباهات رایج این است که هر نوع کم‌خونی را با قرص آهن درمان کنیم، در حالی که درمان کم خونی به نوع آن بستگی دارد. در کم‌خونی کمبود آهن، مشکل اصلی کمبود ذخایر آهن و کاهش ساخت هموگلوبین است؛ بنابراین درمان معمولاً شامل مکمل آهن، اصلاح رژیم غذایی و بررسی علت از دست دادن آهن مانند خونریزی گوارشی یا قاعدگی شدید می‌شود.

در کم‌خونی فقر آهن، پزشک ممکن است مکمل آهن خوراکی، تغییر رژیم غذایی یا در موارد شدید آهن وریدی تجویز کند. مصرف منابع غذایی دارای آهن مانند گوشت قرمز، جگر، ماهی، تخم‌مرغ، حبوبات و سبزیجات برگ‌سبز می‌تواند کمک‌کننده باشد، اما در کمبود متوسط تا شدید معمولاً رژیم غذایی به‌تنهایی کافی نیست. همچنین مصرف ویتامین C می‌تواند جذب آهن را بهتر کند، در حالی که مصرف چای، قهوه و لبنیات نزدیک زمان مصرف آهن ممکن است جذب آن را کاهش دهد.

در مقابل، درمان کم خونی مگالوبلاستیک بر پایه جبران کمبود ویتامین B12 یا فولات است، نه آهن. اگر علت، کمبود B12 باشد، بسته به شدت کمبود و وضعیت جذب بیمار، ممکن است قرص یا تزریق B12 لازم شود. در افرادی که دچار پرنیسیوز آنمی، جراحی معده، بیماری‌های روده‌ای یا سوءجذب هستند، تزریق B12 معمولاً اهمیت بیشتری دارد. اگر علت کمبود فولات باشد، درمان با مکمل فولات انجام می‌شود، اما پیش از آن باید کمبود B12 بررسی شود.

بنابراین انتخاب قرص برای کم خونی نباید خودسرانه باشد. مصرف آهن برای کم‌خونی مگالوبلاستیک درمان اصلی نیست و مصرف فولات بدون بررسی B12 نیز می‌تواند خطرناک باشد، زیرا ممکن است کم‌خونی را بهتر نشان دهد اما علائم عصبی ناشی از کمبود B12 ادامه پیدا کند. بهترین رویکرد این است که ابتدا CBC، MCV، فریتین، آهن، B12 و فولات بررسی شود و سپس درمان بر اساس علت واقعی کم‌خونی انتخاب گردد.

چه زمانی باید برای کم‌خونی به پزشک مراجعه کنیم؟

بسیاری از افراد وقتی با علائم کم خونی مانند خستگی، ضعف یا رنگ‌پریدگی روبه‌رو می‌شوند، تصور می‌کنند مشکل فقط با مصرف آهن یا مکمل‌های غذایی برطرف می‌شود. اما کم‌خونی همیشه به دلیل فقر آهن نیست و ممکن است ناشی از کمبود ویتامین B12، فولات، خونریزی پنهان، بیماری‌های گوارشی، بیماری‌های مزمن یا اختلالات مغز استخوان باشد. بنابراین اگر علائم ادامه‌دار باشد یا شدت پیدا کند، بررسی پزشکی ضروری است.

مراجعه به پزشک زمانی اهمیت بیشتری دارد که کم‌خونی با علائمی مثل تنگی نفس، تپش قلب شدید، درد قفسه سینه، سرگیجه مداوم، غش، ضعف شدید، کاهش تحمل فعالیت یا رنگ‌پریدگی واضح همراه باشد. این علائم می‌توانند نشان دهند که اکسیژن‌رسانی به بافت‌ها به‌طور قابل توجهی کاهش یافته است. در چنین شرایطی، سؤال کم خونی خطرناک است یا نه، باید با آزمایش و ارزیابی بالینی پاسخ داده شود.

برخی علائم به‌طور خاص باید از نظر کم‌خونی مگالوبلاستیک و کمبود ویتامین B12 بررسی شوند. اگر فرد دچار گزگز دست و پا، بی‌حسی اندام‌ها، اختلال تعادل، ضعف عضلانی، اختلال حافظه، تغییرات خلقی یا التهاب و سوزش زبان باشد، مراجعه زودتر اهمیت دارد؛ زیرا تأخیر در درمان کمبود B12 ممکن است خطر آسیب عصبی ماندگار را افزایش دهد.

از طرف دیگر، علائمی مانند مدفوع سیاه، خون در مدفوع، خونریزی شدید قاعدگی، کاهش وزن بی‌دلیل، درد شکم مزمن یا سابقه زخم معده می‌تواند به نفع خونریزی پنهان و کم‌خونی کمبود آهن باشد. بنابراین برای اینکه بدانیم کم خونی چه علائمی دارد و علت اصلی آن چیست، باید آزمایش‌هایی مانند CBC، فریتین، آهن سرم، B12، فولات و در صورت نیاز بررسی‌های گوارشی انجام شود.

سوالات متداول درباره تفاوت کم خونی فقر آهن و کم خونی مگالوبلاستیک